Error
  • JUser: :_load: Unable to load user with ID: 462
Menu
RSS

Ε-mail: taxydrom@gmail.com || Τηλέφωνο-FAX26810 77302

banner 01

Ο Γεωργάκης Ολύμπιος "Ο ήρωας της Μονής του Σέκου"

Ο Γεωργάκης Ολύμπιος "Ο ήρωας της Μονής του Σέκου"

«Ο αγωνιστής την Ελευθερία ή την κερδίζει μαχόμενος ή την καθαγιάζει πεθαίνοντας»

(Γ. Ολύμπιος)

Γράφει ο Νικόλαος Λάμπρου

Σημείωση 1η: Η Ένωση Πολιτικών Συνταξιούχων νομού Άρτας διοργάνωσε και πραγματοποίησε μια εξαήμερη εκδρομή, από τις 11 έως τις 16 Οκτωβρίου 2013, στα πλαίσια του προγράμματος του ΕΟΤ «Κοινωνικός Τουρισμός Γ΄ ηλικίας» της περιόδου 2013-2014 (Α΄ φάση). Την 1η ημέρα μέσω της Καλαμπάκας (Μετέωρα), των Τρικάλων, της Λάρισας και των Τεμπών φτάσαμε στην Κατερίνη Πιερίας.

Με έδρα την παραλιακή κωμόπολη «Παραλία της Κατερίνης» (όπου διαμέναμε στο ξενοδοχείο «Ακτή Μουσών») κάναμε καθημερινά εκδρομικές αποδράσεις προς χωριά και πόλεις των νομών της Πιερίας, της Λάρισας και της Κεντρικής Μακεδονίας. Την 2η ημέρα επισκεφθήκαμε την πόλη της Κατερίνης, το χωριό Άγιος Δημήτριος και την κωμόπολη Λιβάδι (για την οποία γράφουμε εκτενέστερα παρακάτω). Την 3η ημέρα πήγαμε στο αρχαίο «ΔΙΟΝ» (Μουσείο και αρχαιολογικό χώρο), το Λιτόχωρο, το παραδοσιακό χωριό Παλαιό Παντελεήμονα και την Ραψάνη (όπου σκοτώθηκε η 19χρονη Όλγα το 1948, για την οποία έγινε το πασίγνωστο τραγούδι – μοιρολόι). Απέναντι είδαμε να προβάλλει το όμορφο χωριό Πυργετός (όπου οι τσιφλικάδες σκότωσαν τον Μαρίνο Αντύπα, το 1907).

Την 4η ημέρα επισκεφθήκαμε τη Νάουσα, την Έδεσσα, την Αριδαία, το χωριό Λουτράκι και καταλήξαμε στα υπέροχα θερμά λουτρά Πόζαρ. Την 5η ημέρα επισκεφθήκαμε το μοναστήρι της Αγίας Αναστασίας της Φαρμακολύτριας στην Χαλκιδική και στην Σουρωτή την μονή του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου (όπου βρίσκεται και ο τάφος του γέροντος Παΐσιου). Το μεσημέρι φτάσαμε στην Θεσσαλονίκη.

Την 6η ημέρα (τελευταία) περνώντας από την Βεργίνα (μουσείο – θολωτοί τάφοι), την Βέροια, την Παναγία Σουμελά, τα Γρεβενά και τα Γιάννενα, επιστρέψαμε, με βαριά φορτία εικόνων και εντυπώσεων, στην πόλη μας (Άρτα).

