Menu
RSS

Ε-mail: taxydrom@gmail.com || Τηλέφωνο-FAX26810 77302

Αν ο Βενιζέλος έκανε τη Μεγάλη Ελλάδα, ο Καποδίστριας έκανε την ίδια την Ελλάδα

Αν ο Βενιζέλος έκανε τη Μεγάλη Ελλάδα, ο Καποδίστριας έκανε την ίδια την Ελλάδα

Στις χαλεπές εποχές που ζούμε διοικούμενοι από πολιτικούς νάνους και περιστοιχισμένοι από λυμεώνες του δημοσίου χρήματος είναι ανάγκη να ανατρέξουμε στην ιστορία ώστε να θυμηθούμε ή ακόμα και να μάθουμε όσα ποτέ δεν μας είπαν και εκείνα που δεν είχαμε τη δυνατότητα να διαβάσουμε.

Αφορμή γι’ αυτή την αναφορά αποτέλεσε μια πρόσφατη συζήτηση όπου κάποιοι μη δυνάμενοι να αντιληφθούν ότι η ιστορία είναι επιστήμη και όχι αφήγημα για τη διάπλαση των παίδων...Και βέβαια το έναυσμα ήταν η επίθεση της Τουρκίας στη Συρία, με τον Ερντογάν να τους γράφει όλους στα παντζάρια του και τους κοσμοκράτορες να εκδίδουν σκληρές ανακοινώσεις για να μη γίνουν θηριωδίες. Άλλο είναι το θέμα αλλά σημειώνω τη σιωπή του Ισραήλ...

Λοιπόν, πάμε πίσω. Στην τριετία 1828-1831. Τη λαμπρότερη περίοδο του υπό σύσταση ελληνικού κράτους με επικεφαλής τον τρανότερο Έλληνα, Ιωάννη Καποδίστρια, που παρέλαβε χάος και μέσα σε τρία χρόνια έφτιαξε κράτος. Μια τριετία πρωτόγνωρης στα παγκόσμια χρονικά κοσμογονίας για ένα χώρο που ξαφνικά έγινε χώρα, διαψεύδοντας όλες τις προβλέψεις, τις εκτιμήσεις, τις στατιστικές και εξουδετερώνοντας στρατιωτικές επιθέσεις και διπλωματικές μεθοδεύσεις.
Αντιγράφω από πρόσφατη ανάρτηση του γιατρού, Δημήτρη Τριάντου, ο οποίος παραθέτει ντοκουμέντα και μαρτυρίες για τη ζωή και το έργο του μεγαλύτερου Μεγάλου Έλληνα. Ο Καποδίστριας ξεκίνησε τη ζωή του ως γιατρός και στις επισκέψεις του όταν διαπίστωνε ότι ο ασθενής δεν είχε τη δυνατότητα να αγοράσει τα φάρμακα, σεμνά έβαζε κάτω από το μαξιλάρι του τα χρήματα που απαιτούνταν.

Εθνοσυνέλευση Τροιζήνας
Τον Απρίλιο του 1827, η Γ' Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας, ύστερα από πρόταση των οπλαρχηγών της Επανάστασης, τον εξέλεξε προσωρινό κυβερνήτη της Ελλάδας για διάστημα εφτά ετών, παρά τις αντιδράσεις των Φαναριωτών και των Υδραίων.
Ο Καποδίστριας, πληροφορήθηκε την εκλογή του τον Μάιο στο Παρίσι. Επισκέφθηκε τον τσάρο Νικόλαο στην Πετρούπολη για να του ανακοινώσει την παραίτησή του από τη θέση του υπουργού Εξωτερικών. Ο τσάρος, του χορήγησε ισόβια τιμητική σύνταξη 60.000 φράγκων, την οποία όμως ο Καποδίστριας δεν δέχτηκε. Φυσικά αρνήθηκε και το μισθό του κυβερνήτη της καθημαγμένης περιοχής που μόνο κράτος συγκροτημένο και πολιτεία οργανωμένη δεν ήταν.
Στην πρώτη περιοδεία του μετά την άφιξή του, ο λαός που είχε συγκεντρωθεί ζητωκραύγαζε όχι μόλις είδε τον Καποδίστρια ντυμένο απλά και κάτισχνο από την ταλαιπωρία αλλά τον ταχυδρομικό διανομέα ονόματι Καρδαρά που ήταν ντυμένος με βελούδινη, χρυσοκέντητη στολή. Ο Κολοκοτρώνης δεν άντεξε και του μίλησε: «Και τι θέλεις να κάμνω Θεοδωράκη;» «Η εξοχότης σου να ενδυθεί την κυβερνητική του στολή», έτσι ο Καποδίστριας οδηγήθηκε σ’ ένα κοντινό χάνι και φόρεσε τη δεύτερη στολή του που ήταν χειρότερη από την πρώτη!

