Μετά την εξαφάνιση των «σύνθετων», που ήταν για πολλές δεκαετίες το απόλυτο έπιπλο -αξεσουάρ, πήραν σειρά οι ξύλινες βιβλιοθήκες να «φύγουν» από τα σύγχρονα διαμερίσματα.
Η διαδικασία της απόσυρσης έγινε σταδιακά. Το πρώτο σύμπτωμα ήταν η σκόνη και στη συνέχεια ο χώρος που θεωρείται πλέον πολύτιμος. Το ογκώδες έπιπλο πιάνει πολύ χώρο. Οι εκκαθαρίσεις στέρησαν οριστικά το χάδι του περιποιημένου εξώφυλλου των βιβλίων και της μυρωδιάς των μέσα σελίδων τους. Οι σκελετοί άλλαξαν χρήση ή οδηγήθηκαν στη φωτιά. Το περιεχόμενο έπιασε θέση δίπλα ή μέσα στους κάδους των σκουπιδιών. Πολλοί κάτοχοι προτίμησαν τη σκουπιδιάρα, αντί να χαρίσουν τα βιβλία κάπου για να «πιάσουν τόπο».
Τα περισσότερα από αυτά που πετάχτηκαν, γράφτηκαν από φωτισμένους ανθρώπους. Μπορεί να ήταν θησαυροί ή οικογενειακά κειμήλια. Από διατηρητέα έγιναν παρείσακτα και παρωχημένα, καθότι ποτέ δεν εκτιμήθηκε η ομορφιά και η παρηγορητική τους δύναμη. Σίγουρα, πολλά από αυτά δεν ανοίχτηκαν ποτέ. Άλλα έμειναν στη μέση και άλλα απλώς ξεφυλλίστηκαν κάποια στιγμή. Τα νεοσύλλεκτα που περίμεναν υπομονετικά στοιβαγμένα σε διάφορα σημεία του σπιτιού για να πάνε στη φυσική τους θέση, ποτέ δεν πρόλαβαν να γευτούν τέτοια χαρά.
Οι δάσκαλοι μάς έλεγαν ότι οι βιβλιοθήκες ακολουθούν την πολιτιστική εξέλιξη των λαών τους οποίους υπηρετούν. Και ανθρώπων που τους ήταν χρήσιμες, καθώς γνώριζαν καλά γραφή και ανάγνωση. Βιβλίο, μόρφωση, αισθητική και πολιτισμός είναι έννοιες αλληλοσυμπληρούμενες μέσα στο χρόνο. Το αναγνωστικό κοινό, δυστυχώς, στις μέρες μας όλο και λιγοστεύει. Και στις μεγάλες δημόσιες δανειστικές βιβλιοθήκες της πόλης μας η επισκεψιμότητα είναι από μηδενική έως ελάχιστη. Στην ιδιαίτερη πατρίδα μου υπάρχει μια θαυμάσια βιβλιοθήκη (Τσαμάκειος). Στα τελευταία δεκαπέντε χρόνια που έχω γνώση, ένας μόνο ενήλικας αναγνώστης έδειξε ενδιαφέρον να την επισκεφτεί και να απολαύσει τη γοητεία της.
Παρ’ όλα αυτά τα δυσοίωνα, η βιβλιοθήκη του «Σκουφά» με τα χιλιάδες βιβλία της, δεν θα πάψει ποτέ να είναι ένας φωτεινός φάρος κι ένας στέρεος πυλώνας πνευματικότητας.
Δεν «υπάρχεις», εάν δεν είσαι μπροστά σε μια οθόνη σήμερα. Από απλή τεχνολογία μετατράπηκε σε υπαρξιακή ανάγκη. Το ίντερνετ κυριάρχησε στις ζωές μας και παραμέρισε τις βιβλιοθήκες. Τα πάντα σε συμπιεσμένη μορφή μέσα σε έναν μικρό σκ- ληρό δίσκο. Από τον πραγματικό κόσμο, μεταπηδήσαμε στον ψηφιακό. Όλες οι ηλικιακές ομάδες του σύγχρονου κόσμου έγιναν χρήστες των social media, εξαρτημένοι από τον κυβερνοχώρο. Μωρά παιδιά αποκοιμιούνται στην κούνια τους με το τάμπλετ ακουμπισμένο στο μαξιλάρι.
Μήτε οι κραυγές αγωνίας, μήτε οι αφελείς αφορισμοί ωφελούν. Η εποχή μας είναι μια διαρκής πρόκληση κι ένα ορμητικό ποτάμι εκτός ελέγχου. Απαιτούνται αντιστάσεις και πολλές προσπάθειες από τον σημερινό άνθρωπο για να μείνει μέσα στη χαρά της πραγματικής ζωής, της αληθινής. Με προσβάσεις σε ένα καλό βιβλίο, σε μια συναυλία, σε ένα θεατρικό έργο, σε ένα γνήσιο λαϊκό πανηγύρι, σε μια καλή παρέα.
Όσο για τους λίγους εναπομείναντες ρομαντικούς, ας κρατήσουν όσο μπορούν τις ωραίες τους βιβλιοθήκες με τα βιβλία που τους ταιριάζουν.