Γράφει η Άντα Αθανασάκη*
Στα 25 της στην Κυψέλη την έφερε ο Πάνος στο σπίτι μου: νεαρή δημοσιογράφος η Αντιγόνη από την Κορωνησία, απ’ τον τόπο μας. Θυμάμαι μια αλογουρίτσα μικρή και δυο ευθύβολες σμαραγδιές υποσχέσεις στο βλέμμα πως την ζωή θα την κατακτούσε, πως αδιεκδίκητο δεν θα άφηνε τίποτα.
Μου χάρισε τη φιλία της. Την αξιώθηκα ως πνευματική μητέρα στη δεύτερη κόρη μου. Οι δυο μας γελάσαμε πολύ. Ψωνίσαμε πολλά. Αναβιώσαμε συνειδητά και ανενδοίαστα την αρτινή προφορά μας, ακόμα και σε πρωτευουσιάνικα σαλόνια, περήφανες για την κοινή μας ρίζα.
Όλο κι ανανεώναμε οικογενειακές ιστορίες μας που μες από την πολύκαιρη όσμωσή μας, έγιναν πλέον κοινά μας βιώματα. Της σύστηνα, η δασκάλα εγώ, να λειαίνει τις αιχμηρές γωνίες των αντιπαραθέσεών της με τους ανθρώπους. Μου δίδασκε, μικρότερή μου εκείνη, το πείσμα για το δικό της δίκιο, το πάθος της για την αλήθεια που χωρούσε την ανθρωπιά – αξίες που η Αντιγόνη μας πρέσβευε. Κουβαλήσαμε οι δυο μας την Άρτα στην Αθήνα και την Αθήνα στην Άρτα.
Μεταφέραμε αλώβητες μες τις δεκαετίες τις αποσκευές της νιότης μας και μ’ αυτές κρατήσαμε αγέραστη την ψυχή μας στα χρόνια που πέρασαν. Γελάσαμε τελικά λιγότερο απ’ όσο κλάψαμε με την Αντιγόνη, γιατί η ζωή στοίχειωσε πρώιμα το χαμόγελό της με του αδερφού την απώλεια.
Η Αντιγόνη αναμετρήθηκε ξανά με τον θάνατο και τον νίκησε. Ήξερε πώς να κατακτά την ζωή. Έκανε τα πρώτα της βήματα στην άξενη μεγαλούπολη και απάντησε στη μοναξιά και την ένδεια, με της ψυχής την περιουσία: κέρδισε φίλους, κέρδισε καταξίωση, κέρδισε αναγνώριση που ανέκαθεν δικαιούνταν. Σφραγίδα δωρεάς της ήταν η δύναμη της ψυχής της, κι όταν η αδυναμία της καρδιάς της την πρόδωσε. Ακόμα και στην τελευταία μας συνάντηση, με δίδαξε μεγαλείο και χαμηλότονη ευπρέπεια: πήρε κρυφά μου ένα παυσίπονο κι άργησε να μου αποκαλύψει τον οξύ πόνο που την κατέβαλλε. «Θα βγω σήμερα κιόλας απ’ το νοσοκομείο», μου έταξε, σαν πάντα καθησυχαστική.
Κρατάω σήμερα, Αντιγόνη μου, την πρώτη εκείνη ματιά σου που κάποτε μας ένωσε οριστικά: βλέμμα τρυφερό και συνάμα θαρρετό, σαν πρόγνωση πως θ’ αναμετριόσουν με τη ζωή, μες από κονταροχτυπήματα δύσκολα… Γι’ αυτό κανείς σήμερα εδώ δεν μπορεί εύκολα να διαχειριστεί το αδιανόητο. Αντιγόνη δεν έφυγες, γιατί νιώθουμε πως ούτε ο θάνατος δεν μπορεί να χωρίσει τόσο αλλόκοτα τις σφιχτοδεμένες ζωές μας. Είσαι πάντα εδώ. Στην καρδιά μας.
*Η Άντα Αθανασάκη είναι φιλόλογος εξ Άρτης στην Αθήνα