Πρώτα δίνεις ψωμί...
Κυβέρνησε με τα σημερινά δεδομένα αυταρχικά, αλλά στο χάος της εποχής δεν μπορώ να σκεφτώ κάτι διαφορετικό αφού δεν υπήρχε Σύνταγμα, θεσμοί, νόμοι, κανόνες, αστυνομία, στρατός... Ο πολύς Μαρξ τον αποκαλούσε «πολιτικά ανυπόληπτο» και ό ίδιος απάντησε ότι «πρώτα δίνεις ψωμί σε αυτόν που πεινάει και μετά πολιτικά δικαιώματα».
Αφηγείται ο ίδιος: «...είδα πολλά εις την ζωήν μου, αλλά σαν το θέαμα εδώ εις την Αίγιναν, δεν είδα τι παρόμοιο ποτέ, και άλλος να μην το ιδεί... γυναίκες αναμαλλιάρες, άνδρες με λαβωματιές πολέμου, ορφανά γδυτά κατεβασμένα από τες σπηλιές (...), γέροντες μου ζητούσαν να αναστήσω τους αποθαμένους τους, μανάδες μου έδειχναν εις το βυζί τα παιδιά τους και μου έλεγαν να τα ζήσω και ότι δεν τους απέμεναν παρά εκείνα και εγώ».

Οργάνωσε το κράτος
Έφτιαξε τακτικό στρατό, έθεσε τον στόλο στην δικαιοδοσία της κυβέρνησης, μέχρι τότε τα πλοία ήταν ιδιοκτησία των καραβοκύρηδων, ίδρυσε την Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, κατέστειλε την πειρατεία, ίδρυσε το Εθνικό Νομισματοκοπείο και καθιέρωσε τον φοίνικα ως εθνικό νόμισμα, ακόμα τότε κυκλοφορούσε το Τουρκικό γρόσι, οργάνωσε την πρώτη στατιστική υπηρεσία που διενήργησε την πρώτη απογραφή, ίδρυσε την εκκλησιαστική σχολή στον Πόρο, το ορφανοτροφείο και το πρώτο αρχαιολογικό μουσείο στην Αίγινα, εφάρμοσε την πρακτική της καραντίνας των κοινοτήτων που πλήττονταν από τις επιδημίες τύφου, ελονοσίας κλπ.
Έθεσε σε λειτουργία πάνω από 100 σχολεία με 10.000 μαθητές μέσα σε μόλις τρία χρόνια. Εντυπωσιάζει η έγνοια του ακόμα και για τις λεπτομέρειες. Γράφει στον δάσκαλο σχολείου, στον Πόρο: «Στέλλω σοι ενδύματα διά τα υπό την διεύθυνσίν σου παιδία, ήτοι ανά μίαν φουστανέλλαν, δύο βρακία, ζεύγος εμβάδων, φέσιον, καπόταν και ζώνην.
Αλλά πριν ενδυθώσι φρόντισον να κοπή η κόμη αυτών και να λουσθώσι καλώς. Έχε τον νουν σου ν’ αλλάζωσιν υποκάμισον και βρακίον καθ’ εβδομάδα, να πλύνη δε τα ενδύματα η οικονόμος του σχολείου. Να καταγράφης εις ιδιαίτερον κατάστιχον τα ενδύματα όσα λαμβάνεις και να μοι αναφέρης εγγράφως κατά μήνα τα περί της χρήσεως αυτών».