Σημείωση 2η: Η κωμόπολη Λιβάδι (που αναφέραμε στην αρχή) ανήκει στο νομό της Λάρισας (είναι κοντά στα όρια με τον νομό Πιερίας). Βρίσκεται στο όρος «Τίταρος» και σε υψόμετρο 1.200 μ. Ακριβώς απέναντι ο επισκέπτης αντικρίζει τον επιβλητικό ορεινό όγκο του όρους Ολύμπου. Ο πληθυσμός του (μόνιμοι κάτοικοι) είναι περίπου 2.500 και είναι κυρίως βλάχικης καταγωγής. Νότια της κωμόπολης βρίσκεται η γυναικεία μονή της Αγίας Τριάδας, από την οποία ξεκίνησε η επανάσταση του Ολύμπου (και της ευρύτερης περιοχής) στις 8 Μαρτίου 1822. Είναι κάτι σαν 2η Αγία Λαύρα της Ελλάδας! Υπάρχει και σχετική επιγραφή στο μοναστήρι, που μας ξάφνιασε. Εκείνο όμως που μας ξάφνιασε περισσότερο ήταν, όταν δίπλα στην πλατεία του χωριού βρεθήκαμε απρόσμενα μπροστά στο σπίτι του επαναστάτη Γεωργάκη Ολύμπιου. Σήμερα το σπίτι του λειτουργεί ως Μουσείο. Εκεί υπάρχουν έγγραφα και αντικείμενα του μεγάλου αυτού ήρωα.

Αυτό το γεγονός – σύμπτωση (και μόνον αυτό) με έκαμε να γράψω αυτές τις αράδες ως φόρο τιμής στη μνήμη του. Ο ανδριάντας του στολίζει την νότια πλευρά του χωριού. Η τελευταία πράξη της ζωής του θυμίζει τον Χρήστο Καψάλη του Μεσολογγίου και τον καλόγερο Σαμουήλ του Κουγκίου. Όπως καλά καταλάβατε, το λιβάδι είναι η γενέτειρά του.

Τα πρώτα χρόνια

Ο Γεωργάκης Ολυμπίου (1772-1821) ήταν αρματολός, φιλικός και αγωνιστής της Ελληνικής Επανάστασης, απ’ τους πιο άξιους συνεργάτες του Αλέξανδρου Υψηλάντη κατά τον αγώνα στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες. Το πραγματικό του όνομα ήταν Γεώργιος Ταρταγκάς. Το προσωνύμιο «Ολύμπιος» το πήρε απ’ το όρος Όλυμπος (όπου κοντά εκεί είναι το Λιβάδι).

Η μητέρα του (Νικολέτα) πέθανε λίγα χρόνια μετά την γέννησή του. Το χαϊδευτικό όνομα «Γιωργάκης», με το οποίο έμεινε στην ιστορία, δείχνει την άμετρη στοργή, τις φροντίδες και τις περιποιήσεις της γιαγιάς του (Αγνής) και ολόκληρης της οικογένειάς του, που τον είχε μοναχογιό. Το οικογενειακό του περιβάλλον (των Λαζαίων απ’ τους οποίους καταγόταν ο πατέρας του και που ήταν φημισμένοι αρματολοί του Ολύμπου) δεν τον έκανε μόνο άριστο πολεμιστή, αλλά του έδωσε και την γενναιοψυχία, την καλοψυχία, την μετριοφροσύνη.

Αργότερα ο Γιωργάκης φοίτησε στο ονομαστό σχολείο του Λιβαδίου κοντά σε σοφούς δασκάλους. Αλλά και το κοινωνικό περιβάλλον έπαιξε σημαντικό ρόλο στην διαμόρφωση του χαρακτήρα του. Σ’ όλα τα χρόνια της σκλαβιάς ο Όλυμπος και τα Πιέρια όρη υπήρξαν αδούλωτα κάστρα Λευτεριάς για το σκλαβωμένο Γένος. Οι καπεταναίοι Ζήδρος, Λάζος, Βλαχάβας και άλλοι αποτέλεσαν πρότυπα παλληκαριάς, αντρειοσύνης και φιλελεύθερου πνεύματος για τον Γεωργάκη Ολύμπιο. Έβαλαν την ανεξίτηλη σφραγίδα στον χαρακτήρα, στο φρόνημα και τις ιδέες του. Όταν τελείωσε το σχολείο, ο πατέρας του για την τελειότερη πολεμική μόρφωση του γιου του τον παρέδωσε στο περίφημο στρατόπεδο του συγγενή του Έξαρχου Λάζου.

Τα σωματικά και πνευματικά του προσόντα τον έκαναν να διακριθεί σύντομα και να αγαπηθεί απ’ όλους. Με το αρματολίκι του Ολύμπου δοξάσθηκε στους αγώνες κατά των Τούρκων. Είναι η εποχή που ο Αλή Πασάς των Ιωαννίνων μεθοδεύει την ίδρυση Αλβανικού κράτους, αποσχιστικά προς την Μεγάλη Πύλη.

