RSS

Ε-mail: taxydrom@gmail.com | Τηλέφωνο - FAX26810 77302

Ανδρομάχη Μπούνα. Το βιβλίο δεν πεθαίνει ποτέ

Ανδρομάχη Μπούνα. Το βιβλίο δεν πεθαίνει ποτέ

Με την Ανδρομάχη Μπούνα, κοινωνική ανθρωπολόγο και διδάκτορα Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, συζητά σήμερα η Κατερίνα Σχισμένου.

Στη συνέντευξη γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στην «Κερασοβίτισσα μάνα» που είναι ο τίτλος του βιβλίου της καλεσμένης της. Το γνωστικό αντικείμενο τής και συγγραφέως αφορά την ταυτότητα φύλου και την έμφυλη βία. Ασχολείται από μικρή ηλικία με την παράδοση της Ηπείρου και δή με την περιοχή της Κόνιτσας.

Ερ. Ποιά ήταν και είναι η Κερασοβίτισσα μάνα;
Απ. Η Κερασοβίτισσα Μάνα είναι μία αφανής ηρωίδα, είναι η Μάνα που βίωσε την ξενιτιά, την μοναξιά, την υπακοή, τα βάσανα, αλλά ήταν και είναι πάντα έτοιμη να σε ορμηνέψει, να σε συμβουλέψει δηλαδή με την σοφία της. Είναι αυτή που θα κοιμόταν, αν προλάβαινε θα έτρωγε, αν περίσσευε θα ζεσταινόταν, αν χωρούσε στο τζάκι.

Ερ. Τι σας ώθησε να κάνετε αυτή την έρευνα;
Απ. Οι μέχρι τώρα ιστορικές έρευνες -σε τοπικό επίπεδο- παρουσιάζουν τον ρόλο της γυναίκας μέσα στην ιστορία ως μέρος αυτής, όχι όμως με μία κριτική ματιά. Η θέση της γυναίκας απλά παραθέτεται μέσα από ιστορικά γεγονότα, χωρίς όμως να δίνεται ο λόγος στην ίδια την γυναίκα να την περιγράψει. Έτσι ένιωσα την ανάγκη να δώσω φωνή σ’ αυτές τις γυναίκες, να μιλήσουν μόνες τους για τις μνήμες τους και να παραθέσουν την βιογραφία τους.

Ερ. Ποιά είναι τα συμπεράσματά σας για τη γυναίκα της περιοχής αλλά και ευρύτερα για την Ηπειρώτισσα;
Απ. Η Κερασοβίτισσα Μάνα, αλλά και εν γένει οι Ηπειρώτισσες γυναίκες, συνεχίζουν τον αγώνα τους και, δικαιωμένες μεν, βασανισμένες δε, προχωρούν στη σύγχρονη εποχή μας. Από το πέρασμα της πατριαρχικής δομής σε μια καινούργια κοινωνική πραγματικότητα, επιφανειακά φαίνεται να ξαλάφρωσε από τα βάρη της οικογένειας και τον τίτλο της «δούλας» και «κυράς».

Ερ. Πιστεύετε πως η θέση της γυναίκας σήμερα στην περιοχή της Ηπείρου έχει αλλάξει; Έχει βελτιωθεί;
Απ. Επιφανειακά ναι. Αν μελετήσουμε την θέση της γυναίκας χρονικά, θα δούμε πως έχει κατακτήσει πολλά πράγματα. Ποσοτικά στοιχεία, λοιπόν, αυξάνονται, για παράδειγμα η πρόσβαση της γυναίκας στην εκπαίδευση, στην εργασία. Ποιοτικά στοιχεία όμως κατατάσσουν την γυναίκα πάλι σε χαμηλότερη θέση από τον άνδρα. Για παράδειγμα η γυναίκα μπήκε στο Πανεπιστήμιο ναι, αλλά σε ποιες σχολές θα δούμε να κινείται; Σε παιδαγωγικές, σε κοινωνικές περισσότερο παρά σε τεχνολογικές, στρατιωτικές, θετικές σχολές. Κι αυτό γιατί οι κοπέλες από μόνες τους έχουν μάθει να καταπιάνονται με πράγματα πιο «γυναικεία», πιο «συναισθηματικά», πιο κοινωνικά. Γιατί να ξέρετε πως η ιστορία δείχνει ότι προσηλυτίζονται οι ήδη προσηλυτισμένοι, δηλαδή οι επιλογές των γυναικών δεν είναι τυχαίες, αλλά ήδη έχουν εγγραφεί κοινωνικά μέσα τους και λειτουργούν με βάση αυτές τις κοινωνικές προσδοκίες.

