Προσθέτει κι άλλα δύο ονόματα, του Επισκόπου Χριστιανουπόλεως Παύλου Λάϊου και του Επισκόπου Ναυπάκτου και Άρτας Ζαχαρία Γεργάνου, στα όσα περί των ιεραρχών με τόπο καταγωγής το νομό μας παρέθεσε ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Άρτας Μιχάλης Νικολάου, ο πολύτιμος συνεργάτης του «Τ», πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Αθανασίου, χημικός. Και το κάνει προφανώς για να ενισχύσει τον χαρακτηρισμό της Άρτας ως «Δεσποτούπολης».
Αναφέρει: «Κύριε Διευθυντά, στο φύλλο 1270 (8 Ιουλίου 2026) της έγκριτης εφημερίδας σας «ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ» (σελίδα 5), και συγκεκριμένα στην κατηγορία «Ακριτομυθίες», επικαλούμενοι ενημέρωση που σάς παρείχε ο κ. Μιχάλης Νικολάου με τίτλο «Γιατί η Άρτα χαρακτηρίζεται ως “Δεσποτούπολη”», γινόταν αναφορά στους Μητροπολίτες (ζώντες και κεκοιμημένους) που κατάγονται από την Άρτα.
Συμπληρωματικά, καταθέτω τα παρακάτω στοιχεία, τα οποία θεωρώ απαραίτητα για την ολοκλήρωση του σχετικού δημοσιεύματος: Α. Μακαριστός Επίσκοπος Χριστιανουπόλεως Παύλος Λάϊος. Από την Άρτα καταγόταν και ο μακαριστός Επίσκοπος Χριστιανουπόλεως κυρός Παύλος (κατά κόσμον Απόστολος Λάιος). Γεννήθηκε στην Άρτα στις 30 Ιουνίου 1938 και σπούδασε την ιερά επιστήμη της Θεολογίας στην περιώνυμη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, από την οποία αποφοίτησε το 1962. Διακόνησε ως Γενικός Αρχιερατικός Επίτροπος της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος έως το 1970. Εν συνεχεία, μετανάστευσε στην πέμπτη ήπειρο και εντάχθηκε στον κλήρο της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αυστραλίας ως ιερατικός προϊστάμενος του Ιερού Ναού Αγίας Τριάδος στο Richmond της Μελβούρνης.
Εκλεγείς Επίσκοπος της πάλαι ποτέ διαλαμψάσης Επισκοπής Χριστιανουπόλεως, ως βοηθός Επίσκοπος του Αρχιεπισκόπου Αυστραλίας Στυλιανού, χειροτονήθηκε την 11η Μαρτίου 1984 (Κυριακή της Ορθοδοξίας) στον Ιερό Καθεδρικό Ναό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου στο Σύδνεϋ. Το 1994 αποσχίστηκε από την κανονική Εκκλησία και εντάχθηκε στη σχισματική «Αυτοκέφαλη Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία Αμερικής και Αυστραλίας» – ένα εκκλησιαστικό μόρφωμα το οποίο, σημειωτέον, είχε αναγνωριστεί επίσημα από το κράτος της Αυστραλίας ήδη από το 1970 ως «Ελληνόφωνη Ορθόδοξη Εκκλησία στην Αυστραλία», αναγνωρίζοντας παράλληλα τους ιερείς και τους επισκόπους της.
Για τον λόγο αυτό, ο Επίσκοπος Παύλος καθαιρέθηκε από την Αγία και Ιερά Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Ωστόσο, την 12η Ιουνίου 2019, η Αγία και Ιερά Σύνοδος ανακοίνωσε ότι «δεχθείσα την μετάνοιαν και την εκζήτησιν συγγνώμης του εν Αυστραλία πρώην Επισκόπου Χριστιανουπόλεως Παύλου, ήρε την εν καιρώ επιβληθείσαν αυτώ καθαίρεσιν και, συνηγορούντος και του Αρχιεπισκόπου Αυστραλίας κ. Μακαρίου, επανέφερεν αυτόν εις τον επισκοπικόν βαθμόν και τον αποκατέστησε με τον αυτόν τίτλον».
Έκτοτε, ο μακαριστός Χριστιανουπόλεως Παύλος ζούσε ως εφησυχάζων αρχιερέας στην Αδελαΐδα, έχοντας πλήρη κανονική κοινωνία με την Ιερά Αρχιεπισκοπή Αυστραλίας. Μετά από ολιγόμηνη ασθένεια, και αφού προηγουμένως κοινώνησε των Αχράντων Μυστηρίων, εξεδήμησε προς Κύριον την 17η Σεπτεμβρίου 2024.
Β. Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Άρτας Ζαχαρίας Γεργάνος. Με βάση τα υπάρχοντα ιστορικά στοιχεία, από την Άρτα καταγόταν και ο Ζαχαρίας Γεργάνος, ο οποίος γεννήθηκε στην πόλη από επιφανείς γονείς. Κατά τη διάρκεια της ζωής του περιηγήθηκε στη Γερμανία, όπου και ασπάστηκε το Λουθηροκαλβινιστικό δόγμα. Το 1622, ενώ διέτριβε στη Βιτεμβέργη, εξέδωσε την Καινή Διαθήκη.
Με την επιστροφή του στην Κωνσταντινούπολη προχειρίστηκε Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Άρτας. Ο ίδιος συνέγραψε μια κατήχηση, την οποία όμως ανέτρεψε διεξοδικά μετέπειτα ο λατινόφρονας Κρητικός λόγιος Ματθαίος Καρυόφυλλος (περισσότερα ιστορικά στοιχεία για την προσωπικότητά του θα παραθέσω σε μελλοντικό άρθρο). Με τιμή, Πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Αθανασίου». Πολύτιμη η συνεισφορά του.
