Γράφει ο Δημήτρης Ντάλας
Σε εποχές που τα κοινωνικά δίκτυα έχουν πάρει το πάνω χέρι και επιχειρούν να επηρεάσουν την κοινή γνώμη και να καθοδηγήσουν τον κόσμο, ο Δημήτρης Βλαχοπάνος, πιστός στην ανεκτίμητη αξία των βιβλίων, συνεχίζει να γεμίζει με υλικό τον ψυχικό κόσμο των αναγνωστών του και να τους προτρέπει σε διάλογο. Τελευταίο του πόνημα ένα ιστορικό και πολιτικό βιβλίο 350 σελίδων, με τίτλο «Ο ΕΛΑΣ του Άρη, ο Ζέρβας του ΕΔΕΣ» και υπότιτλο «Το μυθιστόρημα της χαμένης ενότητας», που κυκλοφόρησε πριν λίγες μέρες από τις εκδόσεις «24 γράμματα».
Το κύριο στοιχείο που χαρακτηρίζει την έκδοση αυτή είναι η μακροχρόνια έρευνα που χρειάστηκε να κάνει ο συγγραφέας για να φέρει σε πέρας ένα τέτοιο καυτό θέμα. Ξεσήκωσε βιβλιοθήκες, έψαξε και ξόδεψε χιλιάδες ώρες για να την ολοκληρώσει. Προσπάθησε με νηφαλιότητα να προσεγγίσει την αλήθεια, αποστασιοποιημένος από ιδεοληψίες και προκαταλήψεις. Όλα τα κεφάλαια του βιβλίου πιστοποιημένα σχολαστικά και διασταυρωμένα από εκατοντάδες πηγές και δεκάδες χιλιάδες σελίδες. Ανέσυρε από τη λήθη περιστατικά που είναι άγνωστα στους πολλούς. Μίλησε με ανθρώπους που έζησαν τα γεγονότα ή ήταν κοντά σε αυτά. Μπήκε στο παρασκήνιο των ηρώων και το κοινωνικό κλίμα της περιόδου 1941-1945.
Αποτύπωσε συμπεριφορές, δράσεις, αδυναμίες, φιλοδοξίες, πατριωτισμούς, οράματα, ίντριγκες, συμφέροντα, συμμαχίες, γεγονότα, συναισθήματα, λάθη, αδικίες, με απώτερο σκοπό ο αναγνώστης να γνωρίσει καλύτερα την ιστορική αλήθεια. Τα πρόσωπα των αντιστασιακών αγωνιστών Βελουχιώτη και Ζέρβα κουβαλούν μεγάλα και επώδυνα ιστορικά γεγονότα που διαμόρφωσαν κομμάτι της νεοελληνικής ιστορίας μας.
Ο Δημήτρης Βλαχοπάνος προσπάθησε να προστατεύσει την ιστορία, που συνήθως έρχεται μονόπλευρη και παραποιημένη από τις πολιτικές παρατάξεις. Ακόμα, έχοντας στο νου του ότι την ιστορία τη γράφουν οι νικητές, βρέθηκε ενώπιον μιας δύσκολης εξίσωσης. Και τα κατάφερε θαυμάσια. Διαχειρίστηκε χωρίς παραχαράξεις τούς εισβολείς κατακτητές, την Αγγλική παρουσία, την απύθμενη βία στο πολεμικό πεδίο, την πολιτική της βίας και της ισχύος, τις μάχες εξουσίας και προπαγάνδας, τις εκτελέσεις, τα μαρτύρια των αγωνιστών και των αμάχων, το στοιχείο του επιθυμητού, τον εμφύλιο σπαραγμό.
Στο τέλος του βιβλίου παραθέτει τη δική του οπτική και τοποθετείται με το δικό του σύστημα αξιολόγησης. Μπορεί να ειπωθεί από μερίδα αναγνωστών ότι το κίνητρό του ήταν πολιτικό, όμως κατά τη δική μου γνώμη το υλικό αυτού του πλούσιου έργου αφορά όλους τους Έλληνες.
Παραθέτω μερικά αποσπάσματα από το βιβλίο: «… όλοι όμνυαν με έναν μεταφυσικό τρόπο στην ενότητα της αντίστασης και του αγώνα: ΕΑΜ, ΕΔΕΣ, ΕΚΚΑ, Άγγλοι. Αλλά όλοι γύρευαν την ενότητα για δικό του ο καθένας λογαριασμό: για να επιτύχει τα βραχυπρόθεσμα ή μεσοπρόθεσμα σχέδιά του. Κι ο καθένας προσπαθούσε να παίξει αυτός τον πρώτο ρόλο. Και η σύγκρουση γινόταν αναπόφευκτη. Διαφορετικές ιδεολογικές αφετηρίες, διαφορετικές κοινωνικές αντιλήψεις, διαφορετικές προθέσεις, άλλοτε συγκαλυμμένες κι άλλοτε απροκάλυπτες. Και μέσα σ αυτές τις μυλόπετρες της ψεύτικης, περιστασιακής και υποκριτικής ενότητας τρίβονται και μακελεύονται ανυπεράσπιστοι και απροστάτευτοι οι άμαχοι πληθυσμοί, καθώς και οι κάτοικοι του Κομμένου».
«… Το ΚΚΕ δεν διαμόρφωσε μια αυτόνομη πολιτική με κέντρο το συμφέρον της χώρας και του λαού της. Μέσα στο παρασκήνιο των αλλεπάλληλων συναντήσεων και διασκέψεων, έπεφτε από αντίφαση σε αντίφαση και τελικά χάραξε μια διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στο λαό και τις πολιτικές διεργασίες».
«… Αλλά οι ηγέτες της Σοβιετικής Ένωσης και της Μεγάλης Βρετανίας βρίσκονταν σε στενή συνεργασία για το μοίρασμα των Βαλκανίων και αποφάσιζαν εκείνοι ερήμην των λαών για την μελλοντική τους τύχη. Προκειμένου να εξασφαλίσει την άδεια της βρετανικής κυβέρνησης για το σοβιετικό έλεγχο στη Ρουμανία, ο Στάλιν παραχωρεί την Ελλάδα στη σφαίρα επιρροής των Άγγλων».
