Αυτό που συμβαίνει με την υπόθεση του κάστρου και του ΞΕΝΙΑ μπορεί να το καταγράψει η ιστορία σαν έναν νέο θρύλο παραπλήσιο με αυτόν «του Γιοφυριού της Άρτας».
Μπορεί, μάλιστα, να ομολογήσει κανείς, κουνώντας μελαγχολικά το κεφάλι, πως αυτά τα πράγματα μόνο στην Άρτα μπορούν να γίνονται. Και δεν είναι τα φυσικά φαινόμενα ή η ορμητικότητα των νερών – μια φορά κι έναν καιρό – ή το κακό το ριζικό μας και ο κακός μας ο καιρός μαζί με τη φλυαρία και το σούσουρο των ειδικών συμβούλων της σήμερον. Είναι η απουσία σοβαρότητας, διαλόγου και συντονισμού επί του θέματος. Και η ευθύνη πέφτει στις πλάτες εκείνων που αντιμετωπίζουν τα ζητήματα αυτά με το στοιχείο της επιπολαιότητας και του ερασιτεχνισμού.
Η στάση των δημοτικών αρχόντων απέναντι στο πολύπαθο αυτό θέμα τού ΞΕΝΙΑ ανασύρει τον μύθο με την επιμονή του Χότζα να μάθει το άλογό του να τρώει άχυρο. Και για να το επιτύχει αυτό, άφηνε το άλογό του κάθε μέρα νηστικό, βέβαιος ων πως κάποτε θα πεινάσει τόσο πολύ που θα αναγκαστεί να φάει άχυρο, για να μην πεθάνει απ’ την πείνα. Και πράγματι, ύστερα από καμιά δεκαριά μέρες το κακόμοιρο το άλογο δεν άντεξε άλλο και επιτέλους έσκυψε πάνω στο άχυρο κι έγινε αυτό που υπολόγισε ο Χότζας. Κι εκείνος δικαιωμένος και περήφανος επιδείκνυε στους φίλους του τον άθλο του. Αλλά την επόμενη μέρα που μπήκε στον στάβλο του, βρήκε το άλογό του πεθαμένο!
Εδώ, λοιπόν, οι δικοί μας ανέλαβαν σαν τον Χότζα να πείσουν το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) να αναιρέσει προηγούμενες αποφάσεις του και να δώσει – επιτέλους – την άδεια να λειτουργήσει ξενοδοχείο, υβριδικό λένε, μέσα στο Κάστρο. Τώρα τι ακριβώς μπορεί να συνδυάζει ένα ξενοδοχείο μέσα στο ιστορικό κάστρο της πόλης μας για να λάβει και τον χαρακτήρα του υβριδικού, αυτό είναι κάτι που δεν μας απασχολεί προς το παρόν και μένει προς διερεύνηση. Αλλά από μία πλευρά συνιστά όντως και μιαν ύβριν απέναντι στην ιστορία του κάστρου και στις ανάγκες του τόπου για τη στέγαση της παράδοσής του και του πολιτισμού του.
Προφανώς δεν μας απασχολεί, επίσης, ούτε ο χρόνος που φεύγει ούτε οι ευκαιρίες που έχουν χαθεί. Πολύ περισσότερο μας αφήνει αδιάφορους η περίπτωση να έχει καταρρεύσει το ήδη ρημαγμένο και αποστεωμένο κτήριο του ΞΕΝΙΑ, αν ποτέ το ΚΑΣ κάνει το θέλημά μας δεκτό και γνωμοδοτήσει υπέρ του υβριδικού, καθώς το είπαμε, ξενοδοχείου. Και δεν λογαριάζουμε πως ίσαμε τότε το ΞΕΝΙΑ θα έχει πεθάνει καθώς το άλογο του Χότζα! Κι ίσως τότε κληθούμε να πανηγυρίζουμε οι πολίτες πάνω στα ερείπια του πεθαμένου ΞΕΝΙΑ!
Το μόνο βέβαιο είναι ότι δεν πάμε καλά σ’ αυτή την πόλη. Και το άλλο βέβαιο είναι πως μπορεί εμείς να μη δουλεύουμε, αλλά ο χρόνος δουλεύει. Και τα κανονίζει μόνος του. Ερήμην μας. Δεν μας ρωτά.
Όταν χάσουμε το καίριον απ’ τα μάτια μας, τότε θα τρέχουμε εναγωνίως πίσω απ’ αυτό για να το φέρουμε πίσω. Αλλά θα είναι πλέον αργά. Φοβάμαι πως έχει χαθεί μέσα στη σκόνη του χρόνου ο δρόμος που οδηγεί στο ΞΕΝΙΑ. Και δρόμο που χορταριάζει και χάνεται, δύσκολα τον ξαναβρίσκουν οι άνθρωποι και τον βάζουν ξανά στη ζωή τους. Και υπάρχει πλέον ένας ορατός φόβος, μήπως τις γενιές που έμαθαν να ζουν στην πόλη χωρίς το ΞΕΝΙΑ και το κάστρο, ουδόλως τις απασχολεί αν το ΞΕΝΙΑ θα λειτουργεί ως ξενοδοχείο – υβριδικό ή όπως αλλιώς μπορεί να ονομαστεί για τις ανάγκες μιας οποιασδήποτε σκοπιμότητας – με μερικά δωμάτια πολυτελείας. Τις απασχολεί να λειτουργεί ένας αξιοπρεπής χώρος εστίασης για να μπορούν να χαίρονται τη συντροφιά τους εκεί και να απολαμβάνουν τη γαλήνη του κάστρου.
Αφού, λοιπόν, οι τοπικοί έκριναν πως η προηγούμενη μελέτη που προέβλεπε βιβλιοθήκη και δημοτικό ωδείο στο ΞΕΝΙΑ ήταν – δεν ξέρω – περιττή πολυτέλεια για την Άρτα και την απέρριψαν, καλό θα ήταν να συντονιστούν και να ανακοινώσουν στον κόσμο σε ποιο σημείο βρίσκεται πλέον το θέμα. Για να μην την πάθουμε σαν τον Χότζα με το άλογό του.
*Ο Δημήτρης Βλαχοπάνος είναι
φιλόλογος και συγγραφέας