Κόντρα στα συμφέροντα
Εναντιώθηκε με σφοδρότητα εναντίον του τοπικισμού, επιθυμώντας κράτος υπεράνω μικροσυμφερόντων.
Η απέχθειά του για τους προκρίτους δηλωμένη. Γράφει στον Επίσκοπο Ιγνάτιο να μην δεχθούν την χρηματική βοήθεια της Ρωσίας και Γαλλίας γιατί θα τα φάνε μεταξύ τους όπως αυτά της Αγγλίας, σημειώνοντας ότι και σ’ άλλες χώρες κλέβουν το κράτος αλλά πουθενά αλλού τόσο κοντά σ’ αυτά τα «ανθρωπάρια» δεν ζουν οικογένειες άστεγες και πεινασμένες μέσα στην αθλιότητα. «Στοχασθείτε, δεσπότη μου, ότι αι άθλιαι αυταί οικογένειαι πάσχουσιν εξ αιτίας των κλεπτιστάτων αρχόντων, υπουργών τε και καπιτάνων».
ρισε ο έλεγχος των επαρχιών να περάσει από τους προκρίτους στην κεντρική διοίκηση, αποστερώντας τους και το δικαίωμα να δικάζουν αυτοί τις προσωπικές διαφορές. Χάρη στην διπλωματική δεινότητά του και την αλήθεια του αγώνα του κέρδισε πολιτική ανεξαρτησία αντί της προαλειφόμενης υποτέλειας στον σουλτάνο.
Συγκρούεται με τους Άγγλους για τα σύνορα (δεν ήθελαν την ενσωμάτωση Αιτωλίας και Ακαρνανίας που έθετε σε κίνδυνο την κυριαρχία τους στα Ιόνια νησιά) και το πολίτευμα (αξιώνουν ξένο κληρονομικό μονάρχη). Οι Άγγλοι συμφωνούν με τον Αλεξ. Μαυροκορδάτο πως μόνο η εξόντωσή του θα οδηγούσε στην κατάρρευση της «Κερκυραϊκής» Κυβέρνησης, όπως την έλεγαν ειρωνικά. Η υπονόμευση του Κυβερνήτη από εσωτερικό και εξωτερικό έχει αρχίσει, αποκορύφωμά της, η περίφημη ανταρσία της Ύδρας.

Οι πιο ισχυρές οικογένειες
Γράφει ο Β. Ραφαηλίδης: «Οι πιο ισχυρές οικογένειες στην Ελλάδα ήταν αυτές των Κουντουριωτών και Μιαούληδων της Ύδρας. Ο Λάζαρος Κουντουριώτης, πανίσχυρος εφοπλιστής, διέθεσε τα ¾ της περιουσίας του υπέρ του αγώνα και έγινε ήρωας χωρίς να κάνει τίποτα άλλο.
Όμως το ¼ που κράτησε για τον εαυτό του ήταν τόσο μεγάλο σε απόλυτους αριθμούς που έφτανε και περίσσευε για να ελέγχει τα πάντα, μαζί με τον μικρότερο αδερφό του, Γεώργιο, και τον Ανδρέα Μιαούλη ονειρεύονταν τους εαυτούς τους άρχοντες, όχι μόνο της μικρής Ύδρας αλλά ολόκληρης της Ελλάδας. Όπως ήταν φυσικό, ο ερχομός του «ξένου» Καποδίστρια τους χαλούσε τα σχέδια, κηρύσσουν ανυπακοή και στην πραγματικότητα ανακηρύσσουν την Ύδρα πρωτεύουσα μιας άλλης Ελλάδας, όπου τον πρώτο ρόλο θα παίζουν τα πλούσια νησιά του Αιγαίου υποταγμένα σ’ αυτούς.
Ο Καποδίστριας τραβάει τα μαλλιά του, δίνει εντολή στον Κανάρη να ετοιμάσει τον αγκυροβολημένο στον Πόρο Ελληνικό στόλο και να αποκλείσει την Ύδρα. Όμως, ο Μιαούλης με μια πειρατική ενέργεια από κείνες που μόνο αυτός ήξερε να οργανώνει, καταλαμβάνει τον στόλο και συλλαμβάνει αιχμάλωτο τον δύστυχο Κανάρη, τον μέχρι χθες συμπολεμιστή του.
Ο Καποδίστριας ζητά τη βοήθεια των πρεσβευτών Αγγλίας, Γαλλίας και Ρωσίας. Ο Άγγλος και ο Γάλλος του την αρνούνται, η υπονόμευσή του γίνεται πια επίσημη. Ζητάει απ’ τον Μιαούλη να φύγει ήσυχα, ο Υδραίος εγκλωβισμένος απ’ τον εμπορικό στόλο γίνεται θηρίο και πυρπολεί τη μεγάλη φραγάτα «Ελλάς». Σημαδιακό το όνομα του πλοίου.
Η πυρπόληση της «Ελλάς» απ’ τον ίδιο τον Έλληνα, συμβαίνει την 1η Αυγούστου 1831, μαύρη ημέρα της Ιστορίας μας. Τώρα που αρχίζουν οι επετειακές εκδηλώσεις για τα 200χρονα της Επανάστασης ας την ξαναθυμηθούμε. Το πείραμα Καποδίστρια απέτυχε γιατί οι Έλληνες θέλουν να έχουν κράτος αρκεί να είναι το δικό τους κράτος, μέχρι και σήμερα η Ελλάδα είναι γεμάτη Μιαούληδες.

