Εντονα επικριτική ήταν στην ομιλία της η βουλευτής Άρτας του ΣΥΡΙΖΑ και αντιπρόεδρος της Βουλής Όλγα Γεροβασίλη (φωτο) στη συζήτηση, στην ολομέλεια, του νομοσχεδίου για τα Κληροδοτήματα, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στο Ζάππειο Μέγαρο που αποτέλεσε δωρεά του Ευάγγελου Ζάππα, που τελικά ψηφίστηκε από την πλειοψηφία η μετατροπή από Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου σε Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου.
«Το παρόν νομοσχέδιο» ανέφερε «δεν αποτέλεσε προσπάθεια εκσυγχρονισμού. Είναι ιδιωτικοποίηση της ιστορίας. Συνιστά αλλοίωση της βούλησης των ευεργετών. Τα κληροδοτήματα δόθηκαν στην πατρίδα, όχι στην εκάστοτε κυβέρνηση… Τίποτε δεν τελειώνει με το παρόν νομοσχέδιο. Με τον αγώνα της Πανηπειρωτικής Συνομοσπονδίας, των φορέων της Ηπείρου και όλων των Ηπειρωτών θα αποτραπεί για ακόμα μια φορά το σχέδιο της κυβέρνησης».
Η ομιλία της είχε ως ακολούθως: «Χρειάζεται νομοθετική παρέμβαση για τις κοινωφελείς περιουσίες και τις σχολάζουσες κληρονομιές. Και υπάρχουν διατάξεις που κινούνται στη σωστή κατεύθυνση. Το ενιαίο ηλεκτρονικό μητρώο κοινωφελών περιουσιών, η ηλεκτρονική πλατφόρμα για τις σχολάζουσες κληρονομιές, η πρόβλεψη ταχύτερων διαδικασιών για την αναγνώριση του κληρονομικού δικαιώματος του Δημοσίου, είναι βήματα θετικά. Όμως, εκεί τελειώνουν τα καλά νέα.
Διότι στο πιο κρίσιμο ζήτημα – τον τρόπο αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας των κοινωφελών ιδρυμάτων – το νομοσχέδιο σιωπά. Δεν λέει τίποτα για τους κανόνες εκποίησης. Τίποτα για τις μισθώσεις. Όλα τα παραπέμπει στο μέλλον: σε υπουργικές αποφάσεις και σε πρότυπους κανονισμούς. Δηλαδή σε διαδικασίες χωρίς διαβούλευση, κοινοβουλευτικό έλεγχο και θεσμικές εγγυήσεις. Και μιλάμε για ακίνητα αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ. Μιλάμε για “φιλέτα” στο κέντρο της Αθήνας, που στο παρελθόν έγιναν αντικείμενο σκανδαλωδών “αξιοποιήσεων”.
Δεύτερο κρίσιμο ζήτημα είναι η στελέχωση. Δημιουργούνται νέοι φορείς, νέα συμβούλια, νέα νομικά πρόσωπα και δεν υπάρχει κανένα εχέγγυο αξιοκρατίας στις διαδικασίες επιλογής προσωπικού και διοικήσεων. Αντίθετα, βλέπουμε κατά παρέκκλιση διορισμούς, μεταβατικές διατάξεις – και ξανά… στρατιές μετακλητών.
Ζάππειο
Και πάμε στο μείζον θέμα, το Ζάππειο. Μετατρέπετε την Επιτροπή Ολυμπίων και Ζαππείου Κληροδοτήματος από Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ) σε Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου (ΝΠΙΔ). Και μας λέτε ότι το κάνετε για “ευελιξία” και “αυτοτέλεια”.
Παραβρέθηκα στο ΔΣ της Πανηπειρωτικής Συνομοσπονδίας Ελλάδας, την κορυφαία αποδημική οργάνωση των Ηπειρωτών, με πάνω από 450 πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια σωματεία. Σας πληροφορώ ότι είναι όλοι έξαλλοι. Αδελφότητες, Ενώσεις, Ομοσπονδίες, Τοπική Αυτοδιοίκηση, απλοί πολίτες. Καταγγέλλουν απόλυτο αιφνιδιασμό. Ούτε καν στην ακρόαση φορέων δεν τους καλέσατε. Θέτουν ζητήματα συνταγματικότητας, ετοιμάζονται για δικαστικές προσφυγές και σας κατηγορούν ευθέως ότι επιχειρείτε την ιδιωτικοποίηση της τεράστιας περιουσίας που κατέλειπε ως κληροδότημα ο Ευάγγελος Ζάππας.
