«Ο “πελαργός”, κορίτσι μου, γιατί καθυστερεί; Σαν πολύ δεν το φέρνετε γύρα; Πόσο ακόμα θα περιμένουμε; Χορτάσαμε από κατοικίδια ζώα. Εγγόνια θέλουμε να δούμε. Ακόμα κι αν υπάρχει κάποιο πρόβλημα οργανικής διαταραχής, η επιστήμη σήμερα σε κάνει μανούλα στο άψε σβήσε».
Με σφιγμένα χείλη η γιαγιά σε αναμονή, καταθέτει κάθε τόσο το παράπονό της και αδημονεί πότε θα αξιωθεί να δει ένα μωρό στο σπίτι. Από το μπαλκονάκι της τρίτης ηλικίας τη βασανίζει αυτή η έμμονη ανάγκη. Έχει κι αυτή τη γειτόνισσα με το πιο ευτυχισμένο ύφος που είναι όλο πρόκληση: «εμένα με γέμισαν εγγόνια τα δικά μου, εσείς γιατί αργείτε;» Τότε ο βιαστικός χρόνος της διαπερνά την ψυχή, εναποθέτοντας τις ελπίδες της στο χέρι του Θεού.
Το ζευγάρι, άλλοτε απολογητικά, άλλοτε προσχηματικά και άλλοτε με σοβαρά επιχειρήματα, προσπαθεί να την καθησυχάσει. Γνωρίζει καλά ότι το ψυχολογικό φορτίο της ατεκνίας το ενισχύει η πίεση και τη θλίψη που μπορεί να κουβαλά δεν την βλέπουν οι γονείς. Η διατήρηση της αρμονίας του ζευγαριού είναι μία περίπλοκη υπόθεση. «Αυτά τα πράγματα, μαμά, δεν γίνονται βιαστικά και κατ’ επίκληση. Χρειάζονται ωάρια και σπερματοζωάρια… Η τεκνοποίηση δεν είναι αυτονόητη σήμερα. Μπορεί εσύ να θεωρείς δικαίωμα το εγγόνι, αλλά τα πράγματα δεν είναι έτσι. Του χρόνου, του παραχρόνου και να δούμε. Προέχει η επαγγελματική βελτίωση, η στέγαση, το στέριωμα της σχέσης και η καλή ψυχολογία. Δεν καταλαβαίνεις ότι γίνεσαι χωρίς να το θέλεις εκνευριστική, αδιάκριτη βγάζοντας όλες σου τις υπαρξιακές αγωνίες;».
Η χώρα μας από παράδοση έχει υψηλά ποσοστά φροντίδας από τους παππούδες στα εγγόνια. Κατά συνέπεια ασκείται και μία κοινωνική πίεση σε όσους δεν βλέπουν ακόμα νεοσσούς. Το εγγόνι δημιουργεί ισχυρό δεσμό, υπέροχη σχέση και αμοιβαίο συναισθηματικό όφελος στην οικογένεια. Είναι η ιερή συνέχεια με ακατάλυτους δεσμούς αίματος και ψυχής. Είναι το αύριο, ο κόσμος, η ζωή. Θέλουν να δώσουν στα παιδιά τους να καταλάβουν ότι η οικογένεια έχει ταυτότητα, έχει παρελθόν, παρόν και μέλλον. Αυξάνει τη χαρά της καθημερινότητας, χαίρονται οι παππούδες την επαφή και γεμίζουν το χρόνο τους προσφέροντας συναισθηματική φροντίδα. Έχουν την έ-ντονη ανάγκη να μεταδώσουν δεξιότητες και εμπειρίες ζωής όσο είναι ακόμα στα «καλά» τους. Την έλλειψη τη θεωρούν ήττα. Τα εγγόνια τους θα κουβαλούν με νοσταλγία σε όλη τους τη ζωή τις αναμνήσεις από τους παππούδες. Άσε που κινδυνεύουν να «φύγουν» και… τεχνολογικά αναλφάβητοι. Τα παιδιά σήμερα είναι εκπαιδευμένα από «κούνια» στον ψηφιακό κόσμο.
Και της γιαγιάς η αίσθηση της απώλειας είναι δικαιολογημένη. Θέλει τη δική της τάξη. Επείγεται να ακούσει το πρώτο βρεφικό κλάμα. Άνεργα νιώθει τα χέρια της. Πόσο να κάθεται να τα κοιτάζει; Βαρέθηκε να παρατηρεί τους άλλους και θέλει και η ίδια πρωταγωνιστικό λόγο. Είναι υγιής, ζωντανή, δραστήρια και διαθέτει απεριόριστο χρόνο. Θεωρεί τη στιγμή κατάλληλη για να φανεί χρήσιμη στα παιδιά της και να στηρίξει την οικογένεια.
Η υπογεννητικότητα και το δημογραφικό στους καιρούς που ζούμε έχουν χτυπήσει κόκκινο. Οι λόγοι είναι σύνθετοι και πολλοί. Όπως: η ατονία του θεσμού του γάμου, η μείωση γονιμότητας, το αυξημένο προσδόκιμο ζωής, οι χαμηλοί μισθοί, η ακρίβεια, η δυσκολία στην εξασφάλιση κατοικίας, τα ακριβά νοίκια, το κόστος ανατροφής, η αβεβαιότητα, τα διαζύγια, το μπλέξιμο των… φύλων και η ανεπαρκής στήριξη της νέας οικογένειας από το κράτος. Στη χώρα μας, και σε μεγάλο βαθμό την κοινωνική μέριμνα την έχουν υποκαταστήσει οι παππούδες. Ακόμα και η υιοθεσία είναι ένα ρίσκο και μια γραφειοκρατία ατέρμονη.
Οι αγαπητές γιαγιάδες, καλό θα ήταν, να κάνουν υπομονή, να μην μελαγχολούν και να μην καταφεύγουν στα φλιτζάνια του καφέ ή σε κάποιες άλλες αφελείς προλήψεις. Έχει ο Θεός για όλους! Να σας ζήσουν και να προκόψουν στη ζωή τους όσοι τυχεροί έχετε εγγόνια, και όσοι είστε ή νιώθετε ακόμα νέοι, χωρίς να τα στερείστε, καλή αποκατάσταση και να απολαμβάνετε ανεμπόδιστα την προσωπική σας ζωή ξένοιαστοι και ήρεμοι!
