Εισαγωγικά: Ο αρχαίος κόσμος, πριν την ενανθρώπηση του Χριστού στη γη, το βράδυ των Χριστουγέννων, δεν στερήθηκε φωτισμένων πνευμάτων που προσέγγισαν κατά Θεία παραχώρηση την Αλήθεια, αποδεικνύοντας ότι προϋπήρχε το Σχέδιο Σωτηρίας του Θεού, της θείας δηλαδή οικονομίας, και πως γι΄ αυτό ακριβώς δόθηκε ο σπερματικός λόγος (σπέρματα αληθείας και πληροφόρησης) στα έθνη, σε εναρέτους ανθρώπους, και ευσεβείς φιλοσόφους, επειδή Θεός, ο Πατήρ και αυτών!
Ο σπερματικός λόγος στην Αρχαία γραμματεία και φιλοσοφία
Ο Αισχύλος, πέντε αιώνες πριν από τη γέννηση του Χριστού από την Παρθένο, μίλησε για τον «Παρθενογέννητο», που θα ερχόταν να βοηθήσει τους ανθρώπους!
Στο έργο «Αλκιβιάδης» του Πλάτωνα, εμφανίζεται ο Σωκράτης να λέει, 400 χρόνια πριν την Έλευση του Χριστού, πως «ο άνθρωπος πρέπει να ζει εν αναμονή, μέχρις ότου φτάσει ο καιρός να διδαχθεί από τον προσδοκώμενο Υπεράνθρωπο Διδάσκαλο»! Άλλωστε, η προσέγγιση του Σωκράτη προς τον Μόνο, Έναν αληθινό Θεό, η αποποίηση του ανύπαρκτου δωδεκάθεου, και γενικότερα τα «καινά του δαιμόνια» τον καταδίκασαν σε θάνατο.
Ο Σωκράτης, επίσης, στην απολογία του έλεγε: «Ω Αθηναίοι, σ’ όλη σας τη ζωή θα κοιμάστε. Με καταδικάζετε σε θάνατο εμένα, που κατάφερνα να σας ξυπνώ από τον ύπνο του σκοταδιού. Θα κοιμάστε μέχρι που να σας λυπηθεί ο Θεός και να στείλει σ’ εσάς εκείνον, που θα σας ξυπνήσει πραγματικά». (Πλάτωνος, Απολογία Σωκράτη, 31 Α).
Ο Σόλων γράφει: «Οποτεδήποτε εις την διηρημένην ανθρωπότητα η άσαρκος Θεότης θα λάβει σάρκα. Αυτή η Θεότης θα φέρει την απαλλαγή από τα πάθη. Ο άσαρκος αυτός Θεός θα κρεμασθεί υπό αγνώμονος λαού και όλα τα πάθη θεληματικά θα υποστεί».
Οι Σίβυλλες, επίσης, ήταν μάντισσες της αρχαιότητας, είχαν την ιδιότητα να προφητεύουν το μέλλον χωρίς να τους ζητηθεί και χωρίς να πληρώνονται γι’ αυτό, πέφτοντας σε έκσταση όπως οι Πυθίες. Γι’ αυτές πληροφορούμαστε και από τον Σωκράτη στο έργο του Πλάτωνος «Φαίδρος».
Στο Άγιον Όρος, επίσης, υπάρχουν χειρόγραφα που διασώζουν προφητείες Σιβυλλών για την έλευση του Χριστού πχ σε χειρόγραφο με την ονομασία «Υπόμνημα εις τον Άγιον Απόστολον Φίλιππον» που φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Δοχειαρίου αναφέρονται τα εξής: «Ύστερα από πολύ καιρό, θα φθάσει κάποιος εις αυτήν την πολυδιηρημένην γη και θα γεννηθεί με σάρκαν αμόλυντον. Με ανεξάντλητα όρια ως Θεότητα θα λυτρώσει τον άνθρωπον από την φθοράν των ανίατων παθών. Και θα τον φθονήσει άπιστος λαός και θα κρεμασθεί ψηλά ως κατάδικος εις θάνατον. Όλα αυτά θα τα υποφέρει με πραότητα».
Η Σίβυλλη, η Δελφική, στο έργο του Πλάτωνος «Φαίδρος» προφητεύει. «Του Αθανάτου (Θεού) τον μέγα υιό, πολυύμνητε, φανερώς εξυμνώ. Στον οποίο ο ύψιστος γονεύς θρόνο παρέδωσε για να τον λάβει εκείνος, που δεν γεννήθηκε, ως δισυπόστατος που ήταν λόγω της σαρκός, εμφανίσθηκε, και λούσθηκε στα ρεύματα του ποταμού Ιορδάνη, τα οποία οδηγεί σέρνοντας με απαστράπτοντα πόδια τα κύματα».
