Εχοντας διανύσει πλέον το μισό και βάλε Ιούλιο, στη μέση του καλοκαιριού, θα συμφωνήσει κανείς ότι μπαίνουμε σε μια εποχή χαλάρωσης και, πιστέψτε με, δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος να χαλαρώσει κανείς από το να διαβάσει ένα καλό βιβλίο, να περιηγηθεί σε τόπους μακρινούς ή κοντινούς, σε εποχές αλλοτινές ή σύγχρονες παρέα με ήρωες πραγματικούς ή φανταστικούς ανάλογα με την προτίμησή του, το κέφι του ή τη διάθεση της στιγμής.
Τέτοιες στιγμές η λογοτεχνία μπορεί να σου προσφέρει και με το παραπάνω, σε σημείο που να γίνεις φανατικός θαυμαστής της, ή έστω ένας από τους καλούς της φίλους. Γιατί το βιβλίο, όπως λέει ένας σοφός, είναι οι γέροντες της εποχής μας, οι παππούδες και οι γιαγιάδες που λένε στα παιδιά της σύγχρονης εποχής τις ιστορίες για τα περασμένα και για τα μελλούμενα.
Η Άρτα, δόξα τω Θεώ, μπορεί να ικανοποιήσει τις ανάγκες και του πιο απαιτητικού αναγνώστη, καθώς διαθέτει πλειάδα ικανών συγγραφέων οι οποίοι διαπρέπουν είτε ως επαγγελματίες είτε ως εραστές της τέχνης αυτής εντός και εκτός της τοπικής μας κοινωνίας. Παίρνω το θάρρος να προτείνω ορισμένους τίτλους αρτινών συγγραφέων, χω-ρίς αυτό να σημαίνει ότι λειτουργώ κριτικά ή αξιολογικά προς το έργο τους ή ως προς το έργο άλλων πιθανώς αξιόλογων αρτινών λογοτεχνών. Τα βιβλία που προτείνω συμβαίνει να τα έχω διαβάσει, μου άρεσαν και πιστεύω ότι θα αρέσουν στους αναγνώστες. Βιβλία που δεν τα έχω διαβάσει ο ίδιος, έστω κι αν έχω ακούσει καλές κριτικές δεν θα τα αναφέρω, όπως δεν θα αναφέρω όσα δεν έχω τώρα πρόχειρα στη μνήμη μου. Κάθε επιπλέον πρόταση και παρατήρηση, μέσω της εφημερίδας, είναι καλοδεχούμενη, μια και πάντα χρειάζεται να διευρύνουμε το πε- δίο των αναζητήσεών μας στη λογοτεχνία.
Η συλλογή άρθρων του Ευάγγελου Σακέλλιου, «Ερανίσματα», από τις εκδόσεις Ισνάφι, αποτελεί μια πρόκληση για κάθε αναγνώστη, ο οποίος μπορεί να βρει στα άρθρα αυτά στοιχεία από βιώματα του παρελθόντος, ή ακόμα και του παρόντος, καθώς πολλά διατηρούν ακόμα την επικαιρότητά τους. Παρόλο που έχουν δημοσιευτεί στον τοπικό Τύπο από το 2022 ως το 2024, περιμένουν να ξαναδιαβαστούν όχι μόνο από ένα κοινό που αναζητά την διαφορετική οπ- τική στα πράγματα, αλλά από εκείνους που περιμένουν να βρουν ένα σημείο αναφοράς και συζήτησης.
Το «Ο ΕΛΑΣ του Άρη, ο Ζέρβας του ΕΔΕΣ» του Δημήτρη Βλαχοπάνου, από τις εκδόσεις 24 γράμματα, αποτελεί ξεχωριστή πε- ρίπτωση καθώς το θέμα του αφορά τα ιστορικά γεγονότα που ξεκινούν από την συγ- κρότηση της εθνικής αντίστασης και καταλήγουν στη Συμφωνία της Βάρκιζας και την απαρχή του εμφυλίου πολέμου. Μέσα από αυτό το βιβλίο, ο συγγραφέας επιχειρεί μια καταλυτικά διεισδυτική ματιά στην προσωπικότητα των δύο πρωτεργατών της αντίσ- τασης και της χαμένης ενότητας (όπως το- νίζεται στον υπότιτλο του βιβλίου). Το βιβ- λίο, όπως αναφέρεται στο οπισθόφυλλο, δεν είναι ιστορία, με την έννοια πως κα- ταγράφει γεγονότα της περιόδου 1941 – 1945. Δεν είναι ούτε μυθιστόρημα, με την έννοια πως συγχωνεύει το ιστορικό με το μυθικό ή το φαντασιακό στοιχείο. Μάλλον ούτε κάτι το ενδιάμεσο. Είναι πιο πολύ ο πόνος της ιστορίας. Ή είναι η ιστορία του πόνου. Είναι η οπτική του συγγραφέα πά- νω στο μεγαλείο και την τραγωδία της Αντίστασης των Ελλήνων απέναντι στους εισβολείς και τους συνεργάτες τους.
