Menu
RSS

Ε-mail: taxydrom@gmail.com || Τηλέφωνο-FAX26810 77302

maketa 2

Από… Μάη καλοκαίρι; Γιατί;

Από… Μάη καλοκαίρι; Γιατί;

Του Κώστα Κωσταβασίλη, φιλολόγου

Οι μέρες αυτές οι πρώτες του Μαΐου, αυτές που μοιάζουν με καλοκαιρινές, μας υπενθυμίζουν το μείζον πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής που απειλεί όλο και περισσότερο, όλο και πιο αθόρυβα, αλλά με συνέπειες καταστροφικές, τον πλανήτη μας.

Δεν είναι φυσιολογικό ή, για να το θέσω καλύτερα, δεν είναι σύμφωνο με όσα είχαμε μάθει, αυτό το πρώιμο καλοκαίρι. Να θυμίσω μόνον ότι το καλοκαίρι αυτό έρχεται μετά από έναν απίστευτα βροχερό Απρίλιο, ο οποίος είχε ακολουθήσει έναν ιδιαίτερα κρύο Μάρτιο. Αυτό θα το λέγαμε παλιότερα Άνοιξη; Στα μαθητικά μας χρόνια, οι κάπως παλαιότεροι, μαθαίναμε για την εναλλαγή των εποχών. Υπήρχε ο Χειμώνας, με τα κρύα, τις σκοτεινές μέρες, που διακόπτονταν λίγο από τις αλκυονίδες του Ιανουαρίου, την κακοκαιρία. Ακολουθούσε η Άνοιξη, με λίγα κρύα τον Μάρτιο, όπου ο καιρός παλινδρομούσε από την κακοκαιρία στην καλοκαιρία, ως τον Απρίλιο, όπου πια καλυτέρευε.
Δεν ήταν συνηθισμένο φαινόμενο να βρέχει καταρρακτωδώς τον Απρίλιο, γι’ αυτό και η παροιμία έλεγε: «αν ρίξει ο Απρίλης δυο νερά κι ο Μάης άλλο ένα χαρά σ’ αυτόν το γεωργό πού ‘χει πολλά σπαρμένα». Ο Μάιος προοιωνιζόταν το καλοκαίρι, το οποίο δεν έμπαινε με γερούς καύσωνες από τον Ιούνιο, αλλά προχωρούσε σταδιακά ως τα τέλη Ιουλίου, αρχές Αυγούστου, οπότε και ζέσταινε πολύ ο καιρός. Για το λόγο αυτόν οι περισσότεροι προγραμμάτιζαν διακοπές τον Αύγουστο. Ο Σεπτέμβριος έκλεινε την καλοκαιρία στην αρχή του, και περί τα μέσα Σεπτεμβρίου ξεκινούσαν δύο κακά των παιδιών: τα σχολεία και τα πρωτοβρόχια. Το Φθινόπωρο εξελισσόταν βροχερό και σταδιακά προς το πιο κρύο, με εξαίρεση τις μέρες του Αϊ Δημήτρη, τον Οκτώβριο, μέχρι να ξαναέρθει ο Χειμώνας. Όλα διακρίνονταν από μια τάξη και μια κανονικότητα.
Η τάξη αυτή και η περιοδικότητα των εποχών διαμόρφωναν με τη σειρά τους τρόπους ζωής και οικονομικές σχέσεις. Οι αγρότες μπορούσαν να υπολογίζουν στις βροχές του Φθινοπώρου, στα κρύα του Χειμώνα, στις πιθανές βροχές του Μαρτίου ή του Απριλίου, στην καλοκαιρία του Ιουνίου. Ρύθμιζαν τη ζωή τους με τρόπο που μπορούσε να τους προσφέρει το μεροκάματό τους, βασισμένοι σε αυτήν την κανονικότητα. Οπωσδήποτε τα καιρικά φαινόμενα δεν ήταν πάντοτε αξιόπιστα, συνέβαιναν και σοβαρές καταστροφές που επέφεραν πολλές ζημίες, αλλά υπήρχε μια στοιχειώδης σειρά. Τώρα τα πράγματα έχουν αλλάξει κατά πολύ και μαζί τους έχει αλλάξει και η ζωή των ανθρώπων. Η τεχνολογική εξέλιξη, σε συνδυασμό με την αλόγιστη καταστροφή της Φύσης και τη ρύπανση της ατμόσφαιρας, έχουν αλλάξει το κλίμα του πλανήτη. Όπως σημειώνει ο νομπελίστας ιατροφιλόσοφος, Κόνραντ Λόρεντς, στο βιβλίο του «Τα 8 θανάσιμα αμαρτήματα του πολιτισμού μας», «ο επιταχυνόμενος ρυθμός της σύγχρονης ζωής δεν αφήνει στους ανθρώπους τον χρόνο να σκέφτονται πριν ενεργήσουν. Είναι, μάλιστα, περήφανοι για τη ‘‘δράση’’ τους, και δεν τους περνάει καν από τον νου η υποψία ότι διαπράττουν εγκλήματα κατά της φύσης και του ίδιου του εαυτού τους. Οι ζημιές αυτές επεκτείνονται σήμερα παντού, με τη χρησιμοποίηση από τον άνθρωπο χημικών προϊόντων, για την καταστροφή των εντόμων στη γεωργία και τη δενδροκομία,» και με την επέμβαση στην ίδια τη φύση, θα μπορούσε να προσθέσει κανείς.
