ΔΙΑΒΑΖΟΥΜΕ ότι σ’ άλλους νομούς της Ηπείρου πέφτει «κάργα» χρήμα και εδώ στην Άρτα βλέπουμε… τρίμματα από ραβανί. Δεν μπορεί, κάτι θα φταίει και παραμένουμε στη θέση ουραγού.

ΣΤΗΝ γειτονική Πρέβεζα αίφνης με απόφαση του περιφερειάρχη Ηπείρου Αλέξανδρου Καχριμάνη εντάχθηκε στο πρόγραμμα «Ήπειρος 2021-2027», δηλαδή στο ΕΣΠΑ, το έργο για την κατασκευή κτιρίου υποδοχής επισκεπτών στον Αρχαιολογικό Χώρο Νικόπολης με συγχρηματοδοτούμενη δαπάνη 2.561.000 ευρώ. Ξέρετε σε τι συνολικό ποσό ανήλθε έως τώρα ο προϋπολογισμός για έργα στη Νικόπολη; Σε 21,8 εκατ. ευρώ! Δεν το βγάζουμε από το μυαλό μας. Το αναφέρει επισήμως η ίδια η Περιφέρεια.

ΤΟΣΑ χρήματα για ένα έργο ούτε με κιάλια δεν έχουμε δει στην Άρτα! Καλά κάνουν και τα παίρνουν, μάχονται για το νομό τους οι άνθρωποι και κερδίζουν. Αλίμονο από μας! Κατώτερη των περιστάσεων η εκπροσώπηση.

ΤΟ νέο έργο για το οποίο γίνεται λόγος αφορά κτιριακό συγκρότημα 350 τετραγωνικών μέτρων που θα συνδέεται λειτουργικά μέσω ημιυπαίθριου χώρου υποδοχής επισκεπτών, ο οποίος θα λειτουργείς ως κεντρικό «στέγαστρο». Κάτι δηλαδή σαν τη μεγάλη γυάλινη και μεταλλική πυραμίδα μπροστά από το Μουσείο του Λούβρου στο Παρίσι. Για την ιστορία να αναφέρουμε ότι το έργο ανέθεσε ο πρόεδρος της Γαλλίας Φρανσουά Μιτεράν στον Αμερικανό αρχιτέκτονα Ι.Μ. Πέι το 1983 και ολοκληρώθηκε το 1989. Τα μεγέθη, βέβαια, δεν είναι συγκρίσιμα, πλην όμως και οι μινιατούρες έχουν την αξία τους.
ΤΙ λείπει αλήθεια από την Άρτα; Υστερεί άραγε έναντι της Πρέβεζας σε μνημειακό πλούτο και πολιτιστική κληρονομία; Δεν έχει ιστορία; Δεν έχει παρελθόν; Ευτυχώς που στέκονται όρθια πολλοί από τιυς θησαυρούς της για να θυμίζουν την παλιά της αίγλη ανά τους αιώνες, κρατώντας τα σκήπτρα σ’ ολόκληρη την Ήπειρο. Μόνο που τα παραδώσαμε χωρίς να μετρηθεί καν η αξία τους. Κι έπειτα διερωτόμαστε γιατί μας τα πήραν άλλοι!

ΔΕΝ επέλεξε τυχαία ο Γόργος, νόθος γιος του Κυψέλου, τύραννος της Κορίνθου, να ιδρύει το 625 πΧ την αρχαία Αμβρακία. Και μάλιστα να χτίσει ένα από τα καλύτερα πολεοδομικά συστήματα της αρχαιότητας αποκτώντας μεγάλη ναυτική δύναμη, ενώ τα γυναικεία υποδήματα που κατασκευάζονταν σ’ αυτήν ήταν γνωστά σ’ όλη την Ελλάδα, με το όνομα Αμβρακίδες.

Η Αμβρακία βρέθηκε κάτω από την εξουσία των Μακεδόνων του Φιλίππου Β΄ το 338 πΧ, ενώ το 295 πΧ οι Μακεδόνες την παραχώρησαν στο Βασίλειο της Ηπείρου. Ο βασιλιάς Πύρρος την έκανε πρωτεύουσα αυτού του βασιλείου και η Αμβρακία γνώρισε μεγάλη ακμή κατά τον επόμενο αιώνα. Παρακμάζει τελικά μετά την εξέγερση κατά των Ρωμαίων το 189 πΧ. Πολιορκήθηκε από τους Ρωμαίους, υπό τον ύπατο Μάρκο Φλούβιο, χωρίς επιτυχία αλλά τελικά, ύστερα από διαπραγματεύσεις, η πόλη υποτάχθηκε και ο Φλούβιος αφαίρεσε όλα τα αγάλματα της πόλης – κράτος και τα απέστειλε στη Ρώμη.

