Την προσεχή Παρασκευή ξεκινά το 4ο Φεστιβάλ Αστυνομικής Λογοτεχνίας, το οποίο θα διαρκέσει τρεις ημέρες, που συνδιοργανώνει το Φροντιστήριο Μέσης Εκπαίδευσης «Αστρολάβος» με 14 ακόμα τοπικούς φορείς.
Ανάμεσα στους προσκεκλημένους βρίσκεται και ο Μίνως Ευσταθιάδης (νομικός και συγγραφέας), ο οποίος με αφορμή το βιβλίο του «Σου γράφω από την κοιλιά του κτήνους» συζητά με το νομικό και ποινικολόγο Δημήτρη Λαμπράκη για κακοδικίες, για αδικίες των νομικών συστημάτων. Μια συζήτηση που παρουσιάζει και συντονίζει ο συγγραφέας Γρηγόρης Αζαριάδης.
Πριν την παρουσίαση αυτή ο «Τ» εξασφάλισε αποκλειστική συνέντευξη από τον συγγραφέα του βιβλίου, ο οποίος εκφράζει τη χαρά του που θα βρεθεί στην Άρτα, γιατί – όπως επισημαίνει – «κυκλοφορούν ωραίες φήμες για τη συμμετοχή των αναγνωστών». Παράλληλα δίνει απαντήσεις για σύγχρονα θέματα που αφορούν τα εγκλήματα, καθώς και τη βία μεταξύ των ανηλίκων, σημειώνοντας: «Τα παιδιά ζουν σ’ έναν κόσμο βίας, στον οποίο εμείς τα εισάγουμε με τη συστηματική αδιαφορία μας».
Παίρνει, επίσης, θέση για τα κοινωνικά θέματα, τους θεσμούς, την παιδεία, την τεχνητή νοημοσύνη και φυσικά για την αστυνομική λογοτεχνία και φιλαναγνωσία, ενώ δεν θα μπορούσαμε να αποφύγουμε την ερώτηση για το βιβλίο του «Η κοιλιά του κτήνους».
Ολόκληρη η συνέντευξη έχει ως ακολούθως:
Συνέντευξη στην Βίκυ Καινούργιου
Ερ: Σε φεστιβάλ Αστυνομικής Λογοτεχνίας έχετε βρεθεί, όμως σ’ αυτό της Άρτας απ’ όσο γνωρίζουμε όχι και χαιρόμαστε ιδιαιτέρως που θα βρεθείτε κοντά μας. Τι γνωρίζετε για την Άρτα, τί για το φεστιβάλ της, και πώς ακούσατε την πρόταση συμμετοχής;
Απ: Πριν από λίγα χρόνια, λογοτεχνικά φεστιβάλ διοργανώνονταν κυρίως στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη. Ευτυχώς αυτό έχει αλλάξει. Νομίζω μάλιστα ότι τα φεστιβάλ και οι λέσχες ανάγνωσης έχουν εξελιχθεί στα πιο ζωντανά κύτταρα στον χώρο του βιβλίου. Πολύ χαίρομαι που θα βρεθώ στην Άρτα γιατί κυκλοφορούν ωραίες φήμες για τη συμμετοχή των αναγνωστών. Ζω σ’ ένα μικρό χωριό της Πελοποννήσου και – ίσως γι’ αυτό θεωρώ – διπλή τιμή τις προσκλήσεις σε μέρη, που δεν πίστευα πως κάποιος θα ενδιαφερόταν για τα βιβλία μου.

Ερ: Μετράτε πολύ σημαντικές στιγμές επιτυχίας έως σήμερα (και) στο είδος της Αστυνομικής Λογοτεχνίας. Ωστόσο, αν κρίνουμε από το αστυνομικό δελτίο των ημερών μας, νιώθουμε ότι η σημερινή πραγματικότητα μάλλον ανταγωνίζεται, και σκληρά μάλιστα, την μυθοπλασία. Το έγκλημα με πρωτοφανείς όρους – δυστυχώς – ανθεί. Τι κατά την γνώμη σας το… πυροδοτεί τόσο πολύ;
Απ: Το έγκλημα πάντα ανθούσε. Παλιότερα, συνέβαινε υπογείως και κάπως πιο συ- γκρατημένα, τουλάχιστον στην Ελλάδα. Τώρα όχι μόνο φιγουράρει στις πρώτες θέσεις των ειδήσεων, αλλά θεωρείται σχεδόν δεδομένο. Ζούμε σ’ έναν κόσμο που καταναλώνει τη βία ως κυρίως πιάτο. Αυτό βέβαια, δείχνει πολλά για την πραγματική φύση μας. Ο καθρέφτης μας έχει πλέον υψηλή ευκρίνεια.

