RSS

Ε-mail: taxydrom@gmail.com | Τηλέφωνο - FAX26810 77302

Ομιλία Θεολόγου Ντούβαλη στην αίθουσα «ΣΚΟΥΦΑ»

Ομιλία Θεολόγου Ντούβαλη στην αίθουσα «ΣΚΟΥΦΑ»

Σεβασμιώτατοι Αγιοι Αρχιερείς,

Εντιμώτατοι Αρχοντες,

Κ. Πρόεδρε του Μουσικοφιλολογικου Συλλόγου ¨ Ο ΣΚΟΥΦΑΣ ¨,

Κυρίες και Κύριοι,

Αποτελεί ιδιαιτέρα τιμή δια τον ομιλούντα, η ανάθεση υπό του Διοικητικού Συμβουλίου του ιστορικού Συλλόγου της πόλεώς μας, της κεντρικής ομιλίας στην ,κατ΄ετος ,επετειακή εκδήλωση του, δια την εορτή της Εθνικής Παλιγγενεσίας, και δι΄αυτό ευχαριστώ εις το πρόσωπό σας, κύριε Πρόεδρε το Διοικητικό Συμβούλιο.

Ο Ζακυνθινός λόγιος Γεώργιος Τερτσέτης, θέλησε κάποτε να μιλήσει στον ανήλικο γιο του Μάρκου Μπότσαρη, για τους χρόνους της σκλαβιάς και την Ελληνική Επανάσταση. Το παιδί δεν είχε την εμπειρία των χρόνων εκείνων. Έτσι ο Τερτσέτης χρησιμοποίησε μία γλαφυρή εικόνα για να μεταφέρει το παιδί στην πνιγηρή της τουρκοκρατίας ατμόσφαιρα και στον ηλιόλουστο της ελευθερίας ουρανό.

‘’Για βάλε στο νου σου μία μάνα που εγέννησε κι ανάστησε παιδί μέσα στη σκοτεινή φυλακή... Και λέγει η μάνα του παιδιού:

-          Αν βγούμε καμιά φορά, παιδί μου, από το ανήλιο σκοτάδι πόσο εύμορφος θα σου φανή ο κόσμος!

Και με τον καιρό εγλύτωσαν μάνα και παιδί από το σκοτάδι. Και τι φωνή έβγαλε το παιδί όταν είδε τον αστροχυμένο ουρανό, και τον ήλιο να φέγγει, να φέγγουνε τα ποτάμια, τα δέντρα, τα βουνά, πάσα τόπος, ήμερος και άγιος!...’’

Μέσα σε αυτόν τον φωτεινό ουρανό που μας χάρισαν, μέσα στην ελευθερία που μας εξασφάλισαν, θυμόμαστε και εμείς τέτοιες μέρες, τις σκοτεινές νύχτες της σκλαβιάς των προγόνων μας αλλά και τους αγώνες, τις θυσίες που κυοφόρησαν πόθους και ελπίδες σαρκώνοντας ένα όνειρο 400 ετών.

Εάν ακολουθήσουμε της ιστορικής αλήθειας τα δύσβατα μονοπάτια, θα διαπιστώσουμε ένα παράδοξο, ένα πραγματικά θαυμαστό γεγονός. Η επανάσταση των Ελλήνων δεν έγινε με ένα οργανωμένο στρατό. Ούτε γεννήθηκε μέσα από υπολογισμούς, συμφωνίες και συμμαχίες. Αντίθετα ήταν το σκίρτημα της καρδιάς κάθε Έλληνα, όπου κι αν αυτός βρισκόταν. Ήταν κοινός μυστικός πόθος. Ήταν μία ψυχική κραυγή. Ήταν δίψα ανεξαρτησίας που έκανε τους Έλληνες να συναντηθούν στην πηγή της ελευθερίας και να κοινωνήσουν την γλυκιά γεύση της.

Αυτό ακριβώς το γεγονός καταθέτει ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης ως εμπειρία του, στους μαθητές του Ελληνικού Γυμνασίου.