Αλλά είναι και το συμπέρασμα πως το κα- τεστημένο, παγκόσμιο και εθνικό, μπορεί να βρίσκεται σε έναν διαρκή και αδυσώπητο οικονομικό ανταγωνισμό, μέσα στον οποίο κυοφορούνται φοβερές συγκρούσεις.
Ιδιαίτερη όμως αναφορά θα ήθελα να κά- νω σε ένα βιβλίο που δεν ανήκει κατεξοχήν στον τομέα της λογοτεχνίας, δεν παύει όμως να ενδιαφέρει άμεσα κάθε σκεπτόμενο άνθρωπο. Μιλώ για το βιβλίο του Ελπιδοφόρου Ιντζέμπελη με τίτλο «Πρόσωπα πολιτισμού», από τις εκδόσεις ΟΤΑΝ και περιλαμβάνει συνομιλίες με 74 ξεχωριστούς ανθρώπους που ο καθένας μας θα ήθελε να γνωρίσει. Με τρόπο απλό και παραστατικό παρουσιάζονται στις σελίδες του βιβλίου αυτού ξεχωριστές προσωπικότητες της διανόησης, της Τέχνης, της Επιστήμης και του πολιτισμού.
Όπως σημειώνει ο ίδιος ο συγγραφέας, παρουσιάζει συνεντεύξεις ανθρώπων που ασχολούνται ευρύτερα με τον πολιτισμό της χώρας μας. Οι περισσότεροι έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στα γράμματα.
Ανήκουν σε διαφορετικές κατηγορίες: κα- θηγητές πανεπιστημίου, δημοσιογράφοι, γλύπτες, μουσικοί, ηθοποιοί, στιχουργοί, γε- λοιογράφοι, τραγουδοποιοί, ποιητές, σκηνοθέτες, μουσικοί, παραγωγοί, πολιτικοί – πρόσωπα καθιερωμένα και σημαντικά στον χώρο τους. Η συνέντευξη, κατά τη γνώμη του Ελπιδοφόρου Ιντζέμπελη, είναι ένα είδος ψυχογραφήματος του κάθε δημιουργού. Μετά τη δημοσίευσή της, τα αποτελέσματα φαίνονται με αργό ρυθμό. Κάποιοι θα τη διαβάσουν, άλλοι θα τη βρουν τυ- χαία, κι έτσι θα ταξιδέψει πολύ μακριά. Θα αφήσει το αποτύπωμά της. Και οι αναγνώστες, ίσως, θελήσουν να προσεγγίσουν τον συγγραφέα, να γνωρίσουν το έργο του, να αγοράσουν το βιβλίο του.
Για όσους επιθυμούν ένα καλό λογοτεχ- νικό έργο, προτείνω το μυθιστόρημα του Γιάννη Βάσσου, «Κάλλη, μια κόρη που δεν πρόλαβε να ζήσει», από τις εκδόσεις Διάνοια. Η υπόθεση του βιβλίου αφορά μια νέα κοπέλα που επιστρέφει από την Αμερική σε ένα ελληνικό νησί, αλλά η ζωή της διακόπτεται απότομα λόγω των γεγονότων της εποχής της δικτατορίας των συν- ταγματαρχών,. Το βιβλίο εξερευνά την απώλεια και τις επιπτώσεις της πολιτικής αναταραχής στη ζωή των ανθρώπων.
Πιο αναλυτικά, το βιβλίο περιγράφει την ισ- τορία της Κάλλης, μιας νέας κοπέλας που μετακομίζει από την Αμερική σε ένα ελληνικό νησί, τόπο καταγωγής της μητέρας της. Η Κάλλη ονειρεύεται να ζήσει μια νέα ζωή, αλλά βρίσκει εμπόδια και δυσκολίες σε κάθε της βήμα.
Η ιστορία της συνδέεται με την εποχή της δικτατορίας των συνταγματαρχών, και ένα λάθος της γίνεται η αιτία να μην προλάβει να ζήσει τη ζωή που ονειρευόταν. Το βιβλίο εξετάζει την ατομική μοίρα μέσα στο ιστορικό πλαίσιο και τον αντίκτυπο των πολιτικών γεγονότων στην ανθρώπινη ζωή. Δεν μένει, όμως, μόνο σ’ αυτό, καθώς, ξεκινώντας την ιστορία από τη φυγή του πατέρα της Κάλλης από τον Πόντο το 1923, προχωρά στη διερεύνηση των κινήτρων της αν- θρώπινης συμπεριφοράς και των συναισθημάτων που τη διακρίνουν (έρωτας, μίσος, αγάπη, στοργή, έχθρα, πόνος), διατρέχοντας τη σύγχρονη ελληνική ιστορία και αποκαλύπτοντας και άγνωστες στο ευ- ρύτερο κοινό πτυχές από την ιταλοκρατία στα Δωδεκάνησα. Το βιβλίο διαβάζεται ευ- χάριστα και ελπίζω να μπορέσουμε να πούμε περισσότερα γι’ αυτό στην παρουσίασή του στην πόλη μας.