Η είδηση ήταν μικρή και δεν έκανε μεγάλο «θόρυβο» στα ΜΜΕ και στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, αν και θα έπρεπε, διότι αφορά ένα ζήτημα κομβικής σημασίας για τη διαβίωσή μας, αλλά και τη δημοκρατία μας.
Σύνταγμα: Ποινική δίωξη σε 23 μέλη του Ρουβίκωνα για το πανό στον Άγνωστο Στρατιώτη. Η απόφαση αφορά αποκλειστικά το αδίκημα της παραβίασης των διατάξεων που προβλέπει ο νέος νόμος για την προστασία του μνημείου.
Το βράδυ της 14ης Νοεμβρίου, 23 άτομα ανάρτησαν πανό μπροστά στο μνημείο, με το μήνυμα: «Οι άγνωστοι στρατιώτες δεν φύλαγαν του λαού προδότες», προκαλώντας άμεση επέμβαση της αστυνομίας και προσωρινή αναστάτωση στο σημείο. Πρόκειται για την πρώτη εφαρμογή του νέου νόμου για το Μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη κι έγινε Σάββατο (15/11/2025), με το δικαστήριο να καταδικάζει 23 μέλη της οργάνωσης «Ρουβίκωνας» σε 9 μήνες φυλάκιση με τριετή αναστολή για την πρόσφατη παρέμβασή τους στο Σύνταγμα.
Ας δούμε, όμως, τι προβλέπει ο νόμος βάσει του οποίου επήλθε αυτή η καταδίκη: Στον χώρο μπροστά από το Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη, επί της Λεωφόρου Βασιλίσσης Αμαλίας έναντι της Πλατείας Συντάγματος στην Αθήνα, ως χώρο ιδιαίτερης ιστορικής και εθνικής σημασίας, και για τη διαφύλαξη της ακεραιότητας και της κατά προορισμό χρήσης του Μνημείου, ΑΠΑΓΟΡΕΥΟΝΤΑΙ τα εξής: α) Η χρήση ή κατάληψη της επιφάνειας του χώρου για οποιονδήποτε σκοπό πέραν της επίσκεψης του Μνημείου και της ανάδειξης της σημασίας του, β) η οποιαδήποτε αλλοίωση του χώρου, γ) η πραγματοποίηση της οποιασδήποτε δημόσιας υπαίθριας, συμπεριλαμβανομένων και της αυθόρμητης και της έκτακτης υπαίθριας δημόσιας συνάθροισης. Σύμφωνα, δηλαδή, με την απόφαση του δικαστηρίου, το να ανοίξει κάποιος ένα πανό σε δημόσιο χώρο συνιστά χρήση ή κατάληψη του χώρου αυτού, είτε αλλοίωση του χώρου είτε δημόσια συνάθροιση, η οποία απαγορεύεται στο συγκεκριμένο χώρο (γεγονός που αποτελεί κατάφωρη παραβίαση του δικαιώματος του συνέρχεσθαι, το οποίο προστατεύεται από το σύνταγμα).
Είναι, θα έλεγα, ειρωνικό το γεγονός ότι η καταδίκη αυτή γίνεται δύο μέρες πριν τον επίσημο εορτασμό της εξέγερσης που ξεκίνησε την αποδόμηση της χούντας και έθεσε ως πρωταρχικό της στόχο τη διασφάλιση των ελευθεριών των πολιτών και την επιστροφή στη δημοκρατία, μ’ άλλα λόγια στην εξέγερση του Πολυτεχνείου. Όπως σημειώνει ο καθηγητής Αντώνης Λιάκος σε ανάρτησή του στο Φέησμπουκ, «23 πολίτες καταδικάστηκαν σε εννιά μήνες φυλάκιση με αναστολή γιατί άνοιξαν πανό μπροστά στον Άγνωστο Στρατιώτη. Αυτό ήταν το αδίκημά τους. Μπορεί να μην μας αρέσει αυτά που έγραψαν, ούτε η υπογραφή του, αλλά δεν άσκησαν ούτε καλούσαν σε βία, δεν κατέστρεψαν ούτε καλούσαν σε καταστροφή, δεν καταχράστηκαν και ούτε καλούσαν σε καταχρήσεις. Η καταδίκη επιβλήθηκε με βάση το νέο νόμο που ψήφισε η κυβέρνηση. Η είδηση θα ήταν αδιανόητη για την Ελλάδα πριν λίγους μήνες. Θα ήταν αδιανόητη στην εποχή της Μεταπολίτευσης. Θα ήταν επίσης αδιανόητη για οποιαδήποτε φιλελεύθερη αστική δημοκρατία πριν κάποια χρόνια. Είναι αδιανόητο να μιλάς για το Πολυτεχνείο και τη δημοκρατία σήμερα και να μην αναφέρεσαι σε αυτή την παραβίαση. Δεν πρέπει να ανησυχήσει κάθε πολίτης για την ποινικοποίηση της έκφρασης του πολιτικού φρονήματος»;
Η τελευταία ερώτηση κανονικά θα έπρεπε να είναι ρητορική. Όλοι οι πολίτες θα έπρεπε να ανησυχήσουν από την πρώτη στιγμή που ανακοινώθηκε ότι έρχεται προς ψήφιση το συγκεκριμένο νομοσχέδιο που τελικά έγινε νόμος του κράτους τον Οκτώβριο που μας πέρασε. Κι αυτό διότι με το πρόσχημα της διαφύλαξης από ασχημίες ενός εμβληματικού χώρου, στο κέντρο της πρωτεύουσας, αυτό που πραγματικά συμβαίνει είναι μια προσπάθεια φίμωσης κάθε φωνής που δεν αρέσει στο κυρίαρχο καθεστώς.
