«Ή στραβός είναι ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουμε» Ελληνική παροιμία

Γράφει η Αφέντρα Γ. Μουτζάλη, Επίτιμη Έφορος Αρχαιοτήτων

Το κείμενο που ακολουθεί, αποτελούν σύντομα σχόλια σε ειδήσεις που όλοι μας ακούσαμε. Απ’ όλα έχει ο μπαξές. Ψευδοπαπάδες που πωλούσαν ναρκωτικά, ανθρώπους αιχμαλώτους μιας ασίγαστης οργής, που προκαλεί δολοφονίες δ’ ασήμαντον αφορμή, μπούφους και ορνίθια της τηλεοράσεως, κλέφτες, πασπαλισμένα όλα αυτά με μπόλικη Τσιπρόσκονη. Ανάμεσα τους όμως υπάρχει και το φωτεινό παράδειγμα της δασκάλας της Τελένδου.
Ο Διάβολος πια δεν το φοβάται το λιβάνι
Η επικαιρότητα με ξεπερνάει. Στις 7 Νοεμβρίου ξέσπασε η υπόθεση του ψευδο – Παπα Παρθένιου, πρώην μοντέλου, τηλεπερσόνας, youtuber και μαγείρου. Ο ψευδο – Παπα Παρθένιος συμμετείχε σε κύκλωμα διακίνησης ναρκωτικών και παρανόμων μεταναστών του οποίου αρχηγός ήταν μια γυναίκα και άλλοι δύο ψευδοϊερείς. Αυτοπροσδιοριζόταν ως Αρχιεπίσκοπος των Παλαιοημερολογιτών. Τα ναρκωτικά αποθηκευόταν σε μισθωμένο κτίσμα του ΟΣΕ που χρησιμοποιούσαν ως ναό. Η Αγία Συμμορία διακινούσε ναρκωτικά, ακατέργαστη κάνναβη (φούντα) και κοκαΐνη αλλά και παράνομους μετανάστες σε ολόκληρη την Επικράτεια, από την Θράκη στην Αττική και την Ρόδο. Σύμφωνα με τη δικογραφία τα μέλη του κυκλώματος εκμεταλλευόταν την ιδιότητά τους ως ιερείς, προμηθευόταν, αποθήκευαν, νόθευαν και επανατυποποιούσαν ποσότητες κοκαΐνης και κάνναβης τις οποίες διέθεταν στην αγορά.
Η συνθηματική ορολογία των ναρκωτικών ήταν: φανουρόπιτα για την ακατέργαστη κάνναβη (φούντα), κεράκι για την κοκαΐνη, καφεδάκι για το χασίς. Τρισευλογημένος ο Πατήρ Παρθένιος, ψευδολειτουργός του Υψίστου, μοντέλο, αγαπημένος των πρωινάδικων και ελεήμον, αφού βεβαίως με το αζημίωτο χορηγούσε ναρκωτικά σε ναρκομανείς, διότι «εδώ είναι ο παράδεισος κι η κόλαση εδώ»². Τα σχόλια δικά σας ή μάλλον θα χρησιμοποιήσω τη ρήση του Γιάννη Τσαρούχη: «στην Ελλάδα είσαι ό,τι δηλώσεις».

