Ο Σεπτεμβριανός ήλιος, ανηφορίζοντας προς τον Μολοσσικό οικισμό ήταν δυνατός τόσο ώστε να «νικήσει» την πρωινή ομίχλη και να αφήσει καθαρή την ατμόσφαιρα για να μας αποδείξει ότι η αρχαία κωμόπολη είχε την καλύτερη ορατότητα στα περάσματα της ενδοχώρας μέχρι τον Αμβρακικό.
Μεσημέρι Σαββάτου 18 Σεπτεμβρίου και το Αρχαίο Όρραον μάς υποδέθηκε όπως πάντα αποπνέοντας δύναμη, επιβλητικότητα και κυρίως υπερηφάνεια. Την υπερηφάνεια που μπορεί να εκπέμπει ένας χώρος που παραμένει όρθιος χιλιάδες χρόνια, καλώντας τον επιστήμονα του 21ου αιώνα κοντά του, για να τού παραδώσει μαθήματα αρχιτεκτονικής αρτιότητας και προσανατολισμού.
Δέος, εξάλλου, συναισθάνθηκαν μελετώντας τον χώρο οι επιστήμονες Claudia Machler από την Ελβετία, Αndreas Νoback από την Γερμανία και Christa Schaver από την Αυστρία. Τους συναντήσαμε επί τω έργω μέσα στην κατοικία «Α», ενός από τα καλύτερα διατηρημένα δίπατα του αρχαίου κόσμου. Μαζί τους και ο αντιδήμαρχος Ζηρού και πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Γυμνοτόπου Βασίλης Παπαβασιλείου, που προχώρησε στις συστάσεις πριν ανοίξουμε την κουβέντα για το μεγάλο πρόγραμμα «ΦΩΣ 4D», το οποίο τους έφερε ως εκεί.
Η Claudia Machler και ο Αndreas Νoback εργάζονται για λογαριασμό του Πανεπιστημίου Darmstadt της Γερμανίας (Πολυτεχνείο «Technische Universität Darmstadt»), στο πλαίσιο του έργου «ΦΩΣ 4D- Εργαλείο με βάση τις περιβαλλοντικές προσφορές για την ανάλυση του φωτός της ημέρας στα αρχαία σπίτια με προσομοίωση».
Η Christa Schaver από την Αυστρία, που έχει εργαστεί επί 26 χρόνια για το Αυστριακό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο στην Αθήνα, γνωρίστηκε με την Claudia σε μια παλιά συνεργασία στην Αρχαία Ολυμπία, διατηρώντας φιλία χρόνων οπότε εθελοντικά έσπευσε να συνεπικουρήσει την προσπάθειά τους.
Συνομιλία «Τ» με τους επιστήμονες
Για το ερευνητικό πρόγραμμα, που περιλαμβάνει αντίστοιχη μελέτη σε ακόμα δυο κτίρια σε Μικρά Ασία και Ιταλία (Εφεσία, Οστία), εργάστηκαν εντατικά επί τρεις εβδομάδες στο Αρχαίο Όρραον.
Ο «Τ» τους συνάντησε κατά την τρίτη εβδομάδα παραμονής, όταν δηλαδή είχαν ήδη αποτυπώσει ένα μεγάλο μέρος των δεδομένων. Δεδομένα που θα εμπλουτίσουν πολύ τη γνώση αναφορικά με την αξιοποίηση του φωτός και κατά συνέπεια τις χρήσεις των χώρων της αρχαίας κατοικίας από τους προγόνους μας. Η προηγούμενη αντίστοιχη, όπως μας εξήγησε η Κλαούντια, έγινε πριν 40 χρόνια και η νέα μελέτη, με υπεύθυνη του προγράμματος την καθηγήτρια Πανεπιστημίου δρ. Franziska Lang, έχει στόχο να πάει την έρευνα ένα βήμα παραπέρα. Βήμα, που όπως αντιληφθήκαμε, είναι αρκετά μεγάλο καθόσον η έρευνα θα δώσει ως τελικό αποτέλεσμα ένα ψηφιακό μοντέλο που θα απεικονίζει τρισδιάστατα την αρχαία κατοικία και συνάμα τον φυσικό φωτισμό της.
Οι τρεις επιστήμονες είχαν ολοκληρώσει τις μετρήσεις και την καταγραφή κάθε σημείου της κατοικίας σε συνάρτηση και με άλλα του οικισμού. Απεικονίσεις είχαν ήδη γίνει και από αέρος με τη χρήση ντρόουν.