Ερ: Πολλοί μιλούν για κρίση στην κοινωνία, τους θεσμούς, την παιδεία και άλλη για κρίση στην ανθρωπότητα δια της παραμέλησης της ψυχικής υγείας, των στερεοτύπων κλπ. Που πιστεύετε ότι βρισκόμαστε τελικά, ποια είναι «η κοιλιά του κτήνους»;
Απ: Οι κοινωνίες έχουν προοδεύσει «δια των κρίσεων». Φαίνεται όμως ότι έχουμε περάσει σε μια εποχή επιταχυνόμενου χρόνου και μειωμένων αντιδράσεων, που παρόμοια δεν υπήρξε στην ανθρώπινη ιστορία. Κατά πάσα πιθανότητα σήμερα απολαμβάνουμε τις ευνοϊκότερες συνθήκες διαβίωσης από καταβολής κόσμου. Ταυτόχρονα, εκατοντάδες εκατομμύρια άνθ-ρωποι δεν μπορούν να ζήσουν ή έστω να κοιμηθούν, αν δεν καταναλώσουν κάποια χημική ουσία – νόμιμη ή παράνομη. Κάτι χάσαμε στη διαδρομή και απ’ ό,τι φαίνεται ήταν σημαντικό. «Η κοιλιά του κτήνους» είναι μάλλον διαφορετική για τον καθέναν μας. Νομίζω όμως ότι κυκλοφορεί ένας κοινός εφιάλτης, από τον οποίο δεν βρίσκουμε εύκολα διέξοδο.

Ερ: «Σου γράφω από την κοιλιά του κτήνους» (εκδόσεις Μεταίχμιο). Όλοι μιλούν για κάτι εξαιρετικό. Ποια ήταν η αρχή της σκέψης να ερευνήσετε δυο αληθινά εγκλήματα; Οφείλεται και σ’ αυτό κατά την άποψή σας, ως δημιουργού, η επιτυχία αυτή;
Απ: Έτυχε να συναντήσω μία μάρτυρα που είχε καταθέσει κατά την διάρκεια της δίκης του πρώτου εγκλήματος. Αυτό που άρχισε να μου περιγράφει ήταν (για μένα) εξαιρετικά ενδιαφέρον. Να ξεκαθαρίσω πως ελάχιστα με ενδιαφέρει το κλασικό whodunit, δηλαδή το ποιος διέπραξε ένα έγκλημα. Εδώ υπήρχε κάτι πολύ διαφορετικό, τόσο σε ποιοτική όσο και σε ποσοτική κλίμακα: Πώς αντιδρά το σύστημα απονομής δικαιοσύνης – και μάλιστα μιας ιδιαίτερα προηγμένης και πλούσιας ευρωπαϊκής χώρας – όταν βρίσκεται με την πλάτη στον τοίχο; Και ταυτόχρονα ποια θέση παίρνει η ίδια η κοινωνία;

Ερ: Αυτό το παιδικό διάγραμμα στο εξώφυλλο, θυμίζει την αυξανόμενη βία των νέων σήμερα και την εγκληματικότητα μεταξύ εφήβων. Σας επηρεάζει συγγραφικά και πώς την σχολιάζετε;
Απ: Τα παιδιά ζουν σ’ έναν κόσμο βίας, στον οποίο εμείς τα εισάγουμε με τη συ- στηματική αδιαφορία μας. Μπαίνουν στο τραίνο και μετά απλώς αντιγράφουν τις δικές μας συμπεριφορές. Την ίδια ώρα, εμείς μαζεύουμε μανιωδώς λάικ και καρδούλες στα κινητά μας και δεν έχουμε χρόνο για χάσιμο. Παρεμπιπτόντως το παιδικό σχέδιο στο εξώφυλλο είναι η αντιγραφή ενός αστυνομικού σκίτσου, σε μία από τις υποθέσεις που με απασχόλησαν. Δεν λέω περισσότερα, καλύτερα να προχωρήσει «μόνος» του ο αναγνώστης.

Ερ: Πώς και γιατί αποφασίσατε να ασχοληθείτε με την Αστυνομική Λογοτεχνία και όχι με τη δικηγορία; Υπήρχε πάντα η επιθυμία της συγγραφής;
Απ: Δεν πιστεύω στη μετά θάνατον ζωή κι έτσι αποφάσισα να εκμεταλλευτώ – όσο μπορώ – αυτήν εδώ. Η δικηγορία είναι πολύ σκληρό σπορ και σε φθείρει συνεχώς – τις περισσότερες φορές μάλιστα χωρίς αποτέλεσμα. Από την άλλη, η συγγραφή αποτελεί μια κυριολεκτικά μαγική διαδικασία. Μόλις μου δόθηκε η ευκαιρία… η επιλογή ήταν πανεύκολη.