Ο κλέψας του κλέψαντος
Τι να μυκτηρίσω και τι να διηγηθώ. Σκάνδαλα και απάτες παντού, με πρωταγωνιστή τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Απάτη ύψους 12 εκατομμυρίων ευρώ, με παράνομες συνταγογραφήσεις φαρμάκων στον ΕΟΠΠΥ, στις οποίες εμπλέκονται 30 ιατροί και 62 φαρμακεία και άλλα πολλά που επιβεβαιώνουν διασπορά της διαφθοράς. Έχει εύστοχα ειπωθεί, ότι εάν θες να καταστρέψεις μια κοινωνία, τη διαφθείρεις.
Homo hominis lupus ή φόνοι δ’ ασήμαντον αφορμή. Για τους μη γνωρίζοντας λατινικά ο τίτλος σημαίνει: ο άνθρωπος για τον άνθρωπο είναι λύκος.
Πριν από λίγες μέρες, το Πανελλήνιο συγκλονίστηκε από το μακελειό στα Βορίζια³, ορεινό χωριό ΝΔ του Ηρακλείου σε υψόμετρο 540. Προσφάτως στον Νέο Κόσμο νεαρός άνδρας 29 ετών, γρονθοκόπησε μέχρι θανάτου οδηγό αυτοκινήτου 58 ετών επειδή του έκλεισε το δρόμο. Ο δράστης πριν ακριβώς ένα μήνα, τον Οκτώβριο, στην ίδια περιοχή είχε εμπλακεί σε καυγά για λόγους οδήγησης μαζί με άλλα πέντε άτομα και τράβηξε φαλτσέτα.
Προσήχθη στο αυτόφωρο και αφέθη ελεύθερος. Σημειωτέον ότι γνώριζε πολεμικές τέχνες. Καθημερινά ακούμε στις ειδήσεις για μια άνευ προηγουμένου παιδική και εφηβική βία. Ομάδες μαθητών συμπλέκονται με άλλες ομάδες, με αποτέλεσμα σοβαρούς τραυματισμούς. Μαθητές μεταφέρουν στις σχολικές τους τσάντες μαχαίρια 15 εκατοστών, σιδερογροθιές και άλλα. Τι να πούμε γι’ αυτούς τους φόνους, γι’ αυτή την άνευ προηγουμένου βία; Άνθρωποι αιχμάλωτοι μιας άνευ ορίων και όρων οργής, χωρίς λόγο, μιας ασυγκράτητης βαρβατίλας, που ενίοτε γίνεται θανατηφόρα. Εδώ ταιριάζουν οι στίχοι του ποιητή: «…Έτσι που τη ζωή σου ρήμαξες εδώ/ στην κώχη τούτη την μικρή, σ’ όλην την γη την χάλασες»⁴.

Εικόνες της πατρίδας μας
Αραιοκατοικημένα μικρονήσια του Αιγαίου και του Ιονίου Πελάγους. Τον χειμώνα χωρίς τακτική ατμοπλοϊκή συγκοινωνία, χωρίς γιατρό, τα περισσότερα με κλειστά σχολεία. Ανεμόμυλοι, αλώνια, ελάχιστα όμορφα σκαριά, παραδοσιακά σπιτάκια, ρημαγμένοι φάροι χωρίς φαροφύλακες. Η θάλασσα ενώνει αλλά και απομονώνει τους ανθρώπους.
Όμορφα ορεινά χωριά με κακό οδικό δίκτυο, με ελάχιστο γερασμένο πληθυσμό και τις ίδιες ελλείψεις. Λιθόχτιστα σπίτια, ξερολιθιές, νερόμυλοι, αλώνια. Στα μικρονήσια αλλά και στα ορεινά χωριά οι μόνιμοι κάτοικοι θεωρούν τον τόπο τους, προέκταση της ύπαρξής τους.
Τόσο το νησιωτικό όσο και το ορεινό τοπίο⁵ της χώρας μας καταστρέφεται από κρατική αδιαφορία, εγκατάλειψη, κακοποιητικό εκσυγχρονισμό του φυσικού και του δομημένου χώρου, θεομηνίες ή υπερτουρισμό. Ο τόπος επηρεάζεται από τον χρόνο. Οι εποχές αλλάζουν. Η νοοτροπία των ανθρώπων για το τοπίο, αλλάζει. Ενίοτε οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται το τοπίο παραφύσιν. Ο τόπος συντηρεί την μνήμη ή όπως λέει ο Wallace Stevens :⁶ «Ένα ταξίδι στο χώρο ισοδυναμεί μ’ ένα ταξίδι στον χρόνο».