«Όταν αποφασίσαμε να κάμωμε την επανάσταση, δεν εσυλλογισθήκαμε ούτε πόσοι είμεθα, ούτε πως δεν έχομε άρματα, ούτε ότι οι Τούρκοι εβαστούσαν τα κάστρα και τις πόλεις… αλλά ως μία βροχή έπεσε εις όλους μας η επιθυμία της ελευθερίας μας και όλοι και ο κλήρος και οι προεστοί και οι καπεταναίοι και οι πεπαιδευμένοι και οι έμποροι, μικροί και μεγάλοι, όλοι εσυμφωνήσαμε εις αυτό το σκοπό και εκάμαμε την Επανάσταση…»

Ο Αδαμάντιος Κοραής που ζούσε στο Παρίσι, βλέπει μέσα από τις αντιδράσεις της Ευρώπης και τα ρεύματα του διαφωτισμού την ιδιαιτερότητα της Ελληνικής Επαναστάσεως.

«Αί επαναστάσεις της φωτισμένης Ευρώπης γίνονται από εν΄ μέρος του έθνους κατά του λοιππού (δηλαδή είναι ουσιαστικά εμφύλιοι πόλεμοι) αλλ΄ εις την Ελλάδα είναι άπαντες σύμφωνοι κατά των ξένων. Εις τους πολέμους της Επαναστάσεως της γαλλικής, η θρησκεία ευρίσκεται από το ένα μέρος και η ελευθερία από το άλλο. Αλλά εδώ (στην Ελληνική Επανάσταση) είναι ενωμένα και τα δύο τούτα ονόματα, ο ελληνικός στρατός οδηγείται από τας σκιάς των αγίων μαρτύρων…».

Έτσι αποκαλύπτεται, ότι ο χαρακτήρας της Ελληνικής Επαναστάσεως είναι μοναδικός, αυθόρμητος, κοινός και γι’ αυτό Ιερός.

Ο γέρος του Μοριά συμφωνεί με τον Κοραή της Ευρώπης και υπογραμμίζει: ¨η επανάσταση η εδική μας, δεν ομοιάζει με καμίαν από όσες γίνονται… εις την Ευρώπην. Της Ευρώπης αι επαναστάσεις εναντίον των διοικήσεών των είναι εμφύλιοι πόλεμοι. Ο εδικός μας πόλεμος ήταν πλέον δίκαιος…¨

Η Ιερότητα και η δικαιοσύνη είναι τα ζωντανά χρώματα που αγιογραφούν το φωτεινό πρόσωπο της ελευθερίας, προσκυνητές του οποίου έγιναν όλοι οι αγωνιστές.

Μιας ελευθερίας, που δεν βγαίνει από τραπεζικούς λογαριασμούς των ισχυρών της γης, ούτε από τα ταμεία συμφερόντων αλλά από τα κόκκαλα των Ελλήνων τα ιερά σύμφωνα με τον εθνικό μας ποιητή. Η ιερότητα, η δικαιοσύνη του αγώνα θα κάνει τον μεγάλο διδάσκαλο του γένους Αθανάσιο Ψαλίδα και τον πρωτοκορυφαίο του χορού της Επανάστασης Αλέξανδρο Υψηλάντη να δουν τον Θεό στον αγώνα και να διακηρύξουν ¨ Ο Θεός εσήκωσεν εις τα άρματα το γένος¨.  

Όχι μόνο ο χαρακτήρας της επαναστάσεως ήταν ιερός αλλά και τα κίνητρα που γέννησαν την επανάσταση άγια. Αυτά καταγράφονται στην προκήρυξη του Παλαιών Πατρών Γερμανού προς τους προξένους των ξένων δυνάμεων.