Ερ: Ποιές είναι οι δικές σας προσλαμβάνουσες για την ανάγνωση λογοτεχνίας από πλευράς των Ελλήνων, έχοντας την εμπειρία και αναγνωστικού κοινού άλλων χωρών; Κερδίζει καθόλου έδαφος το βιβλίο;
Απ: Το αναγνωστικό κοινό στην Ελλάδα παραμένει περιορισμένο. Δεν μπορούμε ούτε κατά διάνοια να συγκριθούμε με άλλες χώρες, όπου η φιλαναγνωσία βρίσκεται σε υψηλότατα επίπεδα. Ποιος ευθύνεται γι’ αυτό; Το παντελώς αδιάφορο κράτος; Η αγκυλωμένη παιδεία; Η λειψή παράδοση; Το «έξω καρδιά» ταπεραμέντο; Το καταπληκτικό κλίμα; Το ένα, σίγουρα, δεν αποκλείει το άλλο.

Ερ: Αστυνομική λογοτεχνία σημαίνει και πολιτική λογοτεχνία; Τι σκέψεις κάνετε για την πολιτική εν γένει και την σημερινή πραγματικότητα της Ελλάδας;
Απ: Όλη η λογοτεχνία σημαίνει – και – πολιτική. Τουλάχιστον από την εποχή του Σο- φοκλή και του Αριστοφάνη. Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, βλέπουμε τους πολιτικούς να μετατρέπονται, όλο και πιο γρήγορα, σε διαχειριστές. Η σημερινή κα- τάσταση στην Ελλάδα δεν διαφέρει βασικά από την κατάσταση στον δυτικό κόσμο. Εμείς βέβαια έχουμε να παλέψουμε καθημερινά με τον τρομακτικότερο αντίπαλο του πολίτη, που δεν είναι άλλος από το Ελληνικό κράτος.

Ερ: Σας προβληματίζει καθόλου η είσοδος της Τεχνητής Νοημοσύνης στις ζωές μας; Μπορεί η ανθρωπότητα να θέσει πλαίσιο τελικά ώστε να την χρησιμοποιήσει προς όφελός της κι όχι προς το αντίθετο;
Απ: Δεν με προβληματίζει η Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά οι άνθρωποι. Μπορούμε να επιτύχουμε αδιανόητα θαύματα και φυσικά, πολύ ευκολότερα, να σκάψουμε τον λάκκο μας. Κάτι μου λέει πως ήδη το κάνουμε. Ειδικά σε ό,τι αφορά τη συστηματική καταστροφή του περιβάλλοντος. Θα έχουμε μπαταρίες που θα διαρκούν για πάντα, αλλά όχι οξυγόνο.

Ευχαριστώ πολύ για την ανταπόκριση και σας περιμένουμε με χαρά στο 4ο Φεστιβάλ Αστυνομικής Λογοτεχνίας στην Άρτα.
Εγώ σας ευχαριστώ!

Μίνως Ευσταθιάδης και ποιο το συγγραφικό του έργο

Ο Μίνως Ευσταθιάδης σπούδασε νομικά στην Αθήνα και στο Ανόβερο.
Έχει γράψει τα μυθιστορήματα Έξοδος (Ανατολικός, 2001), Χωρίς γλώσσα (Καστανιώτης, 2004) και Το δεύτερο μέρος της νύχτας (Ωκεανίδα, 2014) που εκδόθηκε στα γερμανικά (Acabus, 2014).
Το έργο του «Το Γεύμα» πήρε το βραβείο Πρωτότυπου Θεατρικού Έργου της ΕΘΕ, προτάθηκε για το βραβείο του διεθνούς διαγωνισμού Eurodram της Γερμανίας και μεταφράστηκε στα αγγλικά, στα γερμανικά, στα γαλλικά και στα ουγγρικά. Το μυθιστόρημά του Ο Δύτης (Ίκαρος, 2018) εκδόθηκε στα γαλλικά (Actes Sud, 2020) και βρέθηκε στη βραχεία λίστα των βραβείων Athens Prize for Literature, Violeta Negra Occitanie και Prix du Livre Europeen, ενώ το Κβάντι (Ίκαρος, 2020) κυκλοφόρησε το 2023 στα γαλλικά.