Ένα μυστικό...
Εάν ο Έλληνας διορίσει το εαυτό του και όλη του την οικογένεια στο Δημόσιο, τότε μόνο αναγνωρίζει το κράτος ως Ελληνικό, αλλιώς του είναι ξένο. Ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης ισχυρίζεται ότι η Ελλάδα τού όφειλε, δεν της όφειλε. Ο Καποδίστριας του απαντά πως αυτός και άλλοι 25 ήταν η κατάρα του έθνους! Για τον ακέραιο χαρακτήρα του, ο Γκαίτε γράφει: «Ο Καποδίστριας πίστευε ότι θα μπορούσε να κάνει όλους τους ανθρώπους τόσο τίμιους όσο τίμιος ήταν και ο ίδιος». Προσθέτει όμως προφητικά: «Θα σας αποκαλύψω ένα μυστικό, που θα φανερωθεί αργά ή γρήγορα.
Ο Καποδίστριας δεν θα κυβερνά πολύν καιρό ακόμα την Ελλάδα.. .Δεν έχουμε κανένα παράδειγμα όπου άνθρωπος γραφείου υπέταξε στρατηγούς! Στο άκουσμα της δολοφονίας του κραυγάζει: «Από σήμερα, παύω να είμαι Φιλέλλην...». Αντίθετα, η εφημερίδα της Ύδρας «Απόλλων», όργανο του Μαυροκορδάτου, 10 ημέρες μετά την δολοφονία θα κυκλοφορήσει το τελευταίο φύλλο της με τίτλο: «Παύομεν την έκδοσιν της εφημερίδος μας, επειδή απολαύσαμεν τον σκοπόν μας - ο τύραννος δεν υπάρχει πλέον».

Η δολοφονία Καποδίστρια
Ο Καποδίστριας δολοφονήθηκε το πρωινό της 27ης Σεπτεμβρίου 1831 στο Ναύπλιο. Αν ζούσε έστω λίγα χρόνια ακόμα, η μοίρα της Ελλάδας θα ήταν διαφορετική.
Ο Κωνσταντίνος Τσάτσος γράφει: «Αν ο Βενιζέλος έκανε τη Μεγάλη Ελλάδα, ο Καποδίστριας έκανε την ίδια την Ελλάδα». Το όραμά του για την Ελλάδα διατυπωμένο επίσημα: «Πρέπει η Ελλάς να κηρυχθεί ομοφώνως δια των Μεγάλεων Δυνάμεων χώρα αφιερωμένη αποκλειστικά και μόνο εις τας Επιστήμας και την διαφώτιση του ανθρώπινου γένους, το έδαφός της να κηρυχθεί εκ των έξω απρόσβλητο, εσωτερικά δε να κρατηθεί μακράν πάσης ξένης αναμίξεως... τέλος οφείλει η Ελλάς να κηρυχθεί δια όλη την ανθρωπότητα κράτος Ιερόν, κέντρο εκπαιδεύσεως όλων των Εθνών!».

*Ο Κώστας Παπαθεοδώρου είναι δημοσιογράφος της ΕΡΤ

back to top

|| Όροι χρήσης & Σχόλια αναγνωστών ||

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ. Το σύνολο του περιεχομένου και των υπηρεσιών του www.taxydromosartas.gr διατίθεται στους επισκέπτες αυστηρά για προσωπική χρήση. Απαγορεύεται η χρήση ή επανεκπομπή του σε οποιοδήποτε μέσο, μετά ή άνευ επεξεργασίας, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια του εκδότη.

ΣΧΟΛΙΑ. Το παρόν διαδικτυακό μέσο ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρει περί των επωνύμων ή ανωνύμων σχολίων που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ' αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας ή με e-mail έτσι ώστε να αφαιρεθεί.