Η οικογένειά του

Το 1814 παντρεύτηκε την πλούσια και όμορφη Στάνα, με την οποία απέκτησε τρία παιδιά. Μετά την μοιραία μάχη του Δραγατσανίου (7 Ιουνίου 1821) συνάντησε τα παιδιά του: Μιλάνο και Αλέξανδρο και την γυναίκα του, που σε λίγο θα γεννούσε το 3ο τους παιδί, την Ευφροσύνη, που η μοίρα το θέλησε να μην την γνωρίσει ποτέ! Αποχαιρετώντας την έγκυο γυναίκα του της είπε: «Αν σκοτωθώ, μην με κλάψεις, γιατί από μωρό παιδί είχα τάξει την ζωή μου στην πατρίδα. Τους γιους μου θέλω να τους δώσεις στην Ελλάδα. Η ελευθερία της Ελλάδος αξίζει κάθε θυσία»(!)

Η παιδεία του

Τις πνευματικές του ικανότητες ο Γεωργάκης Ολύμπιος τις εκδήλωνε στις συνεχείς ομιλίες του (εθνικοαπελευθερωτικού περιεχομένου) παντού και πάντοτε, όπου βρισκόταν. Ορκισμένος στις αξίες και τις αρχές της Φιλικής Εταιρείας και διαθέτοντας το ίδιο όραμα με τον Ρήγα Φεραίο γύριζε από πόλη σε πόλη κάνοντας ομιλίες. Στην μνημειώδη ομιλία του στην Ακαδημία του Ιασίου, της οποίας ήταν μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, είπε την γνωστή, ιστορική και προφητική γι’ αυτόν ρήση: «Ο αγωνιστής την Ελευθερία ή την κερδίζει μαχόμενος ή την καθαγιάζει πεθαίνοντας»(!)

Το καλοκαίρι του 1820 ο Αλέξανδρος Υψηλάντης τον διορίζει αρχιστράτηγο των επαναστατικών δυνάμεων στην Μολδοβλαχία.

Η Επανάσταση

Στα 1821 ο Αλ. Υψηλάντης κήρυξε την επανάσταση στην Μολδοβλαχία (περιοχή της σημερινής Ρουμανίας). Συγκεκριμένα στο Ιάσιο, στις 22 Φεβρουαρίου 1821. Ο Ολύμπιος με 1.500 παλικάρια τον συναντά γεμάτος ενθουσιασμό (παρόλο που ο Υψηλάντης του είχε αφαιρέσει την γενική αρχιστρατηγία). Σε όλη την διάρκεια της Επανάστασης αγωνίζεται με πείσμα και ηρωισμό. Στην μοιραία μάχη του Δραγατσανίου (7 Ιουνίου 1821) ρίχνεται στην μάχη και με πολύ κόπο και άμεσο κίνδυνο της ζωής του κατόρθωσε να περισώσει την σημαία και τα λείψανα του Ιερού Λόχου. Πληγωμένος και ο ίδιος θρηνεί τον χαμό τόσων γενναίων παλικαριών.

Ο ιστορικός Brofferioγράφει χαρακτηριστικά στο σημείο αυτό: «Κάθε τι που μπορούσε να προσφέρει ο ενθουσιασμός, η γενναιότητα και το θάρρος το επετέλεσεν, την ημέραν εκείνην, ο θρυλικός Γεωργάκης Ολύμπιος».

Μετά την καταστροφή φεύγουν όλοι να γλιτώσουν. Φυγαδεύει με ασφάλεια προς τα Αυστριακά σύνορα τον Αλέξανδρο Υψηλάντη, ο οποίος του είπε συμβουλεύοντάς τον, να φύγει και ο ίδιος. Αλλά ο Ολύμπιος αγέρωχα του απαντά: «Εγώ δεν σήκωσα τα όπλα για να τα κρύψω»!