Κι αυτό μου φέρνει στη μνήμη ένα σχόλιο του Τούρκου ξεναγού μας σε εκδρομή στην Κωνσταντινούπολη το 1987, όταν στην Τουρκία κυβερνούσε η δικτατορία του στρατηγού Κενάν Εβρέν, μετά από παρατήρηση συνταξιδιώτη ότι το Πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης ήταν πεντακάθαρο, σε αντίθεση με τα δικά μας που ήταν όλα καλυμμένα με συνθήματα κι αφίσες. Είπε με πικρό χαμόγελο ο ξεναγός μας: «Το 1970 επισκέφτηκα για πρώτη φορά την Ελλάδα. Τότε και τα δικά σας Πανεπιστήμια ήταν πεντακάθαρα». Για όσους δε θυμούνται, ας σημειωθεί ότι το 1970 στην Ελλάδα κυβερνούσε η δικτατορία των Συνταγματαρχών.
52 χρόνια μετά την εκδήλωσή της η εξέγερση του Πολυτεχνείου τείνει να διατηρηθεί στη συλλογική μνήμη όχι ως μια εξέγερση νέων που ζητούσαν ελευθερία και δημοκρατία, αλλά ως μια ευκαιρία για μια ακόμα γιορτή στο σχολείο και μια πορεία όπου οι κομματικές παρατάξεις νεολαίας και μη, οι φοιτητικές παρατάξεις και οι συνδικαλιστικές ομάδες θα προσπαθούν να αναδείξουν την ανωτερότητά τους η μία έναντι της άλλη;
Θα μπορούσε, όμως, να είναι κάτι πολύ περισσότερο. Μια διαρκής προσπάθεια να αποδειχτεί ότι η βούληση για ελευθερία και δημοκρατία δεν πέθαναν με τους νεκρούς του Πολυτεχνείου, ούτε αλλοτριώθηκαν με όσους και όσες επώνυμους και επώνυμες εκμεταλλεύτηκαν τη συμμετοχή τους σ’ αυτή για να αποκομίσουν οφίτσια, πλούτο και άλλα οφέλη. Η επέτειος του Πολυτεχνείου θα μπορούσε να είναι η αφετηρία διεκδίκησης μιας ορθά δομημένης δημοκρατίας.
Όπως τονίζει και ο Αντώνης Λιάκος: «Δεν είναι η αιχμή του αντιδημοκρατικού δόρατος η νομοθεσία για τον Άγνωστο Στρατιώτη και η δημιουργία μιας ζώνης εξαίρεσης από τα δημοκρατικά δικαιώματα. Μιας ζώνης στο κέντρο επίκεντρο της πόλης εκτός δημοκρατίας και δικαιωμάτων»; Δε χρειάζεται νομίζω περισσότερος προβληματισμός για το ερώτημα αυτό, παρά μόνο το ρηθέν από τον μεγάλο Άγγλο φιλόσοφο Τζον Λοκ: Υπάρχει ένα συμβόλαιο των πολιτών με το κράτος με αμοιβαίους όρους, δηλαδή τα άτομα παραχωρούν κάποιες από τις ελευθερίες τους (με τη θέλησή τους) και η πολιτεία τους εγγυάται την εξασφάλιση των φυσικών τους δικαιωμάτων, ειρηνική συμβίωση και ευημερία. Αν όμως το κράτος παραβαίνει τους όρους του συμβολαίου, τότε οι πολίτες οφείλουν να αντιδράσουν.