Η Σίβυλλη της Κυμαίας προφητεύει: «Στα έσχατα χρόνια αντάλλαξε με την γη (τον ουρανό) και αφού ήλθε άσημος από τους λαγόνες της παρθένου Μαρίας εξέπεμψε νέο φως… και σαν ήλθε από τον ουρανό, ενδύθηκε θνητή μορφή, έγινε σάρκα μετά από πάροδο χρόνου και γεννήθηκε, πλάσθηκε όμοιος με μορφή θνητού και γεννήθηκε ως παιδί, με παρθενικό τοκετό, γεγονός που είναι μέγα θαύμα για τους θνητούς, αλλά καθόλου θαύμα για τον Θεό Πατέρα και τον Θεό Υιό. Όταν γεννιόταν το βρέφος, η γη ήταν γεμάτη χαρά, ο Ουράνιος θρόνος λαμπρύνθηκε και ο κόσμος ευφράνθηκε».
Η ίδια (Σίβυλλη της Κυμαίας), μάντισσα στο βιβλίο του Πλάτωνα «Φαίδρος», προφητεύει: «Δύστυχε, δεν ανεγνώρισες τον Θεό σου, τον οποίο έλουσε στο τριπλό ρεύμα του Ιορδάνη και πέταξε πνεύμα επί πολύ (χρόνο), Αυτός ο οποίος πριν και της γης και του γεμάτου άστρα ουρανού υπήρξε κυρίαρχος, με τον λόγο του πατέρα και το πνεύμα το αγνό, και μολονότι ήταν δυνατός κατά σάρκα, πέταξε γρήγορος στον οίκο του πατέρα».
Επίσης, οι Σίβυλλες ομιλούν για την ενανθρώπιση του Θεού Λόγου ως εξής: «Θα έλθει ο Υιός του Θεού εις την γη και θα φορέσει σάρκα ανθρώπινη, εξομοιούμενος με τους θνητούς της γης. Θα φέρει το όνομα αυτού τέσσαρα φωνήεντα και δύο άφωνα, 8 μονάδες, 8 δεκάδες και εκατοντάδα οκτώ, ήτοι 888». Και πράγματι η λέξη ΙΗΣΟΥΣ έχει 4 φωνήεντα και δύο σύμφωνα και κάνει 888. Ι=10, Η=8, Σ=200, Ο=70, Υ=400, Σ=200 που το άθροισμα είναι 10+8+200+70+400+200 =888.
Οι παραπάνω προφητείες αναφέρονται και σε άλλα χειρόγραφα που βρίσκονται σε άλλες Μονές του Αγίου Όρους ή αλλού (πχ Μονή Σινά). Παρατίθενται ακόμα σε σύγχρονο βιβλίο, στον «Μέγα Συναξαριστή της Ορθοδόξου Εκκλησίας» του Αρχιμανδρίτη Βίκτωρος Ματθαίου.
Και γι’ αυτούς, που ίσως αμφισβητήσουν ότι τα παραπάνω ειπώθηκαν πράγματι από τις Σίβυλλες και ισχυριστούν ότι είναι επινοήσεις κάποιων Χριστιανών Μοναχών, αρκεί το εξής αδιαμφισβήτητο γεγονός: Από διάφορες πηγές έχει διασταυρωθεί πως τις προφητείες αυτές, αλλά και άλλες – είτε της Σίβυλλας, είτε άλλων σοφών Ελλήνων – χρησιμοποίησε η Αγία Αικατερίνη. Συγκεκριμένα, το 305 μΧ η Αγία Αικατερίνη η Αλεξανδρινή έλεγχε τον αυτοκράτορα Μαξιμίνο για την ειδωλολατρική του πολιτική.
Ο τελευταίος συγκέντρωσε τότε τους σοφότερους ειδωλολάτρες της αυτοκρατορίας, για να την μεταπείσουν και να την κάνουν παγανίστρια. Στον διάλογο που ακολούθησε, αυτή η πάνσοφη και σπουδαγμένη στην Ελληνική παιδεία γυναίκα στην προσπάθειά της να αποδείξει ότι ο Χριστός είναι ο μοναδικός Θεός ανέφερε – μεταξύ άλλων – και τις προφητείες των Σιβυλλών. Και για να προληφθεί η κάθε απερίσκεπτη «σκέψη», δεν υπάρχει καμία περίπτωση να έπλασε αυτές τις προφητείες η ίδια η Αγία για τους εξής βασικότατους λόγους: Δεν θα μπορούσε να πει ένα τόσο μεγάλο ψέμα σχετικά με την ιέρεια του Απόλλωνα μπροστά στους σοφότερους εκπροσώπους της αρχαίας θρησκείας, διότι αμέσως όλοι θα διαπίστωναν το ψέμα της. Όμως, όχι μόνο δεν την κατηγόρησε κανείς για αναλήθειες, αλλά αντιθέτως οι σοφοί ειδωλολάτρες παραδέχτηκαν τη λεκτική τους ήττα και όλοι αμέσως ασπάστηκαν με τη θέλησή τους τον Χριστιανισμό με αποτέλεσμα ο αυτοκράτορας να τους θανατώσει.