Μπούφοι, τηλεπερσόνες και πολιτικοί
Ο μπούφος είναι ένα πτηνό άχαρο και χαζό. Κάποιοι τηλεπερσόνες πρωινών και μεσημβρινών εκπομπών, γυναίκες και άνδρες, είναι κομψοί, χαμογελαστοί και φλύαροι, επικουρούμενοι από πολιτικούς των παραθύρων.
Πάντοτε οι ίδιοι πολιτικοί στα ίδια παράθυρα, στις ίδιες εκπομπές. Ο μπούφος έχει μεγάλη ιδέα για τον εαυτό του, όπως και οι τηλεπερσόνες. Ο μπούφος πιστεύει ότι είναι σπουδαίος, μένει με το στόμα ανοιχτό και κάποια ορνίθια πέφτουν μέσα. Επειδή μια μέρα του έπεσε «του μπουφ’ το πλι» πιστεύει πως το έπιασε μόνος του. Έτσι και οι τηλεπερσόνες, επειδή κάποιοι πολιτικοί μας έχουν ακράτεια προβολής, νομίζουν ότι κάνουν εκπομπή. Οι τηλεπερσόνες καθημερινά ηθελημένα ή αθέλητα, μας βομβαρδίζουν με αερολογίες, φληναφήματα πολιτικών, εγχώριο και διεθνές κους κους. Τι να πω και εγώ για το κοινό που τις ακούει; Τους λέγω μόνον ότι η διεθνής επιστημονική ονομασία του πτηνού μπούφος είναι Bubo Bubo.
Προσφάτως όλες οι τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές εκπομπές, δημόσιες και ιδιωτικές, ασχολούνται με το βιβλίο του Α. Τσίπρα. Προσωπικά ουδόλως θα ασχοληθώ, έζησα την περίοδο Τσίπρα σ΄ όλο της το μεγαλείο και αυτό μου φτάνει. Δεν πρόκειται να σπαταλήσω 28 ευρώ, ούτε τον χρόνο μου για να διαβάσω 762 σελίδες που αποσκοπούν να διαστρεβλώσουν τις εμπειρίες και τη μνήμη μου. Αναμένω να κοπάσει η Τσιπρόσκονη.

Η δασκάλα της Τελένδου και ο μοναδικός μαθητής της
Στο μικρονήσι Τέλενδο⁷ υπάρχει ένας μόνο μαθητής της Ε’ δημοτικού και η νεαρή δασκάλα του 33 μόλις ετών, κυρία Δέσποινα Μιχαήλ. Η δασκάλα βρέξει χιονίσει, καθημερινά ταξιδεύει από την Πόθια, πρωτεύουσα της Καλύμνου ως τις Μυρτιές στα δυτικά όπου παίρνει το καΐκι για την Τέλενδο. Στο νησί την περιμένει ο μοναδικός της μαθητής, ο Σάββας.
Η οικογένεια του Σάββα ζει στο νησί και ανήκει στους 15 μονίμους κατοίκους του. Αυτό το παιδί, λέει η δασκάλα του, είναι εξαιρετικό, αγαπάει τον τόπο του, την φύση και την θάλασσα. Η δασκάλα αφιερώθηκε στην εκπαίδευση του μικρού Σάββα με δημιουργικότητα χρησιμοποιώντας την τεχνολογία με τον καλύτερο τρόπο. Φρόντισε επίσης για την κοινωνικοποίηση του μικρού μαθητή επικοινωνώντας με άλλα σχολεία της ευρύτερης περιοχής, κάνοντας διαδικτυακές συνδέσεις με το τριθέσιο σχολείο Δαματριάς⁸ Ρόδου. Έτσι ο μικρός Σάββας συνομιλούσε με άλλα παιδιά της ηλικίας του. Στις 7 Μαρτίου, επέτειο της ενσωμάτωσης της Δωδεκανήσου, το σχολείο της Ρόδου ήρθε στην Τέλενδο και παρήλασε μαζί με τον μικρό Σάββα. Τυχερός ο μικρός μαθητής της Τελένδου, αξιέπαινη η νεαρή δασκάλα Δέσποινα Μιχαήλ, φωτεινό παράδειγμα εκπαιδευτικούᶢ.
Δεν ζητείται πια ελπίς,¹º υπάρχει και θα ‘πρεπε τα ΜΜΕ να προβάλλουν συχνότερα θετικές ειδήσεις.
Σημειώσεις: 1. Κομμάτια και θρύψαλα, τίτλος σπονδυλωτού θεατρικού έργου του Γιώργου Σκούρτη.
2. Τραγούδι του Χατζηνάσιου που ερμηνεύει η Βίκυ Μοσχολιού: …ξενύχτησα στη πόρτα σου και σιγοτραγουδώ, εδώ είναι ο παράδεισος κι η κόλαση εδώ…
3. Για την είδηση δεν θα πω περισσότερες λεπτομέρειες επειδή είναι γνωστές σε όλους. Παρακολούθησα όμως ένα εξαιρετικό ρεπορτάζ της Σοφίας Παπαϊωάννου σχετικά με το θέμα, στο Ertnews στις 13 Νοεμβρίου 2025.
4. Κωνσταντίνου Π. Καβάφη, Η Πόλις.
5. Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή σύμβαση της Φλωρεντίας του 2000, με τον όρο τοπίο νοείται ένα μέρος μιας γεωγραφικής περιοχής, έτσι όπως αυτό γίνεται αντιληπτό από τους ανθρώπους και του οποίου ο χαρακτήρας προκύπτει από τη δράση φυσικών και ανθρωπογενών παραγόντων όπως και από τις αναμεταξύ τους αμοιβαίες επιδράσεις.
6. Wallace Stevens (1879 – 1955) θεωρείται μαζί με τον Πάουντ και τον T.S. Elliot ο κορυφαίος Αμερικανός ποιητής του 20ου αιώνα και μια από τις σημαντικότερες ποιητικές φυσιογνωμίες διεθνώς.
7. Τέλενδος (η): Νησίδα του Αιγαίου στα Δωδεκάνησα.
8. Δαματριά (η): οικισμός της Ρόδου στο Βόρειο τμήμα της σε υψόμετρο 55.
9. Τα στοιχεία για την δασκάλα της Τελένδου και το μοναδικό της μαθητή πήραμε από το ρεπορτάζ της κυρίας Λίνας Γιάνναρου στην εφημερίδα Καθημερινή, φύλλο 5 Αυγούστου 2025.
10. Ζητείται ελπίς, συλλογή διηγημάτων του Αντώνη Σαμαράκη. Πρώτη έκδοση 1954. Το 2013 κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός

