Διατρέχοντας τις σελίδες του βίου της Αγίας Θεοδώρας και κλείνοντας το βιβλίο της Βιολέττας Α. Μπούσιου «Αγία Θεοδώρα, η Βασίλισσα της Άρτας», ο αναγνώστης κουνά μελαγχολικά το κεφάλι: η δίψα της εξουσίας, ο εγωισμός και η απληστία των αρχόντων δεν έχουν όριο. Και ακόμη περισσότερο: οι ατέλειωτες έριδές τους και η απατηλή αίσθησή τους ότι έλαβαν εκ θεού εντολή να μεγαλώσουν διά της βίας των όπλων την επικράτειά τους και να στεφθούν αυτοκράτορες -τότε- και πλανητάρχες -σήμερα-, σπέρνουν στους λαούς πολύ πόνο και βυθίζουν τους απλούς ανθρώπους στην απόγνωση, τον κατατρεγμό και τη δυστυχία.
Η «Αγία Θεοδώρα, η βασίλισσα της Άρτας», το όμορφο αυτό κοριτσάκι της Καστροπολιτείας των Σερβίων, που την έφερε από εκεί νύφη στην Άρτα ο Μιχαήλ Β΄ Κομνηνός Δούκας, δεν είναι βέβαιο αν θάμπωσε με την ομορφιά της τον νεαρό αυτοκράτορα και σκλάβωσε την καρδιά του. Το βέβαιο είναι ότι συνοικέσια και γάμοι, γαμπροί και νύφες, συμπέθεροι και σόια ήταν το μέσο άλλοτε για το στέριωμα μιας παραπαίουσας ηγεμονίας και άλλοτε για τη σύναψη συμφωνιών που εξυπηρετούσαν τα σχέδια και τις σκοπιμότητες φιλόδοξων ηγεμόνων. Και μέσα σ’ αυτά ήταν σπάνιο να συναντήσεις μια μικρή αχτίδα ανθρωπιάς.
Κι είναι βέβαιο, επίσης, πως η βασίλισσα Θεοδώρα δεν γνώρισε την αληθινή συζυγική στοργή και αγάπη και δεν έζησε μέσα στη θαλπωρή και στα πλούτη που της εξασφάλιζε η θέση της. Γνώρισε, αντίθετα, την απόρριψη και την περιφρόνηση του συζύγου της. Γιατί η εξουσία χωρίς αρετή παίρνει νωρίς διαζύγιο απ’ την ηθική και ρίχνει τον άνθρωπο στ’ αδηφάγα σαγόνια της ηδονής και στην πλάνη πως θα ζήσει αιώνια για να απολαμβάνει χωρίς φραγμό τα φτηνά και πρόσκαιρα δώρα της βασιλείας όχι μονάχα επί της γης, αλλά και επί των ουρανών!
Ζούμε σε ταραγμένους καιρούς. Με τους ηγέτες των μεγάλων δυνάμεων να συνεχίζουν ακλόνητοι τον περίπατό τους ανάμεσα σε φλεγόμενες πόλεις και σε εκατόμβες αθώων νεκρών. Δεν είναι τα έργα της ειρήνης που τους σαγηνεύουν και τους κερδίζουν. Είναι τα έργα των πολέμων και των εξοπλισμών που πλημμυρίζουν την ψυχή τους με την ακόρεστη δίψα της εξουσίας και της παντοδυναμίας. Και βρίσκονται πεισματικά γαντζωμένοι σ’ αυτή, σαν να έχει συνωμοτήσει μαζί τους το σύμπαν κι άλλο δεν κάνει παρά να απεργάζεται δαιμονικά το κακό των ανθρώπων.
Οι τράπεζες και τα κέρδη, το πετρέλαιο και οι βιομηχανίες των όπλων, ο μιλιταρισμός και ο ιμπεριαλισμός χώνουν σήμερα πιο βαθιά το μαχαίρι στο κορμί της ανθρωπότητας και οδηγούν στο ξεσπίτωμα, στους δρόμους της προσφυγιάς, στα κύματα και στον πολλαπλό θάνατο εκατομμύρια απελπισμένους ανθρώπους. Η αυταρέσκεια των εκπροσώπων της σημερινής παγκόσμιας τάξης, η επίδειξη ισχύος και η εκτόξευση φαρμακερών απειλών, μαζί με την εκτόξευση θανατηφόρων πυραύλων, μπορεί να είναι φαινόμενα που έρχονται από το βάθος του χρόνου και το μάκρος του χώρου, αλλά μοιάζουν αυτή τη στιγμή σαν να μην έχουν προηγούμενο.
Έκλεισαν πριν λίγες μέρες τρία χρόνια από το έγκλημα των Τεμπών και τη δολοφονία 57 συνανθρώπων μας. Εκατομμύρια απλών πολιτών βγήκαν στις πλατείες της χώρας μας και του κόσμου και διαδήλωσαν υπέρ της ζωής και κατά των κερδών. Η Αμερική βομβαρδίζει το Ιράν και εκατοντάδες παιδιά, χάνονται μέσα στις φλόγες. Ίσως αυτή τη στιγμή, χιλιάδες πεινασμένα παιδιά περιφέρονται στους ρημαγμένους καταυλισμούς της Γάζας, περιμένοντας τις επόμενες βόμβες. Κι εγώ δεν ξέρω πόσο η χάρη του Κυρίου και της Αγίας Θεοδώρας μπορεί να φωτίσει τις ψυχές μας και να προστατεύει τον κόσμο από κάθε κακό!
Αλλά, αν ο κόσμος είναι το τέμπλο κι ο ναός του Θεού, τότε δεν έχουμε τίποτε άλλο να κάνουμε παρά ν’ αδράξουμε σαν τον Ιησού το μαστίγιο και να πετάξουμε βιαίως έξω απ’ αυτόν τους εμπόρους και τους φαρισαίους που τον ξεπουλούν και τον βρομίζουν πίνοντας το αίμα των ταπεινών και καταφρονημένων, φορτώνοντας πάνω στους ώμους τους τον σταυρό τού μαρτυρίου και φορώντας στο κεφάλι τους τον ακάνθινο στέφανο. Η ανάγνωση ενός βιβλίου όπως της Βιολέττας Α. Μπούσιου «Αγία Θεοδώρα, η βασίλισσα της Άρτας», είναι μια ευκαιρία για αναστοχασμό και ένα ερέθισμα για την εξέγερση και την άρνηση απέναντι σε όσους, αισθανόμενοι ισχυροί, χρησιμοποιούν τον ανίσχυρο -και ιδιαίτερα τη γυναίκα- ως μέσο για την ικανοποίηση της προσωπικής τους φιλοδοξίας.
Η Αγία Θεοδώρα ήταν η γυναίκα που δεν συμβιβάστηκε με την εξουσία και δεν συντρίφτηκε μες στις μυλόπετρές της. Αντιστάθηκε και το πλήρωσε. Αμφισβήτησε, διεκδίκησε και τιμωρήθηκε. Αλλά αγάπησε τον Άνθρωπο. Και γι’ αυτή την αγάπη της, γι’ αυτή την πολύτιμη αγάπη της, δικαιώθηκε.
* Ο Δημήτρης Βλαχοπάνος είναι φιλόλογος – συγγραφέας