Κανείς δεν μπορεί, λοιπόν, να αμφισβητήσει την αδιάσειστη αλήθεια ότι τα προφητικά αυτά λόγια βγήκαν από το στόμα των Σιβυλλών. Σε άλλο χειρόγραφο που βρίσκεται στην Αγιορείτικη Μονή Διονυσίου, αναφέρεται μια άλλη προφητεία κάποιας Σίβυλλας: «Σας προφητεύω έναν τρισυπόστατο Θεό στα ύψη εκτεινόμενο του οποίου ο αιώνιος Λόγος σε ανυποψίαστο κόρη θα κυοφορηθεί, όπως ακριβώς το φέρον φωτιά τόξο, το μέσον του κόσμου διαπερνώντας. Όλο τον κόσμο αφού επαναφέρει στη ζωή, και στον Πατέρα θα τον προσφέρει σαν δώρο. Μαρία θα είναι το όνομα αυτής».
Βλέπουμε, λοιπόν, ότι η Θεία Πρόνοια μέσω του «σπερματικού λόγου» (όπως τον ονόμασαν οι Πατέρες της Εκκλησίας) φώτισε κάποιους Έλληνες της Αρχαιότητας και έτσι άφησαν, εκατοντάδες χρόνια πριν τον Χριστό, προφητείες για την έλευσή Του. Οι προφητείες των αρχαίων Ελλήνων δίνουν λεπτομερέστατα στοιχεία για τον Χριστό (γέννησή Του από την Παρθένο Μαρία, θεανθρώπινη φύση Του, θαύματά Του, Σταύρωση, Κάθοδος στον Άδη και Ανάστασή Του, τρεις υποστάσεις του Θεού). Έτσι, πολλές απ’ αυτές καθίστανται ισάξιες με τις προφητείες της Παλαιάς Διαθήκης, ενώ κάποιες άλλες τις ξεπερνούν κιόλας.
Αυτό ακριβώς αναγνωρίζει και ο μεγάλος μας εκκλησιαστικός συγγραφέας Κλήμης ο Αλεξανδρεύς (2ος αιώνας μΧ), ο οποίος στο έργο του «Στρωματείς» (5,13) δηλώνει απερίφραστα: «Ούκ οίμαι υπό Ελλήνων σαφέστερον προσμαρτυρήσεσθαι τον Σωτήρα ημών» δηλαδή «δεν είναι δυνατόν, νομίζω, να προαναγγελθεί σαφέστερα από τους Έλληνες ο Σωτήρας μας».
Βλέπουμε, λοιπόν, ότι οι σοφοί Έλληνες της αρχαιότητας όχι μόνο πίστευαν σε έναν Θεό, αλλά μίλησαν κιόλας για την τριαδικότητά Του, για τη διττή φύση του Χριστού, για τη Σταύρωση και την Ανάστασή Του. Προσπαθούσαν να αποδεσμευτούν από τη δυναστεία των θεών και να πλησιάσουν τον ένα και αληθινό Θεό. Αποδεικνύεται πως περίμεναν καρτερικά την έλευση του Χριστού για αιώνες.
Γι’ αυτό και όταν έγινε η συνάντηση Χριστού και Ελλήνων, ο Χριστός είπε: «Ελήλυθεν η ώρα ίνα δοξασθή ο Υιός του Ανθρώπου» (Κατά Ιωάννην -12,23) δηλαδή, «έφτασε ή ώρα να δοξαστεί ο Υιός του Ανθρώπου (=ο Χριστός)». Και έτσι έγινε…
Ο Όσιος Μάξιμος ο Γραικός και οι Σίβυλλες
Ο Άγιος Μάξιμος ο Γραικός ασχολήθηκε και έγραψε για τις Σίβυλλες. Όπως θα δούμε, ο Άγιος αναγνωρίζει ότι οι Σίβυλλες είχαν προφητικό χάρισμα, αλλά στο λόγο του δίνει μεγαλύτερη σημασία στο να απορρίψει μια απόκρυφη ιστορία που αναφέρεται σε μια Σίβυλλα και σχετίζεται με την εύρεση του Τιμίου Σταυρού.
