«Αλλά πρώτα θα δεις την ερημιά και θα της δώσεις το δικό σου νόημα, είπε. Πριν από την καρδιά σου θα είναι αυτή και μετά πάλι θα σε ακολουθήσει. Τούτο μόνο να ξέρεις: Ό,τι σώσεις μες στην αστραπή καθαρό στον αιώνα θα διαρκέσει». Και ψηλά πάνω απ΄ τα κύματα έστησε τα χωριά των βράχων… Οδυσσέας Ελύτης
Πέρα μακριά, κατά την ανατολή, στα βάθη του Αρχιπελάγους, ορθώνεται μοναχική και απόκοσμη η νησιώτικη ράχη της Αμοργού. Η στενόμακρη, σαν γιγάντιο φίδι όψη της, παρ΄ όλο ότι αυτή κείται καταμεσής της ανοιχτής θάλασσας, φράζει κυριολεκτικά τον ορίζοντα του ταξιδιώτη που έρχεται από τα δυτικά, πλέοντας προς το Ανατολικό Αιγαίο. Λες κι αποζητούν, σε τούτη την εσχατιά τους οι Κυκλάδες, να βάλουν τέρμα στην όποια θαλάσσια περιπλάνηση, δίνοντας στο νεοφερμένο την αίσθηση ότι εδώ κάπου πρέπει νάναι η άκρη του κόσμου…
Τέλη δεκαετίας ΄80 και μετά από μια κουραστική εβδομάδα στη Μύκονο με ξενύχτια κλπ, η παρέα αποφάσισε να πάμε κάπου πιο ήρεμα. Έχοντας δει τον χειμώνα το αριστούργημα του Luc Besson «Απέραντο γαλάζιο», ψάχναμε και εμείς την γοητεία της άγονης γραμμής, τα υπέροχα γαλάζια νερά που είδαμε στην ταινία και το συγκλονιστικό μοναστήρι της Χοζοβιώτισσας του 1088 που κρύβεται στον βράχο.
Φτάσαμε νύχτα με τον θρυλικό παλιό «Σκοπελίτη» που χώραγε τρια αυτοκίνητα και πέσαμε επάνω στο πανηγύρι στα Κατάπολα. Αφού συμμετείχαμε και εμείς στο πανηγύρι, ξημερώσαμε για να δούμε που είμαστε. Ένα συγκλονιστικό άγριο τοπίο ανοιγόταν μπροστά μας. Αν ανεβείτε στο μοναστήρι και δείτε τη θέα σε ένα μέρος που λέγεται «Διαβολότοπος», τότε θα με καταλάβετε. Ο αέρας έξω λυσσομανάει και εσείς απλά βλέπετε αφρισμένα κύματα. Κάτω από το μοναστήρι είναι η περίφημη εκκλησία της Αγίας Άννας που είναι η star της ταινίας le grand bleu. Οι βουτιές από τα βράχια αποκαλύπτουν έναν απίστευτο βυθό.
Άλλες παραλίες εκτός από την Αγία Άννα είναι ο Μούρος στα Νότια, η Αιγιάλη στα Βόρεια και όταν φυσάει το νησάκι Νικουριά με τις δύο παραλίες σαν λίμνη που πας με βαρκάκι από τον Άγιο Παύλο.
Η μέρα στην Αμοργό είτε μένετε στη Χώρα, είτε στην Αιγιάλη, είτε στα χωριά ξεκινά με ένα δυναμωτικό πρωινό με φρεσκοστυμμένους χυμούς και ποικιλίες φρούτων. Στο «Μπλε» και στο «Αμοργίς», στην Αιγιάλη, ακριβώς επάνω από τη θάλασσα θα βρούμε τορτίγιες και ομελέτες σε διάφορες ποικιλίες. Στο «Τρίπορτο» και στο «Μπαγιόκο», στη Χώρα, πλήρης πρωινά με γιαούρτι, μέλι και σαλάτες. Στο καλύτερο ζαχαροπλαστείο της Χώρας, το «Καλλιστώ», σε ένα απίθανο στενάκι με στεγασμένη καμάρα τρώμε θεϊκή πορτοκαλόπιτα και σοκολατόπιτα.