Στα τέλη Αυγούστου 1821 συναντάται με τον άλλο πολέμαρχο και στενό του φίλο Γιάννη Φαρμάκη και αποφασίζουν μαζί να αγωνιστούν ως την τελευταία τους πνοή. Μαζί τους έμειναν μόνο 350 διαλεκτοί πολεμιστές.

Η παγίδα

Οι τουρκικές αρχές του Βουκουρεστίου θέλουν με κάθε τρόπο να απαλλαγούν από τους επαναστάτες και γι’ αυτό χρησιμοποιούν κάθε θεμιτό και αθέμιτο μέσο. Αναγκάζουν βίαια τον ορθόδοξο αρχιεπίσκοπο Ρομάνο να στείλει στον Ολύμπιο επιστολή, με την οποία τον παρακαλεί «να σπεύσει για να προστατέψει την Μονή του Σέκου και τους θησαυρούς της από την καταστροφική μανία των Τούρκων». Σκοπός του παραπλανητικού αυτού γράμματος ήταν να παγιδευτεί ο Ολύμπιος και ο Ιωάννης Φαρμάκης, στο άγριο αυτό φαράγγι, που είναι κτισμένη η Μονή Σέκου. Αυτό ήταν! Χωρίς καμία υποψία (στον δόλο) και χωρίς δισταγμό οι δύο οπλαρχηγοί κατευθύνθηκαν αμέσως στην Μονή Σέκου, όπου ο Σελήχ Πασάς με 10.000 Τούρκους (που παρακολουθούσε την κάθε κίνησή τους) τους πολιόρκησε αμέσως.

Η αυτοθυσία

Από τις 2 μέχρι τις 5 Σεπτεμβρίου 1821 γίνονται ομηρικές συμπλοκές. Ο τούρκος πασάς αποστέλλει αντιπροσωπεία και του ζητά να δει τον Ολύμπιο και να συζητήσει τους όρους παράδοσης των Ελλήνων. Η γενναία άρνηση του Γεωργάκη  Ολύμπιου σήμανε και την αρχή του τέλους. Στην απελπιστική θέση που βρισκόταν απηύθυνε στους συντρόφους του (κατά τον ιστορικό Γόρδωνα) τα εξής λόγια: «Αδελφοί μου, εν τη κρισίμω ταύτη περιστάσει μόνον ένδοξον θάνατον πρέπει να ευχόμεθα…».

Τελικά ο Γ. Ολύμπιος κλείστηκε με 11 πιστούς συντρόφους του στο κωδωνοστάσιο (καμπαναριό) της Μονής. Όταν είδε ότι πολυάριθμοι Τούρκοι έσπασαν την εξωτερική πόρτα και πλημμύρισαν την Μονή, άνοιξε τότε την πόρτα του κωδωνοστασίου και είπε: «Εγώ θα καώ, όποιος θέλει να φύγει ας απομακρυνθεί». Αλλά κανένας δεν έφυγε. Γαλήνιος σηκώνει τα μάτια του στον ουρανό, κάτι ψελλίζει σαν προσευχή, κάνει τον σταυρό του και με χέρι σταθερό: «έθεσεν πυρ εις την πυρίτιδα και ανετινάχθη εις τον αέρα, ομού μετά πάντων των περί αυτόν ηρώων»! Ήταν Σεπτέμβριος του 1821. Έμεινε πιστός στον λόγο του, που είχε πει στην Ακαδημία του Ιασίου: «Ο αγωνιστής την ελευθερία ή την κερδίζει μαχόμενος ή την καθαγιάζει πεθαίνοντας!».

back to top

|| Όροι χρήσης & Σχόλια αναγνωστών ||

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ. Το σύνολο του περιεχομένου και των υπηρεσιών του www.taxydromosartas.gr διατίθεται στους επισκέπτες αυστηρά για προσωπική χρήση. Απαγορεύεται η χρήση ή επανεκπομπή του σε οποιοδήποτε μέσο, μετά ή άνευ επεξεργασίας, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια του εκδότη.

ΣΧΟΛΙΑ. Το παρόν διαδικτυακό μέσο ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρει περί των επωνύμων ή ανωνύμων σχολίων που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ' αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας ή με e-mail έτσι ώστε να αφαιρεθεί.