«Βρισκόμαστε σχεδόν στο τελικό στάδιο», είπε η Κλαούντια, εξηγώντας ότι ο Ανδρέας θα ψηφιοποιήσει όλα τα δεδομένα για την δημιουργία αρχικά του τρισδιάστατου μοντέλου της κατοικίας. «Μετά από πολύ δουλειά», επισημαίνει η ίδια «θα δώσουμε το μοντέλο αυτό στην ομάδα που θα κάνει την προσομοίωση του φωτός».
Ο Ανδρέας επισήμανε: «Εργάζομαι για το πρόγραμμα “ ΦΩΣ4D”. Θα συνδέσουμε τα δεδομένα σ’ ένα τελικό μοντέλο της αρχαίας κατοικίας, το οποίο θα μας δώσει όλα τα στοιχεία για τον φυσικό φωτισμό και κυρίως για τα δωμάτια που δεν έχουν παράθυρα, όπως αυτό που βλέπετε σ’ εκείνη τη γωνία. Θέλουμε να εξετάσουμε τις συνθήκες με τις οποίες ζούσαν οι άνθρωποι εδώ και με βάση τις δυνατότητες που έδινε ο φωτισμός σε κάθε χώρο, να κατανοήσουμε πλήρως ποιά δωμάτια αφορούσαν σε ποιές χρήσεις».
Το πιο ωραίο κτήριο
Και οι τρεις επισκέφθηκαν πρώτη φορά το Αρχαίο Όρραον. Γνώριζαν, βέβαια, ήδη πολλά μελετώντας τις κατασκευαστικές μελέτες των Wolfram Hoepfner και Ernst-Ludwig Schwandner, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν μεταξύ 1976 και 1986 σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων (Ι. Βοκοτόπουλου), το Πανεπιστήμιο των Ιωαννίνων (Καθηγητής Δρ. Σ. Ι. Δάκαρης, Δρ. Κ. Γραβάνη) και το αρχιτεκτονικό τμήμα του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου (DAI, Καθηγητής Dr.-Ing. W. Hoepfner, Dr.-Ing. E.-L. Schwandner) και που δημοσιεύθηκαν το 1999. Όμως τίποτα δεν συγκρίνεται με την προσωπική επαφή. Οπότε ζητήσαμε τις εντυπώσεις τους.
«Είναι το πιο ωραίο κτήριο που ξέρω στην Ελλάδα», μας απαντά η Claudia και προσθέτει: «Έχει τον πρώτο και τον δεύτερο όροφο, όλα τα παράθυρα, όλα τα στοιχεία. Δεν υπάρχει πουθενά αλλού. Γι’ αυτό ήρθαμε εδώ. Είναι το μόνο παράδειγμα που έχουμε και μπορούμε να κάνουμε την καλύτερη διεθνή έρευνα για το έργο, για το μνημείο αυτό. Έρευνα με διεθνές ενδιαφέρον. Ασφαλώς κι έχει παγκόσμιο ενδιαφέρον».
Η Christa, παρότι χρόνια στην Ελλάδα, δεν το είχε επισκεφθεί. «Εντυπωσιάστηκα», μας είπε. «Είναι τόσο εντυπωσιακός αυτός ο οικισμός με τους τοίχους των κατοικιών σε τέτοιο ύψος! Δεν το έχω ξαναδεί πουθενά στον κόσμο για ελληνικό σπίτι. Στα Ρωμαϊκά που έχουν άλλη κατασκευή, με άλλα υλικά, σώζονται σπίτια μέχρι το ταβάνι, αλλά σε αρχαίο ελληνικό σπίτι δεν το έχω ξαναδεί».
«Δουλεύοντας τόσες ημέρες μέσα σ’ αυτό τον χώρο κάνεις αναπόφευκτα την σύνδεση των υλικών του με τους ανθρώπους που έχουν ζήσει σ’ αυτό περισσότερο από 2,5 χιλιάδες χρόνια πριν», μας είπε ο Ανδρέας.