Για να το καταστήσουμε πιο σαφές, ας πάρουμε ένα παράδειγμα από την ευρύτερη περιοχή της Άρτας. Η περιοχή του Γλυκορρίζου ήταν ανέκαθεν γνωστή για τα πορτοκάλια της, όπως βεβαίως και όλος ο κάμπος της Άρτας. Τα πορτοκάλια του Γλυκορρίζου, όμως, σπανίως έως ποτέ δεν πάγωναν, καθόσον το ποτάμι, που κυλούσε αδιάλειπτα δίπλα στα κτήματα, λειτουργούσε ως φυσική αντιπαγετική προστασία. Με την κατασκευή του φράγματος στο Πουρνάρι και τη συνακόλουθη ελεγχόμενη ροή του Αράχθου, η φυσικά αυτή προστασία των κτημάτων του Γλυκορρίζου έπαψε να υπάρχει. Το αποτέλεσμα ήταν να χρειαστεί να αναπροσαρμοστούν οι κτηματίες της περιοχής στα νέα δεδομένα, να αλλάξουν τον τρόπο καλλιέργειας και να υποβληθούν σε οικονομικές θυσίες προκειμένου να προστατέψουν την παραγωγή τους. Το ίδιο συνέβη με άλλες περιοχές όπου χρειάστηκε να κατασκευαστούν τεράστια έργα, όπως δρόμοι ταχείας κυκλοφορίας, υποθαλάσσιες σήραγγες, κ. α., ή όπου απλά οι άνθρωποι επενέβησαν στο οικοσύστημα προκειμένου να αυξήσουν τις καλλιεργούμενες εκτάσεις.
Όπως σημειώνει ο Λόρεντς, «ο πολιτισμένος άνθρωπος, που ερημώνει με τυφλό βανδαλισμό τον φυσικό του περίγυρο από τον οποίο αντλεί τη διατροφή του, απειλεί τον εαυτό του με οικολογική καταστροφή. Όταν οι οικονομικές συνέπειες του βανδαλισμού αυτού θ’ αρχίσουν να γίνονται αισθητές, ο άνθρωπος θ’ αναγνωρίσει μάλλον το σφάλμα του, αλλά, τότε, θα είναι ίσως πολύ αργά. Εκείνο που ο άνθρωπος προσέχει ακόμα λιγότερο, είναι ο βαθμός που οι βάρβαρες αυτές μέθοδοι βλάπτουν την ψυχή του. Η αποξένωση από τη φύση, που γενικεύεται και εξαπλώνεται με ταχύ ρυθμό, είναι, σε μεγάλο βαθμό, υπεύθυνη για την επιστροφή στη βαναυσότητα του πολιτισμένου ανθρώπου, στον αισθητικό και ηθικό τομέα. Τι θα μπορούσε να ξυπνήσει στον νέο το αίσθημα του σεβασμού, όταν το καθετί που βλέπει γύρω του είναι έργο ανθρώπινο και ― το χειρότερο ― αυτό το έργο είναι άσχημο και χυδαίο;».
Ας αναλογιστούμε το τελευταίο αυτό ερώτημα κι ας προβληματιστούμε με την απάθεια με την οποία αντιμετωπίζεται από το σύνολο σχεδόν της κοινωνίας όλη αυτή η βία, η κακογουστιά και η αναισθησία που προβάλλεται από την τηλεόραση, κυρίως, και η οποία μας περιβάλλει. Ας δούμε ότι οι πάγοι στους πόλους λιώνουν με ταχύτατους ρυθμούς, ας νιώσουμε τον πόνο από την απώλεια αγαπημένων ανθρώπων από τις τόσες και τόσες ασθένειες που προκαλούν τα χημικά και η ραδιενέργεια που έχουν εκλυθεί στην ατμόσφαιρα και ας αναρωτηθούμε τι περιμένουμε για να διαπιστώσουμε ότι κάτι πρέπει να γίνει πριν αν είναι πολύ αργά.

Latest from ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ Άρτας

back to top

|| Όροι χρήσης & Σχόλια αναγνωστών ||

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ. Το σύνολο του περιεχομένου και των υπηρεσιών του www.taxydromosartas.gr διατίθεται στους επισκέπτες αυστηρά για προσωπική χρήση. Απαγορεύεται η χρήση ή επανεκπομπή του σε οποιοδήποτε μέσο, μετά ή άνευ επεξεργασίας, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια του εκδότη.

ΣΧΟΛΙΑ. Το παρόν διαδικτυακό μέσο ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρει περί των επωνύμων ή ανωνύμων σχολίων που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ' αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας ή με e-mail έτσι ώστε να αφαιρεθεί.