«…ημείς το ελληνικόν έθνος των Χριστιανών βλέποντας ότι μας καταφρονεί το Οθωμανικόν γένος και σκοπεύει τον όλεθρον εναντίον μας πότε μ’ ένα και πότε μ’ άλλο τρόπο αποφασίσαμεν σταθερώς ή να αποθάνωμεν όλοι ή να ελευθερωθώμεν και τούτου ένεκα βαστούμε τα όπλα εις χείρας ζητούντες τα δικαιώματα μας. Όντες, λοιπόν, βέβαιοι ότι όλα τα χριστιανικά βασίλεια γνωρίζουν τα δίκαιά μας και όχι μόνο δεν θέλουν μάς εναντιωθούν αλλά και θέλουν μάς συνδράμει και ότι έχουν εις μνήμη ότι οι ένδοξοι προγονοί μας εφάνησαν ποτέ ωφέλιμοι είς την ανθρωπότητα δια τούτο ειδοποιούμε την εκλαμπρότητα σας και σας παρακινούμε να προσπαθήσετε να είμεθα υπό την εύνοια και προστασία του μεγάλου κράτους τούτου…»

Αυτήν την προκήρυξη έλαβαν οι ξένοι πρόξενοι την 26ην Μαρτίου 1821.

Είναι γεγονός πως τα όπλα που χρησιμοποιήθηκαν ήταν λίγα καριοφίλια και μερικά σπαθιά. Οι μεγάλες δυνάμεις δεν πίστευαν ότι αυτά θα άλλαζαν την μοίρα της Ελλάδος. Οι Τούρκοι γελούσαν, υποτιμούσαν και χλεύαζαν. Δεν είχαν υπολογίσει την ψυχή, τον πόθο, τη λαχτάρα, το δίκιο. Όπλα δυνατά και ικανά να ανατρέψουν αυτοκρατορίες και να ελευθερώσουν λαούς. Όμως εκτός από σπαθιά και τουφέκια η ψυχή χρησιμοποίησε και την πένα και την παιδεία. Τα ίχνη του πατρο Κοσμά του Αιτωλού και στον τόπο μας και σε άλλα της Ελλάδος μέρη, έγιναν πηγές παιδείας, γνώσης, μόρφωσης.

Στην παλαιά πρωτεύουσα του Δεσποτάτου της Ηπείρου, στην πόλη μας, στην Άρτα η φιλομάθεια ήταν έμφυτη και η έφεση στα γράμματα δεν έσβησε ποτέ. Ο Παρανίκας σημειώνει ότι η πρώτη σχολή ιδρύθηκε μετά την κατάκτηση της το 1500. Και ο Σεραφείμ ο Βυζάντιος γράφει πως ¨εξ αρχαίων ετών διά των Μητροπολιτών αυτής, λογίων υπαρχόντων, εκαλλιεργείτο το της παιδείας δένδρον, δείκνυνται γαρ ιστορικώς, ο πολύς εκείνος και ζηλωτής της ευσεβείας, ο πολλάς και σημαντικάς προσενεγκών τη Ρωσσική Εκκλησία υπηρεσίας Μάξιμος ο Έλλην Αγιορείτης επωνυμούμενος, ότι ήκουσε τα εγκύκλια μαθήματα εν τη αυτού πατρίδι Άρτη κατά το έτος 1500, ετελειοποιήθη δ’ είτα εν Ιταλία¨. Στην ιστορική πόλη της Παρηγορήτισσας θεμελιώνει σχολείο και σπέρνει τον σπόρο της παιδείας και ο αρχιγουναράς Μανωλάκης Καστοριανός.

Πατριαρχικό Σιγίλιο του 1663 χαρακτηρίζει τον Μανωλάκη ¨ Ως άλλο τινά χρυσορρόαν Νείλον, τοις της ελεημοσύνης ρεύμασι την οικουμένη καταρδεύοντα ¨.

