RSS

Ε-mail: taxydrom@gmail.com | Τηλέφωνο - FAX26810 77302

Λαογραφικά Σημειώματα. Αφήνω γεια μανούλα μου

Λαογραφικά Σημειώματα. Αφήνω γεια μανούλα μου

Εκείνον τον καιρό ο γάμος γινόταν στο σπίτι της νύφης. Αργότερα καθιερώθηκε, με μερικές εξαιρέσεις, να γίνεται στην εκκλησία. Και σαν τελείωνε το τελετουργικό, παράλληλα οι ευχές και τα μπράβο, ερχόταν η ώρα και η στιγμή «τα νιόγαμπρα να φύγουν και να παν’ στο σπίτι του γαμπρού».

Τότε άρχιζε «το σκούξιμο της νύφης και το φουρλάτισμα της πεθεράς». «Αχ, απ’ το καλύβ’ την παίρνουμε και στο παλάτ’ την πάμε».

Το τελετουργικό όμως, τελετουργικό! Η νύφη στεκόταν στην πόρτα του σπιτιού και προσκύναγε από τρεις φορές προς τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα. Η πράξη αυτή είχε και την ερμηνεία της. Πρώτα προς το εσωτερικό του σπιτιού. Έδειχνε το σεβασμό προς το σπίτι, την οικογένεια που τη μεγάλωσε. Μετά προς τα άλλα σημεία του ορίζοντα, για να ευχαριστήσει τη γειτονιά και γενικά τον κόσμο - συγγενείς και φίλους - που μαζί τους μεγάλωσε και «δεν πρόκειται ποτέ να τους ξεχάσ’». (Η διαδικασία αυτή δεν γινόταν όταν ο γαμπρός ήταν σώγαμπρος. Εκεί άλλαζαν τα πράγματα. Ο λαός έλεγε: «Κάλλιο στο παλούκι, πάρα σώγαμπρος»).
Και η νύφη άρχιζε το παράπονο με το τραγούδι: Αφήνω γεια πατέρα μου,/ Και στο καλό παιδάκι μ’./Αφήνω γεια μανούλα μου/ και στο καλό παιδάκι μ’./ Αφήνω γεια αδελφάκια μου/ και στο καλό αδελφούλα./ Αφήνω γεια στη γειτονιά/ και στο καλό γειτόν’σσα.
Να σημειωθεί ότι έτσι και προσκύνησε η νύφη και βγήκε έξω από την πόρτα («ξεσκόλ’σε απ’ το σπίτ’»), απαγορεύονταν να ξαναπεράσει την πόρτα -ντυμένη νύφη - και να μπει στο εσωτερικό του σπιτιού. Ήταν γρουσουζιά, κακό σημάδι, προμήνυμα πως θα χωρίσει και θα ξαναγυρίσει σπίτι της ζωντοχήρα... Λέγεται ότι κάποτε στα Τζουμέρκα η νύφη στη φούρια της ξέχασε να χαιρετήσει τον κατάκοιτο παππούλη της. Ε, λοιπόν, αμπήδ’σε από το παράθυρο. Μπήκε απ’ το παράθυρο και βγήκε απ’ αυτό.
Η κορύφωση του αποχωρισμού γινόταν με το τραγούδι: «Aφήνω γεια, αφήνω γεια στη γειτονιά/και γεια στα παλικάρια, ωχ, μάνα μου γλυκιά/και γεια στα παλικάρια, ωχ, φεύγω κι έχε γεια./Aφήνω και, αφήνω και στη μάνα μου/τρία γυαλιά φαρμάκι, ωχ, μάνα μου γλυκειά/τρία γυαλιά φαρμάκι, ωχ, φεύγω κι έχε γεια./Mάνα μου τα λουλούδια μου θέλω να τα ποτίζεις/κάθε πρωί με τη δροσιά το βράδυ με το δάκρυ./Μάνα μου γλυκιά...».
Εκεί είχαμε απ’ όλους έντονη συναισθηματική φόρτιση, ευχές, υποσχέσεις, κλάματα και δηλώσεις. Ούτε που ακούγονταν καθαρά τί έλεγαν γιατί «βάραγαν» και τα όργανα κι έτσι η ατμόσφαιρα «μύριζε χωρισμό και ασταμάτητο κλάμα».
Οι υπόλοιποι μέσα ετοίμαζαν τα προικιά που θα τα φορτώνονταν οι γυναίκες ή θα τα φόρτωναν, αν ήταν μεγάλη η απόσταση για το σπίτι της νύφης, στα μουλάρια. Κι όλοι μαζί πλέον ξεκινούσαν... για το σπίτι του γαμπρού. Συνήθως τα νιόγαμπρα και οι νονοί πήγαιναν καβαλαρία και αν υπήρχε η δυνατότητα (είχαν τόσα μουλάρια) καβαλαρία πήγαιναν και οι άμεσοι συγγενείς.
Ακολουθούσαν οι μπεκτσήδες. Μπεκτσήδες ονομάζονταν οι συμπέθεροι από την πλευρά της νύφης που θα συμμετείχαν στο γαμήλιο γλέντι που θα έκανε ο γαμπρός στο σπίτι του. Τους μπεκτσήδες τους περιποιούνταν ιδιαίτερα, για να δείξουν ότι η νύφη πήγε σε σόι που εκτιμά την ίδια και τους συγγενείς της.
Σ’ όλη τη διαδρομή τα τραγούδια ήταν χαρούμενα και ακούγονταν ευχάριστα. Μόλις έφταναν στο σπίτι του γαμπρού άλλαζαν παντελώς διάθεση καθώς και συναίσθημα. Ο αποχωρισμός γινόταν καλωσόρισμα. «Έβγα κυρά και πεθερά/ για να δεχτείς την πέρδικα./ Για ιδέστε την πώς περπατεί, /σαν Άγγελος με το σπαθί./ Για ιδέστε την, για ιδέστε την,/ με το φεγγάρι πέστε την».

*Ο Χρ. Τούμπουρος είναι συγγραφέας - ερευνητής

επιστροφή στην κορυφή

Επικοινωνήστε μαζί μας...

TAXY LOGO1

Γραφεία: Κομμένου 30 (γωνία με οδό Μουργκάνας) - ΑΡΤΑ, ΤΚ 47132

Ε-mail & Διαφήμιση: taxydrom@gmail.com

Τηλέφωνο: 26810 77302

FAX: 26814 00062

Συνδρομή στην εφημερίδα: 50 ευρώ/έτος

Σαν σήμερα...

Ειδήσεις ανά ημερομηνία

« Νοέμβριος 2018 »
Δευ Τρί Τετ Πέμ Παρ Σάβ Κυρ
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30    

|| Όροι χρήσης & Σχόλια αναγνωστών ||

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ. Το σύνολο του περιεχομένου και των υπηρεσιών του www.taxydromosartas.gr διατίθεται στους επισκέπτες αυστηρά για προσωπική χρήση. Απαγορεύεται η χρήση ή επανεκπομπή του σε οποιοδήποτε μέσο, μετά ή άνευ επεξεργασίας, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια του εκδότη.

ΣΧΟΛΙΑ. Το παρόν διαδικτυακό μέσο ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρει περί των επωνύμων ή ανωνύμων σχολίων που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ' αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας ή με e-mail έτσι ώστε να αφαιρεθεί.