META τo 31 πΧ, με την ίδρυση της Νικόπολης, οι Ρωμαίοι υποχρέωσαν μεγάλο μέρος των κατοίκων της να μετοικήσει εκεί και η πόλη σταδιακά εγκαταλείφθηκε. Η αρχαία Νικόπολη σήμερα βρίσκεται προ των πυλών για ένταξη στον μόνιμο κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO, ενώ οι δικοί μας πρόγονοι φρόντισαν να θάψουν την παλαιά πόλη για να φτιάξουν πάνω της τη νέα. Και μαζί, βέβαια, έθαψαν τα καλύτερα πολεοδομικά συστήματα της αρχαιότητας! Αχ γη μου καημένη ποια κατάρα σε βαραίνει, για να παραφράσουμε ελαφρώς το γνωστό στίχο.

ΚΑΙ κάτι άλλο για την αρχαία Αμβρακία ώστε να έχουμε μια ολοκληρωμένη εικόνα της καταστροφής. Όταν τον 2ο αιώνα πΧ ην επισκέφθηκε ο περιηγητής Παυσανίας, ανέφερε σε γραπτά του κείμενα: «Στη θέση της βρήκα έναν χορταριασμένο τόπο…». Το σημειώνουμε παρεμπιπτόντως ως διδαχή.

ΜΙΑ και μιλάμε για την ιστορία της Άρτας, που οι σύγχρονες πολιτικές την παρακάμπτουν, το πιθανότερο γιατί δεν την γνωρίζουν, ας πούμε και τούτο: Δεν την επέλεξε, τυχαία, επίσης, ο Μιχαήλ Α’ Δούκας (1204 μΧ), μέλος του Οίκου των Αγγέλων, ο οποίος ιδρύοντας το Δεσποτάτο της Ηπείρου, την έκανε πρωτεύουσα. Οι πέντε Κομνηνοδουκάδες (Μιχαήλ Α’, Θεόδωρος, Μιχαήλ Β’, Νικηφόρος Α’, Θωμάς Α’) κράτησαν διαδοχικά τα ηνία της από το 1204 έως το 1318, δηλαδή επί 114 χρόνια. Εν συνεχεία επικράτησαν οι Δυναστείες Ορσίνι, Νεμόνιτς, Μπουοντελμόντι και τέλος η Δυναστεία των Τόκκων με τελευταίο τον Λεονάρδο (προηγήθηκαν ο Κάρολος Α’ και Κάρολος Β’). Η κατάληψη της Άρτας επήλθε το 1449, ενώ είχε προηγηθεί εκείνη των Ιωαννίνων το 1430. Έκτοτε τελούσε υπό Οθωμανοκρατία. Όπως και ολόκληρος ο Ελλαδικός χώρος, γραφτήκαμε και εμεις στις μαύρες σελίδες της ιστορίας.
ΑΣ αποτελέσουν οι σημειώσεις αυτές και ένα – τρόπον τινά – σύντομο αφιέρωμα στην επέτειο Απελευθέρωσης της Άρτας που γιορταζουμε σήμερα 24 Ιουνίου τα 145 χρόνια απαλλαγής από τον Οθωμανικό ζυγό με την συνθήκη που υπογράφηκε το 1881. Αν και το ιδανικότερο βέβαια θα ήταν η ιστορία να διδάσκεται ως μάθημα για κάθε τόπο. Η γνώση της ίσως να συνέτεινε ώστε οι γενιές να τον αγαπούν και να ενδιαφέρονται περισσότερο για την εξέλιξη και την ανάπτυξή του.

ΚΑΙ παράλληλα, βεβαίως, να παίρνουν μαθήματα όσοι αποφασίζουν να βγαίνουν μπροστά υπηρετώντας τον από θέσεις ευθύνης, αναλογιζόμενοι το ιστορικό βάρος που καλούνται να φέρουν στους ώμους τους στα διάφορα πεδία διεκδικήσεων. Γιατί η Άρτα έχει ιστορία, μόνο που οι νεότερες σελίδες δεν είναι και τόσο πολύ αντάξιες όλων όσων κληρονομήσαμε. Σε κάθε γύρισμα συνοδεύεται και με μια ασήκωτη λέξη: «Αδικία». Που ουδόλως της πρέπει.

ΤΙΠΟΤΕ δεν θα έλειπε από την Άρτα αν θα βρίσκονταν οι άνθρωποι της πολιτικής, του πνεύματος και των γραμμάτων που αναδεικνύοντας τα φυσιογνωμικά της χαρακτηριστικά μοχθούσαν για να πάρει τη θέση που της αρμόζει. Ιδού πεδίον δόξης λαμπρόν για να ανέβουμε λίγο ψηλότερα.

ΜΕΡΑ που διανύουμε σήμερα (24 Ιουνίου 1881-2026) αναζητήστε την σελίδα 14 της εφημερίδας μας για να διαβάσετε για πρώτη φορά ένα άγνωστο μέχρι τώρα ιστορικό ντοκουμέντο για την Απελευθέρωση της Άρτας του λαμπρού ιστοριοδίφη, πολύτιμου συνεργάτη μας και εγκάρδιου φίλου Φώτη Βράκα. Είναι εκπληκτικό.

ΚΑΛΗΜΕΡΑ σας