Ο Πατριάρχης Καλλίνικος ο Β’ σε σιγίλιο του τον Ιούλη 1691 λέει για τον Μανωλάκη ¨αυτός ο της σοφίας εραστής κυρ Μανουήλ¨

Σε ανέκδοτο πατριαρχικό σιγίλιο της 5ης Ιούλη 1667 αναφέρεται για τον κυρ Μανουήλ ότι η διάθεση του πλούτου του ήταν ¨Ελληνοπρεπέστατη¨ και ότι ¨εθεμελίωσε σχολεία εξ ιδίων εξόδων εν τε τη Κωνσταντινουπόλει, Χίω και ΄Άρτη¨. Ο θάνατος του κυρ Μανουήλ, του εραστή της σοφίας και του σπορέα της παιδείας, δεν σταματά το θαυμάσιο έργο του. Σπουδαίοι διδάσκαλοι ακολουθούν τον δρόμο που εκείνος άνοιξε.

Πρώτος σχολάρχης ήταν ο Χρύσανθος ο ιερομόναχος, και ύστερα ο Αθανάσιος ο δάσκαλος του Ευγενίου Βούλγαρη. Το 1670 ο μητροπολίτης Άρτας – Ναυπάκτου καλεί τον Κεφαλονίτη Σωφρόνιο Λειχούδη ο οποίος δίδαξε στην Ελληνική Ακαδημία της Μόσχας. Το 1690 – 95 δίδαξε στη Σχολή της Άρτας ο Κερκυραίος Γεράσιμος Παλλαδάς. Το 1695 ο ιερομόναχος Καβαδάς και το 1696 ο υπογραφόμενος ¨Γρηγόριος ιερομόναχος, διδάσκαλος και επίτροπος Άρτης. Το 1771 ο Χρύσανθος Ζιταίος. Από τον Δημήτριο Οικονομόπουλο, δάσκαλο στην σχολής, έμαθε γράμματα και ο μεγάλος Φιλικός Νικόλαος Σκουφάς. Εκτός από τη Σχολή και τους λόγιους διδασκάλους ένα άλλο μεγάλο οπλοστάσιο της Άρτας ήταν και η εγκατάσταση τυπογραφείου. Ο λόγος, η γνώση, η σπουδή, η παιδεία, τα βιβλία στάθηκαν όπλα δυνατά που μόρφωναν προσωπικότητες και θέριευαν τον πόθο της ελευθερίας. Η παιδεία χαρακτηρίστηκε ως το φως μέσα στην ασέληνη νύχτα της υπόδουλης Ελλάδας.

-          Οι δάσκαλοι μαζί με την παιδεία έσπειραν και την επιθυμία της ελευθερίας, άλλωστε όσο ο άνθρωπος καλλιεργείται -ανυψώνεται και όσο ανυψώνεται τόσο ελευθερώνεται από κάθε μορφή αιχμαλωσίας είτε εσωτερικής, είτε εξωτερικής. Έτσι και οι μαθητές λαμβάνουν ενεργή δράση και σκαρφαλώνουν στην κορυφή του ηρωισμού και της θυσίας. Την 24ην Φεβρουαρίου 1821 κυκλοφορεί στις Ελληνικές ηγεμονίες της Μολδαβίας και της Βλαχίας η προκήρυξη της Ελληνικής Επαναστάσεως. ¨Μετά τοσούντων αιώνων οδύνας απλώνει πάλιν ο φοίνιξ της, μεγαλοπρεπώς τας πτέρυγας του και προσκαλεί υπό την σκιάν αυτού τα γνήσια ευπειθή τέκνα της. Ιδού η φίλη ημών Πατρίς Ελλάς ανυψώνει μετά θριάμβου τας προπατορικάς της σημαίας, του Τιμίου Σταυρού και κράζει μεγαλοφώνως «Εν τούτω τω σημείω νικώμεν. Ζήτω η ελευθερία!...» ¨. Αυτήν την φωνή άκουσαν 500 και πλέον μαθητές οι οποίοι γίνονται Λόχος Ιερός και θυσιάζονται για την ελευθερία. Δεν είχαν, όπως παρατηρεί ο ιστορικός μας Παπαρρηγόπουλος την εμπειρία της μάχης και της χρήσης των όπλων αλλά την προθυμία, τον πόθο για ελευθερία, την παιδεία και την αυταπάρνηση. Με αυτά τα όπλα πολέμησαν και στεφανώθηκαν με στεφάνους που η λήθη, η λησμονιά δεν μπορεί να φθείρει.

