Για τις σχέσεις της Άρτας με την Ραγούζα (Dubrovnik) γράφω κάποια χρόνια τώρα πως είναι η «αδερφή» πόλη της Άρτας.
Φαίνεται πως και από τον καιρό της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας η πόλη της Ραγούζας να είχε σχέση με το θέμα Νικοπόλεως και δη με την Άρτα. Δεν είναι τυχαίο ότι ο πρώτος ηγεμόνας του πολιτειακού Κράτους της Ηπείρου, αργότερα Δεσποτάτο της Ηπείρου, σύναψε σχέσεις με την Ραγούζα.
Αυτό το γνωρίζουμε καλά από τις επιστολές του Μιχαήλ Β΄ Κομνηνού Δούκα προς την Ραγούζα, οι οποίες σώζονται στο αρχείο της πόλης της Ραγούζας (Dubrovnik). Να ευχαριστήσω εδώ την καθηγήτρια του τμήματος Βυζαντινολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων κ. Ευστρατία Συγκέλλου, που μου άφησε στη διάθεσή μου ένα τέτοιο αρχείο. Να πω εδώ πως η κ. Συγκέλλου είναι αυτή που μαζί με τον εκλιπόντα Σπύρο Ασωνίτη, μας υπέδειξαν με τις εργασίες τους όλους αυτούς οι οποίοι έφεραν στο φως αρχεία σχετικά με την Άρτα. Την ευχαριστώ και πάλι.
Ένα από τα αρχεία που θα παρουσιάσω είναι μια επιστολή του Δεσπότη Μιχαήλ Β΄ Κομνηνού Δούκα του έτους 1237 προς τον Διοικητή της Ραγούζας και ανηψιό του Δόγη της Βενετίας, τον Τζοβάνι Τιέπολο, στην οποία ο Μιχαήλ Β΄ επικυρώνει τα προνόμια που παραχωρήθηκαν στην κοινότητα της Ραγούζας από τον πατέρα του Μιχαήλ Α΄ (Άγγελο) Κομνηνό Δούκα, ρυθμίζοντας τα κληρονομικά δικαιώματα των Ραγουζαίων που πεθαίνουν στην επικράτειά του. Παραχωρεί το δικαίωμα ελεύθερου εμπορίου με την καταβολή του νόμιμου φόρου αγαθών. Να σημειώσω πως ο Μιχαήλ δεν υπογράφει ακόμα ως Δεσπότης καθότι τον τίτλο του Δεσπότη τον δέχθηκε αργότερα από τον Αυτοκράτορα Ιωάννη Γ΄ Δούκα – Βατάτζη.

Επιστολή
Στην επιστολή σημειώνεται: «Είναι δίκαιο και ευάρεστο στον Θεό να ακολουθεί κανείς τα ίχνη του πατέρα του, πόσο μάλλον όταν τα βήματά του συνδέονται με καλές πράξεις.
Επειδή, όπως έχει ειπωθεί, είναι δίκαιο και άξιο και ευάρεστο στον Θεό, ανανεώνουμε, με τον παρόντα Όρισμό μας, το σι-γίλλιο που απονεμήθηκε στους Ραγουζαίους από τον ένδοξο ηγεμόνα και πατέρα μου, Άρχοντα Μιχαήλ Κομνηνό Δούκα, γενόμενοι ακόλουθοι της ευεργεσίας του, και διατάζουμε ότι, σε περίπτωση θανάτου ενός Ραγουζαίου σε οποιαδήποτε από τις περιοχές μας, ούτε ο τοπικός τελώνης, ούτε οποιοσδήποτε άλλος που εκτελεί οποιοδήποτε δημόσιο καθήκον σύμφωνα με την εντολή μας, θα πάρει στην κατοχή του την περιουσία του, αλλά ότι η περιουσία του αποβιώσαντος Ραγουζανού θα πρέπει να σταλεί από εκεί σε εκείνους στους οποίους την είχε κληροδοτήσει ο αποβιώσας.
Αλλά αν πεθάνει άξιος, θα περιέλθει στους συγγενείς και τους κληρονόμους του, και κανένας υπάλληλος του ταμείου, δηλαδή κανείς που ενεργεί τοπικά, δεν θα έχει κανένα μερίδιο σ’ αυτήν ούτε θα αγγίξει κανέναν από τους ιδιοκτήτες της, εκτός αν κάποιος θελήσει να προκαλέσει τη δίκαιη οργή μας. Τόσα για αυτό…
Πέρα από την πατρική εύνοια που παρέχεται στους Ραγούζανους, εμείς οι ίδιοι τούς παραχωρούμε το δικαίωμα να ταξιδεύουν και να εμπορεύονται σε ολόκληρη την επικράτειά μας, και κανένας από τον λαό μας, ενεργώντας για λογαριασμό μας, δεν μπορεί να τους κοιτάζει με υποτίμηση για κάτι άδικο. Θα είναι υποχρεωμένοι σε ένα μόνο πράγμα: Τον δίκαιο φόρο επί των αγαθών.
Για τον λόγο αυτό, ο παρών Ορισμός μας εκδόθηκε σ’ αυτούς τον μήνα Οκτώβριο της 11ης ινδικτιών (1237). Μιχαήλ ο Δούκας».
Πηγή κειμένου: Έγγραφα Δεσποτών Ηπείρου αρχείο Ραγούζας/Dubrovnik