Ο Σπύρος – Ανδρέας Κ. Παπαθεοδώρου, ένας νέος επιστήμονας που με τη λήψη του διδακτορικού του στη Μοριακή Μικροβιολογία, είναι έτοιμος να ανοίξει τα φτερά του. Ακόμα ένα παιδί από τις εκατοντάδες χιλιάδες που τα τελευταία χρόνια μεταναστεύουν και χάνονται στο εξωτερικό. Οι γονείς θα αποχαιρετίσουν ένα παιδί και η χώρα θα χάσει ακόμα έναν νέο επιστήμονα.


Μιλώντας μαζί του αντιλαμβάνεσαι ότι η φυγή δεν είναι αυτοσκοπός αλλά ανάγκη. Και ο λογισμός τρέχει στον στίχο του Καβάφη: «Έτσι που τη ζωή σου ρήμαξες εδώ, δεν έχει πλοίο για σε, δεν έχει οδό».
Ο Σπύρος μιλάει για τα όνειρα και τις ελπίδες του, τους στόχους και την φιλοδοξία του. Το ταξίδι του στον κόσμο έχει προορισμό ένα περιβάλλον έρευνας και αξιοκρατίας, ώστε να ακουμπήσει το πάθος του για την επιστήμη και τον πόθο του για τη ζωή.
Στο Πανεπιστήμιο -όπως λέει- τα κονδύλια για την έρευνα είναι πενιχρά και η γραφειοκρατία ακόμα κι αν υπάρχουν οι πόροι, φρενάρει μέχρι και την προμήθεια αναλώσιμων σε σημείο ώστε αρκετοί ερευνητές και καθηγητές να πληρώνουν από την τσέπη τους. Και ο ιδιωτικός τομέας προσφέρει τα «νόμιμα». Ούτε ευρώ παραπάνω για τους τίτλους, τις διακρίσεις, τα βραβεία, τις δημοσιεύσεις! Κάτι σαν καρτέλ δηλαδή…
Ο Σπύρος κατάγεται είναι από την Ράχη Άρτας και εκφράζει την αγάπη του για τον τόπο. Όντας FOOD SCIENTIST, μιλάει για τις εξαιρετικές παραγωγικές δυνατότητες και την σπουδαία παράδοση στην παραγωγή μοναδικής ποιότητας τροφίμων της Ηπείρου. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει «ο πλούτος υπάρχει αρκεί να τον αξιοποιήσουμε. Όχι όμως να τον εκμεταλλευτούμε…».