-          Στον αγώνα για την ελευθερία όχι μόνο οι κληρικοί, οι δάσκαλοι, οι μαθητές, οι άνδρες αλλά και οι γυναίκες αποκτούν ανδρικό φρόνημα και λαμβάνουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην Επανάσταση. Ως σύζυγοι στέκονταν με τόλμη δίπλα στους συζύγους ακόμη και στα πεδία της μάχης. Γέμιζαν τα καριοφίλια, έδενα πληγές και όταν ο αγωνιστής έπεφτε ηρωικά, η σύζυγος έπαιρνε τη θέση του. Ως μητέρες γαλουχούσαν τα παιδιά. Τα έτρεφαν με την λαχτάρα της Ελευθερίας και τα προετοίμαζαν για τον αγώνα. Τους έδειχναν την ευθύνη, τους υπενθύμιζαν την ιστορία, τους μάθαιναν την γλώσσα, τους δίδασκαν την πίστη. Κάθε σύζυγος ήταν στήριγμα, κάθε μητέρα ήταν προφήτης της ελευθερίας και πρόδρομος της. Ποιος μπορεί να ξεχάσει το ιστορικό και μαρτυρικό Σέλτσο..Ποιος μπορεί να λησμονήσει τις Σουλιώτισσες, τον ηρωισμό και την αυτοθυσία τους, την άρνηση να υποταχθούν και να χάσουν πίστη και γένος, ότι δηλαδή τις ζωογονούσε. Ποιος δεν θα μνημονεύσει τις ηρωικές συζύγους και μητέρες της Νάουσας που την 6ην Απριλίου 1822 πέφτουν στα ορμητικά νερά του καταρράκτη για να πεθάνουν ελεύθερες και όχι να ζήσουν σκλαβωμένες. Βράχια της Ηπείρου, καταρράκτες της Νάουσας είναι άμβωνες που αιώνια θα διδάσκουν την δύναμη της πιστής σε ιδανικά γυναίκας. Άλλωστε πίσω από κάθε αγωνιστή κρύβεται μία ηρωική μητέρα μία τολμηρή σύζυγος

Ένα τεράστιο κεφάλαιο είναι η συμμετοχή και ο σπουδαίος ρόλος των γυναικών στην επανάσταση. Ο λόγος της Λασκαρίνας Μπουμπουλίνας προς τους Έλληνες προκρίτους μας δείχνει το μεγαλείο της ψυχής της γυναίκας του ΄21. «Έχασα το σύζυγό μου. Ευλογητός ο Θεός.

Ο πρεσβύτερος υιός μου έπεσε με τα όπλα ανά χείρας. Ευλογητός ο Θεός.

Υπό την σκιάν του Σταυρού θα ρεύσει επίσης το αίμα μου. Ευλογητός ο Θεός.

Αλλά θα νικήσομεν ή θα παύσομεν να ζώμεν. Θα έχομεν όμως την παρηγορίαν ότι δεν αφήσαμεν όπισθεν ημών δούλους Έλληνας.»