Πολύ πρόσφατα άλλωστε, ιδιωτικά συμφέροντα προσπάθησαν να αλλάξουν τον σκοπό του διαθέτη προκειμένου να εκμεταλλευτούν την τεράστια περιουσία του. Και βεβαίως, τόσο το αρμόδιο Εφετείο όσο και ο Άρειος Πάγος έβαλαν “φρένο” στην απόπειρα “αξιοποίησής” του. Το καθεστώς του ΝΠΔΔ διασφάλιζε δεκαετίες τώρα τον έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, τη διαφύλαξη της βούλησης του διαθέτη.
Τι άλλαξε ξαφνικά; Ποια δυσλειτουργία δεν μπορούσε να λυθεί μέσα στο δημόσιο πλαίσιο; Ή μήπως απλώς αναδεικνύεται η ιδεολογική σας εμμονή να ξεπουλάτε δημόσια περιουσία με κάθε ευκαιρία;
Το παρόν νομοσχέδιο δεν αποτελεί προσπάθεια εκσυγχρονισμού. Είναι ιδιωτικοποίηση της ιστορίας. Συνιστά αλλοίωση της βούλησης των ευεργετών. Τα κληροδοτήματα δόθηκαν στο Έθνος. Όχι στην εκάστοτε κυβέρνηση. Υπάρχει όμως πλήρης ευελιξία για ανάπτυξη real estate.
Η βούληση του διαθέτη
Η βούληση του Ευαγγέλη Ζάππα δεν είναι “λεπτομέρεια”. Είναι συνταγματική επιταγή. Η ιστορική και πολιτιστική αξία του Ζαππείου δεν είναι asset (περιουσιακό στοιχείο). Είναι δημόσιο αγαθό.
Συστήνετε ένα ΝΠΙΔ – αναφέρομαι στο Ζάππειο – με αυξημένο αριθμό στελεχών, διοικήσεων, θέσεων, με εκτόξευση κόστους, όταν τα αποθεματικά αγγίζουν μόλις τα 3,5 εκατ. ευρώ. Πού είναι η μελέτη βιωσιμότητας; Στα βράχια θα το πάτε. Όπως πήγατε και τη χώρα κάποια χρόνια πριν. Και θα οδηγηθούμε στο εξής παράδοξο: Αντί το κληροδότημα να βοηθά το κράτος για την εκπλήρωση δημόσιων και κοινωφελών σκοπών όπως επιτάσσει ο διαθέτης, τελικά το κράτος θα πληρώνει για να συντηρεί το κοστοβόρο διοικητικό σχήμα που δημιουργείτε.
Θέλω να θίξω και το θέμα που σχετίζεται με τις φορολογικές απαλλαγές σε περιπτώσεις δωρεών. Χρειάζονται πρόσθετες εγγυήσεις ώστε οι φορολογικές απαλλαγές να μη καταστούν εργαλείο φοροαποφυγής ή “ξεπλύματος”, υπό το μανδύα της φιλανθρωπίας. Όπως και στην υποβάθμιση του ρόλου των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων. Για όλα τα θέματα που προκύπτουν θα γνωμοδοτεί πλέον το Κεντρικό Συμβούλιο του Υπουργείου Οικονομικών. Το συγκεκριμένο εγχείρημα είναι υπερσυγκεντρωτικό, γραφειοκρατικό και αναποτελεσματικό.
Προβληματικό το νομοσχέδιο
Ο πυρήνας του νομοσχεδίου είναι βαθιά προβληματικός. Σιωπά για τη διαφάνεια στην αξιοποίηση της περιουσίας. Και το ερώτημα είναι αμείλικτο: Θέλετε να προστατεύσετε τη βούληση των ευεργετών; Ή θέλετε να παραδώσετε τις περιουσίες τους στο μεγάλο φαγοπότι του real estate; Τίποτα δεν τελειώνει με το παρόν νομοσχέδιο. Με τον αγώνα της Πανηπειρωτικής Ομοσπονδίας, τον οποίο στηρίζω, θα αποτραπεί για μια ακόμα φορά το σχέδιό σας».