Η Αμοργός είναι το πρώτο νησί που πρωτοσερβιρίστηκαν ρακόμελα τέλη της δεκαετίας του ΄80. Μάλιστα μού είχε κάνει ιδιαίτερη εντύπωση ότι εκτός από τα ρακόμελα, την ρακή σερβιριζόταν και η ψημένη ρακή με κανελογαρίφαλα. Αν η Αμοργός έχει ένα χαρακτηριστικό ποτό, αυτό είναι η ψημένη ρακή και αυτό πίνουν εκεί στα μπαράκια, τα οποία είναι πολλά και ωραία. Το «Σελάδι» στα Θολάρια, το «Περγαλίδι» στην Λαγκάδα, η «Καμάρα» στον Ποταμό και τα κλασικά «Γιασεμί» και «Μποτίλια» στη Χώρα, στα οποία πάμε και για χορό. Τα δύο τελευταία σερβίρουν και υπέροχα κοκτέιλ με φρούτα.
Το καλύτερο ρακόμελο θα το πιείτε στο καφέ – ούζο – ζύθο – παντοπωλείον «Η καλή καρδιά» του Μάγκα, στα Θολάρια. Καθισμένοι στα σκαλιά της εκκλησίας θαυμάζουμε το απέραντο γαλάζιο.
Έχει ωραίο φαγητό η Αμοργός; Ωραίο και με μεγάλη ποικιλία. Ο καπετάν – Δήμος, στα Κατάπολα, είναι μέλος της Aegean Cuisine, το «Μουράγιο» στο λιμάνι έχει δικό του καΐκι για φρέσκα ψάρια, όπως και ο «Βιτσέντζος» στο Ξυλοκερατίδι. Η καλύτερη μπριζόλα του νησιού είναι στον «Γεωργαλίνη», στο Βρούτση, γιατί έχει δικά του κρέατα και στο «Λιοτρίβι» στη Χώρα θα βρείτε καλόγηρο (μοσχάρι με μελιτζάνες). Στην Αιγιάλη «Το λιμάνι της κυρά Κατίνας» σερβίρει την καλύτερη αστακομακαρονάδα στο νησί και όσοι ξενυχτάτε στην Αιγιάλη περνάτε από τον «Αμόργιαλο» και στα «Que» και «Αmmos». Στα δύο τελευταία το βράδυ ανάβουν πυρσούς και κάνουν το τοπίο φανταστικό.
Για εμένα όλη η μαγεία της Αμοργού είναι να κάτσεις στο ναυτικό πρακτορείο του Πρέκα, η «Ναυτιλία», για ένα ούζο στα Κατάπολα, στο καφενείο «Πάρβας» στη Χώρα και να παραγγείλεις φαγητό στην κυρία Σοφία στον ξυλόφουρνο, στον οικισμό του Ασφοντυλίτη. Εκεί στο καφενείο – ταβερνάκι το «Στέκι του Μαχαίρα» που βρίσκεται επάνω στην περιπατητική διαδρομή Αιγιάλη – Χώρα, μπορείτε να πάτε για ένα καφέ ή για ένα συγκλονιστικό φαγητό στον ξυλόφουρνο. Για να παραγγείλετε το φαγητό σας καλέστε την κ. Σοφία στο 6936671031.Το τελευταίο δεν αναφέρετε σε κανένα ταξιδιωτικό οδηγό και είναι προσφορά της στήλης σε όλους τους φίλους που θα βρεθούν στην Αμοργό.
Καλημέρα σας με Αμοργιανά φιλιά
*Ο Στάθης Μπαρτζώκας είναι ψυχίατρος – ψυχοθεραπευτής