Λεξιλόγιο: Βαρβατίλα (η): μεταφορικά η επίδειξη ανδρισμού, ψευδομαγκιάς, αρρενωπότητας.
Βήσαλον (το): οπτή πλίνθος, τούβλο. Αρχαίο είδος δομικού υλικού, κομματάκι τούβλου ή οπτής πλίνθου.
Homo, γενική – inis: λατινικά άνθρωπος.
Θρύψαλο (το): πολύ μικρό κομμάτι από κάτι σπασμένο, πληθυντικός θρύψαλα (τα), αρχαία θρύπτω: θραύω, σπάζω, θρύμμα (το): τεμάχιο.
Lupus -i: λατινικά λύκος.
Μπαξές (ο): κήπος, περιβόλι. Τουρκικά bahçe.
Μυκτηρίζω: χλευάζω, εμπαίζω, καταγελώ, ειρωνεύομαι.
ΟΠΕΚΕΠΕ: Οργανισμός Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων.
Όστρακο (το): θραύσμα πήλινου αγγείου ή κεραμιδιού. Στην Αρχαία Αθήνα πάνω σε όστρακο έγραφαν το όνομα πολιτικού προσώπου που έπρεπε μετά από απόφαση της Εκκλησίας του Δήμου να εξοριστεί, δηλαδή εξορία πολιτικού προσώπου που επιβαλλόταν από τον λαό μετά από απόφαση της Εκκλησίας του Δήμου.
Spolium -ii: πληθυντικός spolia: θραύσματα αρχιτεκτονικού διακόσμου, επαναχρησιμοποιηθέντα.
Φαλτσέτα (η): μικρό κοπίδι. Παλαιότερα το χρησιμοποιούσαν οι τσαγκάρηδες και οι βυρσοδέψες. Υποκοριστικό της Ιταλικής λέξης falcetto που σημαίνει δρεπάνι.
Φληνάφημα (το): λόγος χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο, μωρολογία, σαχλαμάρα.