Στον τρίτο τόμο των Απάντων του Αγίου, που εξέδωσε η Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, υπάρχει ο λόγος 46ος με τίτλο: «Η διήγηση περί των Σιβυλλών και περί του πόσες ήσαν».
Ο Άγιος γράφει τα εξής: «Η Χαλδαία Σίβυλλα, που λέγεται και Εβραία ή Περσίδα, έχει κύριο όνομα Σαμβύθη και θεωρείται ότι κατάγεται από τη γενιά του μακαριότατου Νώε. Προφήτεψε για τα γεγονότα επί του Αλεξάνδρου του Μακεδόνα. Ο Νικάνορας, που έγραψε τον βίο του Αλεξάνδρου, μνημονεύει αυτήν. Η Σαμβύθη συνέγραψε πολλά προφητικά πράγματα για τον Κύριο Χριστό και τον ερχομό Του. Υπάρχουν 24 βιβλία της που διηγούνται για κάθε έθνος και χώρα. Να ξέρεις, όμως, ότι συνολικά, σε διάφορες χώρες και χρόνους, υπήρχαν δέκα Σίβυλλες: Χαλδαία (Σαμβύθη), Λίβυσσα, Δελφίδα, Ιταλίδα, Ερυθραία (προφήτευσε για τον Τρωϊκό πόλεμο), Σαμία (Πυθώ ή Φοιτώ, γι’ αυτή έγραψε ο Ερατοσθένης), Κυμαία (Αμάλθεια ή Ιεροφίλη), Ελλησποντία, Φρυγία, Τιβουρτία, (Αλβουναία).
Καμία από αυτές δεν κατάγεται από νότιες χώρες, δηλαδή δεν είναι Αιθιοπία ή βασίλισσα Αιθιόπων. Όλες έγραψαν τα βιβλία τους στα Ελληνικά. Η μεσημβρινή βασίλισσα, που λέγεται ότι ζούσε επί Σολομώντος, δεν ονομάζεται Σίβυλλα και δεν έγραψε κανένα προφητικό βιβλίο σε καμία γλώσσα.
Όποιος έγραψε διαφορετικά, λέει ψέματα. Ο στίχος «Ω τρισμακάριστον Ξύλον» δεν ανήκει σε καμία Σίβυλλα, ούτε στη μεσημβρινή βασίλισσα. Τη δοξολογία αυτή για το Ζωοποιό Ξύλο την συνέταξε ο Μακάριος Κοσμάς, δημιουργός του Κανόνα, και την ονόμασε έτσι γιατί ο Σταυρός συνέτριψε κάθε δύναμη και πλάνη του εχθρού, νίκησε τον θάνατο και εξολόθρευσε την κατάρα, καθώς πάνω του καρφώθηκε κατά σάρκα ο Μόνος της Αγίας Τριάδας».
Σχόλια επεξηγήσεις
Η σειρά και τα ονόματα των Σιβυλλών που δίνει ο Άγιος Μάξιμος βασίζεται στο «Βιβλίο των Σιβυλλών» του Φιρμιανού Λακταντίου.
Ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης γράφει ότι ο Φιρμιανός Λακτάντιος, σοφός και φύλακας της βασιλικής βιβλιοθήκης στη Ρώμη, διάβασε τα βιβλία των Σιβυλλών και πίστεψε στον Χριστό. Μάλιστα δίδαξε και τον Κρίσπο, γιο του Κωνσταντίνου, για την πίστη στον Χριστό.
Για τον Φιρμιανό Λακτάντιο γράφει ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης: Ο Φιρμιανός Λακτάντιος, που ήταν πολύ σοφός και φύλακας της βασιλικής βιβλιοθήκης στη Ρώμη, διάβασε τα βιβλία των Σιβυλλών και όλα τα χρηστήρια που υπήρχαν παντού και, βλέποντας καθαρά ότι ο Χριστός είναι Θεός, φωτισμένος πίστεψε στον Χριστό.
Μάλιστα έγινε δάσκαλος της πίστης στον Χριστό και για τον Κρίσπο, γιο του Κωνσταντίνου. Ο Κρίσπος, με τη σειρά του, έδειξε αυτά τα βιβλία στον πατέρα του, τον Κωνσταντίνο, και τον βοήθησε πολύ να πιστέψει στον Χριστό, όπως λέει ο Γεννάδιος Σχολάριος σε μια ανέκδοτη διάλεξη με έναν στρατιώτη που είχε σταλεί από τον βασιλιά των Αγαρηνών να τον ρωτήσει.
Πηγή: Μέγας Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Σεπτέμβριος 14, σελίδα 286, σχόλια του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτη, έκδοση μοναχού Βίκτωρος Ματθαίου.
(Από: Η ανέκδοτη εργασία – Μελετήματα στον Άγιο Μάξιμο τον Γραικό)