«Ποιες ήταν οι σκέψεις σου μόλις έφτασες στον οικισμό και σ’ αυτό σπίτι», ρωτήσαμε. Χωρίς καθυστέρηση και με έντονο το συναίσθημα μας απαντά: «Ήμουν εντυπωσιασμένος με το μέγεθος, για το πόσο μεγάλο είναι και πώς κατάφεραν να το αναπτύξουν σ΄αυτό το επίπεδο ώστε να εξασφαλίσουν τις απαραίτητες συνθήκες! Είναι φανταστικό!».
Μας αγκάλιασαν
Και οι τρεις επιστήμονες επισήμαναν την άριστη συνεργασία που βρήκαν στην περιοχή με πρώτη την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πρέβεζας και την προϊσταμένη της Ανθή Αγγέλη, αλλά και στη συνέχεια από τους κατοίκους.
«Είχαμε γρήγορη και καλή συνεργασία με όλους. Η τοπική κοινωνία σας μάς υποδέχθηκε θερμά. Τους ευχαριστούμε πολύ όλους», είπε ο Ανδρέας. Η Κλαούντια, επισήμανε ότι «δείχνουν όλοι ενδιαφέρον για το μνημείο που βρίσκεται δίπλα τους κι αυτό κάνει εμάς να νιώθουμε χαρούμενοι». «Εννοείται και ο Δήμος μέσω του κ. Παπαβασιλείου που βρίσκεται σήμερα εδώ», ρωτήσαμε για να πάρουμε την απάντηση: «Βεβαίως. Από τον κ. Βασίλη και όχι μόνο. Απ΄ όλους τους ανθρώπους. Ενδιαφέρονται κι αυτό παίζει ρόλο για μας, διότι νιώθουμε ότι κάνουμε κάτι καλό, κάτι που δεν έχει ενδιαφέρον μόνο για την παγκόσμια αρχαιολογία αλλά για όλη την εδώ περιοχή».
Πριν ευχαριστήσουμε και αποχαιρετίσουμε την εξαιρετική ομάδα, διατυπώσαμε ένα ερώτημα έστω κι αν θα μπορούσε να μας… πονέσει.
«Είναι το μνημείο αυτό τόσο γνωστό στην Ελλάδα όσο στους Αρχαιολογικούς κύκλους παγκοσμίως;». Η απάντηση όντως πόνεσε: «Όχι. Δεν είναι τόσο γνωστό. Γι’ αυτό που υπάρχει εδώ δεν είναι τόσο γνωστό». «Πρέπει να δουλέψουμε πολύ ακόμα εις ότι αφορά την ανάδειξή του» αντιτείναμε, με την Κλαούντια να υπογραμμίζει: «Πιστεύω πως “ναι”. Όμως τώρα κι αυτή η μελέτη θα βοηθήσει νομίζω να το γνωρίσει περισσότερο ο κόσμος. Να γνωρίσει ότι υπάρχει ένας αρχαίος οικισμός και μάλιστα πως εδώ έχετε αυτό το αρχαίο σπίτι. Πρέπει να το γνωρίσει όλος ο κόσμος».

Δήλωση Βασίλη Παπαβασιλείου
«Αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για μας που ένα Γερμανικό Πανεπιστήμιο ερευνά τον σπουδαίο αυτό αρχαιολογικό χώρο. Έναν χώρο ανεκτίμητης ιστορικής αξίας για την παγκόσμια κοινότητα», τόνισε προς τον «Τ» ο αντιδήμαρχος Δήμου Ζηρού Βασίλης Παπαβασιλείου και πρόσθεσε: «Η καλή φιλοξενία προς τους ανθρώπους αυτούς που μέρες τώρα εργάζονται για μια νέα σημαντική έρευνα είναι το ελάχιστο που μπορούμε να κάνουμε. Είναι το δικό μας ευχαριστώ».
Ο κ. Παπαβασιλείου αναφορικά με την προσπάθεια για ανάδειξη και προβολή του μοναδικού σε παγκόσμιο επίπεδο Αρχαίου Ορράου, υπογράμμισε ότι ο Δήμος διοργανώνει σε κάθε ευκαιρία εκδηλώσεις με παράλληλες ξεναγήσεις στο μνημείο. Ταυτόχρονα προέβη στην εκτίμηση πως «η νέα έρευνα και ιδιαιτέρως το ψηφιακό μοντέλο προσομοίωσης που θα προκύψει ως αποτέλεσμά της θα συμβάλει πολύ ώστε ο αρχαίος οικισμός να γίνει ευρύτερα γνωστός».

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here