Menu
RSS

Ε-mail: taxydrom@gmail.com || Τηλέφωνο-FAX26810 77302

arta scale2020

Λαογραφικά Σημειώματα. Η φούρλα και η φούρκα

Λαογραφικά Σημειώματα. Η φούρλα και η φούρκα

-Πιάσε μια φούρκα να βάλουμε τη λ(υ)σιά, να μην μπαίνουν μέσα τα γίδια της Αλέξαινας, ήταν η εντολή του παππού. Κι εγώ παράκουσα και αντί να πιάσω μια φούρκα, έπιασα κάτι φούρλες, άλλο πράμα, λες και μού βάραγαν τα καλύτερα κλαρίνα. Και δόστου στροφή και πάλι στροφή.

«Χριστός κι Απόστολος» ήταν η αντίδραση της γιαγιάς μου. «Πάει το παιδάκ’. Σιούρξε το κακόμοιρο». Εγώ συνέχιζα και νευρίασα μάλιστα γιατί με σταμάτησαν. Ο παππούς γέλαγε ασταμάτητα. Είχε σκάσει στα γέλια. Κι όταν μάλιστα άκουσα το «σιούρξε», άρχισα να σιουράω και να τραγουδάω το «Σιούρα τα βλάχα μ’ σιούρατα κατά το Καρπενήσι».
Τελικά είχε δίκιο εκείνος ο δάσκαλος -σοφός άνθρωπος- που είπε στη μάνα μου πως «ούτε για μπάλα δεν κάνει αυτό το παιδί». Και με έστειλαν να μάθω τσαγκάρης. Με έδιωξαν από εκεί γιατί φοβήθηκαν μη τους σουβλίσω ή -το χειρότερο- μη τους σφάξω με τη φαλτσέτα. Και έτσι στα τόσα κοσμητικά επίθετα «διαολόσπαρμα», «διαολοσατανάς» κλπ και χίλια άλλα δυο, μού φόρτωσαν και το σιουρσμένος.
Γιατί; Γιατί μπέρδεψα τη φούρκα με τη φούρλα. Ήμουν μικρός και δεν καταλάβαινα αυτό που τραγουδούσε ο παππούς. «Η φούρλα θέλει τσαχπινιά/ και το χαμπέρι φούρκα/ και της Βασίλως το κεχρί/ για πάντα θάναι τούρλα». Και περισσότερο δεν κατανόησα το βρισίδι που του έριξε η γιαγιά μου. «Άει να χαθείς παλιόγερε, παλιομπισμπίκι. Εκεί το μυαλό σου...».
Ο παππούς τραγουδούσε κι αυτή έβριζε. Τι να πω. Άνθρωπος φουρκισμένος. Πάντα η γιαγιά με νεύρα μιλούσε στον παππού. Κι αυτός ήρεμα-ήρεμα της απαντούσε: «Μην φουρκίζεσαι. Θα σούρθει κόλπος». Κι αυτή όλο ευγένεια του απαντούσε: «Κόλπος να σούρθει εσένα που μια ζωή μού ‘φαγες τα σ’κώτια». Και συνέχιζε: «Έπρεπε να ήμουν σαν καμιά από τις άλλες, να αμπήδαγε όλες τις φούρκες του χωριού». «Εύγε Χρίσταινα, εύγε», ήταν η απάντησή του. Κι αυτή δεν σταμάταγε με τίποτε. «Εσύ, πού μυαλό για σπίτ’. Μόνο φούρλες έφερνες στα πανηγύρια. Τίποτε παραπάνω».
Βέβαια φουρκισμένες ήταν και όσες αμπήδαγαν τις φούρκες. «Βασίλω μην αμπδάς τις φούρκες και κλέβεις το τριφύλ’. Θα σ’ μπει καμιά και ποιος σε σώζ’ έπειτα», ήταν η «φιλική» συμβολή του μπάρμπα Λευτέρη. «Α, να χαθείς παλιοτενεκέ» ήταν η επίσης φιλική συμβολή της Βασίλως. Ο μπάρμα Λευτέρης, όμως, συνέχισε: «Χαρά που το είχε η γύφτισσα. Της κάηκε το λινάρι». Και έγινε ένας κακός χαμός. Και πήγαν στο δικαστήριο. Μεταβατικό Ειρηνοδικείο Τζουμέρκων. Έγινε το έλα να δεις. Μέγας χαμός.
Έφτασε η σειρά εκδίκασης της μήνυσης της Βασίλως κατά του γείτονά της. Ο Ειρηνοδίκης, ένας πράος και λογικός άνθρωπος, προσπάθησε να τους συμφιλιώσει. «Νομίζω», τους είπε, «πως πρέπει να τα βρείτε και να συμφιλιωθείτε και αγαπημένοι να φύγετε από εδώ».
Ο μπάρμπα Λευτέρης απάντησε: «Εγώ, κύριε πρόεδρε, κάθε χρόνο σπέρνω το χωράφι και το τριφύλλι το παίρνει η Βασίλω». «Ψέματα, κύριε πρόεδρε. Όλο ψέματα λέει αυτός ο άνθρωπος. Δεν με αφήνει σε ησυχία.
Ήθελε να του σηκώσω εγώ τα πόδια φούρκα και να κάν’ αυτός τη δ’λει’ά τ’». «Ποια δουλειά κυρία μου. Εσείς τον μηνύσατε γιατί σας είπε φουρκισμένη». «Ακριβώς αυτό συνέβη. Δεν πέτυχε να με φουρκίσ’ και άρχισε να με βρίζ’». «Και τι σημαίνει αυτό;».
«Σημαίνει πως φούρκα τα ποδάρια η Βασίλω, φούρλα το μαστραβέλ’ του Λευτέρ’, σβούγκ στροφές, αλατζούτζουρας η Βασίλω, βγάλε -βάλε και φουρκισμέν’ και φουρλατισμέν’. Κατάλαβες κύριε πρόεδρε;». «Κατάλαβα, κατάλαβα. Αθώος ο κατηγορούμενος...».

*Ο Χρ. Τούμπουρος είναι συγγραφέας - ερευνητής

back to top

|| Όροι χρήσης & Σχόλια αναγνωστών ||

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ. Το σύνολο του περιεχομένου και των υπηρεσιών του www.taxydromosartas.gr διατίθεται στους επισκέπτες αυστηρά για προσωπική χρήση. Απαγορεύεται η χρήση ή επανεκπομπή του σε οποιοδήποτε μέσο, μετά ή άνευ επεξεργασίας, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια του εκδότη.

ΣΧΟΛΙΑ. Το παρόν διαδικτυακό μέσο ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρει περί των επωνύμων ή ανωνύμων σχολίων που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ' αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας ή με e-mail έτσι ώστε να αφαιρεθεί.