Ερ: Λίγο πριν την απονομή του
διδακτορικού, ποια είναι τα όνειρα
και πώς διαμορφώνονται οι επιλογές
σου ως νέου επιστήμονα;
Απ: Αυτό που πιστεύω ότι καθορίζει κάθε νέο επιστήμονα είναι το πάθος. Το πάθος να φτάσεις εκεί που ονειρεύεσαι. Τελειώνω το διδακτορικό μου και θέλω να συνεχίσω την έρευνα. Χαρακτηριστικό της επιστήμης είναι η συνεχής πρόκληση για νέες ανακαλύψεις και εφευρέσεις. Και για κάθε απάντηση προκύπτουν δεκάδες ερωτήματα. Έτσι προχωράει η επιστή- μη. Ο κάθε επιστήμονας προσθέτει το δικό του λιθαράκι. Το δικό μου όνειρο, όπως φαντάζομαι και κάθε νέου επιστήμονα, είναι να αφήσουμε κάτι πίσω μας. Κατά συνέπεια και οι επιλογές μου σχετίζονται με το όνειρό μου ως άνθρωπος και ως επιστήμονας. Αυτό σημαίνει ότι θέλω να πετύχω στην επιστήμη μου και να ζήσω τη ζωή μου με τον δικό μου τρόπο, πέρα από στερεότυπα και μοτίβα. Οι νέοι επιστήμονες οφείλουν και πρέπει να αποτελούν ζωντανό κομμάτι της κοινωνίας.
Ερ: Ποιο είναι το επίπεδο των Ελληνικών Πανεπιστημίων και πόσο δύσκολο
είναι να φτάσεις στο διδακτορικό;
Απ: Θεωρώ ότι τα Ελληνικά Πανεπιστήμια είναι ανταγωνιστικά αλλά πάσχουν από οργάνωση, στοιχείο που αφαιρεί από την δυναμική τους. Κατά συνέπεια η επίτευξη του στόχου σχετίζεται και με το πανεπιστημιακό περιβάλλον δυσκολεύοντας την εξέλιξη. Και βέβαια το μεγα- λύτερο πρόβλημα είναι η υποχρηματοδότηση. Υπάρχουν φορές που αναγκάζεσαι να πληρώσεις από τα δικά σου χρήματα για απαραίτητα υλικά για την έρευνά σου. Το ίδιο κάνουν και αρκετοί καθηγητές. Επίσης, για να αντικατασταθεί ακόμα και ένα ευτελές κομμάτι του εξοπλισμού σε περίπτωση καταστροφής ή βλάβης και να υπάρχουν τα χρήματα, πρέπει να περιμένεις πιθανόν και ένα χρόνο ώστε να εγκριθεί. Παρ’ όλα αυτά οι τίτλοι σπουδών, αποτελούν πολύ συχνά διαβατήριο για όλο τον κόσμο.
Το διδακτορικό είναι ο ανώτατος πανεπιστημιακός τίτλος σε επίπεδο εκπαίδευσης και αποτελεί τιμή για τους κατόχους του. Πέρα από τον κόπο και την προσπάθεια που πρέπει να καταβάλεις, αναγκάζεσαι να αυτοχρηματοδοτείς την διατριβή σου, καθότι ως υποψήφιος διδάκτορας σπάνια και ελάχιστα αμείβεσαι.
Ερ: Υπάρχει μέλλον και προοπτική για
τους νέους επιστήμονες στην Ελλάδα;
Απ: Το πεδίο είναι εξαιρετικά περιορισμένο. Και εργασιακά και επιστημονικά και οικονομικά. Οι αμοιβές είναι μικρές σε συνάρτηση με τον μόχθο που έχεις καταβάλει και τον χρόνο που έχεις διαθέσει.
Η έρευνα στην Ελλάδα είναι και αυτή υποχρηματοδοτούμενη και επειδή δεν υπάρχουν αρκετές μεγάλες βιομηχανίες και ερευνητικά κέντρα, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις κρατικές επιχορηγήσεις. Αυτό περιορίζει και τις ανάλογες θέσεις εργασίας. Όλο αυτό έχει ως αποτέλεσμα το αποκαλούμενο brain drain. Δηλαδή την μαζική φυγή νέων επιστημόνων στο εξωτερικό. Επομένως, πολλές φορές η φυγή δεν είναι επιλογή αλλά μονόδρομος.
Ερ: Χιλιάδες οι Έλληνες νέοι επιστήμονες στον κόσμο. Πολλοί από αυτούς
φτάνουν στην κορυφή. Που το αποδίδεις;
Απ: Κατ` αρχάς αντανακλά το επίπεδο της γνώσης που παρέχουν τα Ελληνικά Πανεπιστήμια. Επίσης, βρίσκοντας ένα δομημένο και αξιοκρατικό περιβάλλον αποδεικνύουν ελεύθερα και απρόσκοπτα τις δυνατότητές τους.
Ερ: Υπάρχει επαφή και στήριξη
μεταξύ των νέων Ελλήνων
επιστημόνων ανά τον κόσμο;
Απ: Όχι τόση όσο επιβάλει η περίσταση. Θεωρώ ότι οι Έλληνες επιστήμονες μπορούν και πρέπει να ενισχύσουν τόσο τους μεταξύ τους δεσμούς όσο και την σχέση τους με την πατρίδα. Από την άλλη πλευρά και η Ελλάδα πρέπει να δώσει χώρο και λόγο όχι μόνο στους νέους επιστήμονες αλλά σ’ όλον τον Ελληνισμό της διασποράς.
Ερ: Σκέφτεσαι να φύγεις;
Απ: Δεν είναι αυτοσκοπός μου. Όμως ολοκληρώνοντας την σπουδή μου, το περιβάλλον όπως το περιέγραψα παραπάνω με ωθεί στο εξωτερικό για να πετύχω τους επιστημονικούς στόχους μου και ταυτόχρονα να εξασφαλίσω αξιοπρεπή τρόπο ζωής. Μακάρι αυτά να ήταν δεδομένα ή έστω εύκολα στη χώρα μου. Δυστυχώς στην Ελλάδα υπάρχει σ’ όλα οροφή. Όχι μόνο στην έρευνα και την εξέλιξη. Ακόμα και στην αμοιβή φαίνεται ότι υπάρχουν θεσπισμένα όρια και στον ιδιωτικό τομέα.
Ερ: Τόπος καταγωγής σου είναι η Άρτα. Νοιάζεσαι γι` αυτή και επειδή είσαι
νέος επιστήμονας στον χώρο των τροφίμων βλέπεις δυνατότητες ανάπτυξης;
Απ: Μικρή πατρίδα μου είναι η Άρτα και φυσικά νοιάζομαι γι` αυτή. Θεωρώ ολόκληρη την Ήπειρο αστείρευτη πηγή φυσικού πλούτου. Έχει εξαιρετικές παραγωγικές δυνατότητες και μεγάλη παράδοση στην παραγωγή μοναδικής ποιότητας τροφίμων. Επίσης, η χλωρίδα της περιλαμβάνει σπάνια αρωματικά φυτά και φαρμακευτικά βότανα περιζήτητα σ’ όλον τον κόσμο. Συνεπώς ο πλούτος υπάρχει αρκεί να τον αξιοποιήσουμε. Όχι όμως να τον εκμεταλλευτούμε…
Σημείωση: Ο Σπύρος – Ανδρέας Κ.
Παπαθεοδώρου είναι γιος του καλού
συναδέλφου Κώστα

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here