Αγαπητοί μου,

Η ελευθερία είναι η φυσική κατάσταση της ύπαρξης του ανθρώπου. Είναι κατάσταση «Θεοπρεπής», παραδείσια. Η ελευθερία είναι μέσα στις δημιουργικές προδιαγραφές του ανθρώπου, που έδωσε η αγάπη του δημιουργού του. Αυτήν την ελευθερία έχασε όταν έπεσε από το ύψος της αγάπης στο κενό του εγωισμού του. Η πτώση του ανθρώπου είναι δουλεία στα πάθη, στην αμαρτία στο θάνατο. Ο ένσαρκος Θεός Λόγος, ο Κύριος Ιησούς Χριστός έρχεται στον κόσμο και ενεργεί ως ελευθερωτής. Και αυτός που Τον ακολουθεί, δηλαδή, ο άνθρωπος του Θεού είναι αγωνιστής της ελευθερίας. Άλλωστε η πνευματική ζωή είναι η μεγαλύτερη διακήρυξη της ελευθερίας. Και ο άνθρωπος, που αγωνίζεται πνευματικά, αγωνίζεται για την ελευθερία του αλλά και σέβεται απεριόριστα την ελευθερία του άλλου. Η ορθοδοξία διδάσκει, ότι η ελευθερία είναι το φυσικό κλίμα αναπτύξεως, εξελίξεως, και πραγματώσεως του ανθρώπου ως προσώπου, ως εικόνα Θεού. Αυτό ήταν και το στήριγμα και η έναρξη και η πορεία του αγώνα των Ελλήνων. Οι πρόγονοί μας δεν αναζήτησαν ιδεολογικά στηρίγματα ή άλλες θεωρίες για τις επαναστάσεις τους. Είχαν την παρακαταθήκη ,την κληρονομιά της Ορθοδοξίας κι ενός αδούλωτου πολιτισμού. Αυτός είναι και ο λόγος που η συλλογική εθνική συνείδηση λειτούργησε, εκφράστηκε ως θρησκευτική πράξη.

                Θα ήθελα να κλείσω το φτωχό αυτό λόγο με ένα απόσπασμα από τα απομνημονεύματα του Γέρου του Μωριά, όπως τα καταγράφει ο Τερτσέτης ¨ Όταν αρχίσαμε την Επανάσταση μας είπαν τρελούς. Που πάτε εσείς τρελοί, με δυο τσεκούρια, πέντε αξίνες και δυο ρόπαλα και δέκα μαγκούρες Που πάτε εσείς να τα βάλετε με την πάνοπλη Οθωμανική Αυτοκρατορία, που υποστηρίζεται και από όλες τις άλλες δυνάμεις, Ιερά Συμμαχία κ.λπ. Που πάτε και τι κάνετε, μας είπαν τρελούς ¨. Και συμπληρώνει ο Θοδωράκης ¨ Μα αν δεν ήμασταν τρελοί δεν θα κάναμε την Επανάσταση. Οι Αρμένιοι και οι άλλοι που το έπαιξαν λογικοί, είναι μέχρι σήμερα σκλαβωμένοι, αδελφοί μου. Ενώ οι δικοί μας που ξεσηκώθηκαν μ΄αυτή την ένθεη τρέλα, μ΄αυτή την ουράνια βροχή κατόρθωσαν το ακατόρθωτο. Ελευθέρωσαν την πατρίδα μας, την ένδοξη, την γλυκύτατη Ελλάδα, την Ορθόδοξη χώρα του Χριστού, την ελευθέρωσαν και την έχουμε εμείς σήμερα ελεύθερη¨.

back to top

Επικοινωνήστε μαζί μας...

TAXY LOGO1

Γραφεία: Κομμένου 30 (γωνία με οδό Μουργκάνας) - ΑΡΤΑ, ΤΚ 47132

Ε-mail & Διαφήμιση: taxydrom@gmail.com

Τηλέφωνο: 26810 77302

FAX: 26814 00062

Συνδρομή στην εφημερίδα: 50 ευρώ/έτος

Σαν σήμερα...

Ειδήσεις ανά ημερομηνία

« April 2019 »
Mon Tue Wed Thu Fri Sat Sun
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30          

|| Όροι χρήσης & Σχόλια αναγνωστών ||

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ. Το σύνολο του περιεχομένου και των υπηρεσιών του www.taxydromosartas.gr διατίθεται στους επισκέπτες αυστηρά για προσωπική χρήση. Απαγορεύεται η χρήση ή επανεκπομπή του σε οποιοδήποτε μέσο, μετά ή άνευ επεξεργασίας, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια του εκδότη.

ΣΧΟΛΙΑ. Το παρόν διαδικτυακό μέσο ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρει περί των επωνύμων ή ανωνύμων σχολίων που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ' αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας ή με e-mail έτσι ώστε να αφαιρεθεί.