Ερ. Ως κοινωνική ανθρωπολόγος πώς θα τοποθετούσατε -προσδιορίζατε- σήμερα την θέση της σύγχρονης Ελληνίδας στην εποχή της κρίσης;
Απ. Μία κρίση πλήττει πάντα περισσότερο τις «ευπαθείς» κοινωνικές ομάδες. Στην περίπτωση μας και τις γυναίκες. Η γυναικεία ανεργία υπερδιπλασιάζεται, η ενδοοικογενειακή βία που εντείνεται πολλές φορές και εξαιτίας της κρίσης, απευθύνεται περισσότερο στις γυναίκες. Από την άλλη όμως, η οικονομική κρίση προκαλεί αλλαγές στα έμφυλα πρότυπα, στις συμπεριφορές και στις μεταξύ τους σχέσεις. Σήμερα ένα μεγάλο ποσοστό νοικοκυριών όπου οι άνδρες έχουν χάσει την δουλειά τους, στηρίζουν την επιβίωσή τους στο εισόδημα των γυναικών, μια εξέλιξη που διαβρώνει τα στερεότυπα και τους παραδοσιακούς ρόλους των φύλων που συνδέονται με το πατριαρχικό οικογενειακό πρότυπο του άνδρα - κουβαλητή, ένα πρότυπο που υποχωρούσε μεν, αλλά παρέμενε κυρίαρχο στις λαϊκές οικογένειες πριν την κρίση.

Ερ. Η Αθήνα έχει κηρυχθεί για το 2018 παγκόσμια πρωτεύουσα βιβλίου. Πόσο σημαντικό το βρίσκετε αυτό;
Απ. Μία ολόκληρη χρονιά γεμάτη βιβλία, πολιτισμό και δράσεις που προωθούν τη γνώση. Τι καλύτερο! Είναι μια «επίσημη» ευκαιρία να έρθουν τα βιβλία σε κάθε γειτονιά. Το βιβλίο δεν πεθαίνει ποτέ. Είναι πολιτισμικό εργαλείο που αντικατοπτρίζει τη βαθιά ιστορία της χώρας μας.

Ερ. Νομίζετε πως το φεμινιστικό κίνημα στην Ελλάδα υπάρχει, έχει κάνει βήματα, κάνει;
Απ. Ο όρος φεμινίστρια / φεμινιστής δηλώνει ταυτόχρονα μια ιδεολογική, πολιτική και ατομική / υποκειμενική ταυτότητα που εμπεριέχει την αμφισβήτηση και κριτική των σχέσεων εξουσίας μεταξύ των κοινωνικών φύλων στο κυρίαρχο πατριαρχικό και καπιταλιστικό σύστημα.
Σήμερα ο φεμινισμός θεωρείται ξεπερασμένος γιατί πολλοί πιστεύουν -και μέσα σ’ αυτούς και γυναίκες- πως η ισότητα των φύλων έχει κατακτηθεί, και δεν πρέπει πλέον να μας απασχολεί. Όμως πρέπει να γνωρίζουμε πως η νομοθετική κατοχύρωση της ισότητας των φύλων δεν διασφαλίζεται πάντα στην πράξη, είναι σίγουρα ελλιπής και παραβιάζεται. Η έμφυλη βία για παράδειγμα -κεντρικό ζήτημα της φεμινιστικής ατζέντας- εξακολουθεί να καταδεικνύει την κυριαρχία των ανδρών πάνω σε γυναίκες. Άρα, λοιπόν, το φεμινιστικό κίνημα στην Ελλάδα οφείλει να αγωνιστεί αφού όμως πρώτα οι ίδιες οι φεμινίστριες αποδομήσουν τα πατριαρχικά πρότυπα που κυριαρχούν και να καταλάβουν πως η κατανομή των γυναικών στο ρόλο των θυμάτων και των ανδρών στον ρόλο των θυτών, νομιμοποιεί την ανδρική κυριαρχία. Ας σταματήσουμε να επιχειρηματολογούμε με τις έμφυλες έννοιες «θύμα» και «θύτη» για την κατάκτηση των ίσων δικαιωμάτων.

Ερ. Πού θα θέλατε να ζήσετε ως γυναίκα, σε ποιά εποχή και ποιόν τόπο;
Απ. Μετά το ΄60 ξεκίνησαν οι αγώνες για την υπεράσπιση της ισότιμης αξίας των γυναικών. Αυτή η δυναμικότητα της εποχής και των συνεχόμενων αγώνων άνευ όρων, αισθάνομαι πως με γοητεύει... Πιστεύω όμως ότι κάθε εποχή και τόπος έχουν να σου δώσουν, να σου μάθουν πολλά, και είναι και ο λόγος που φτάσαμε οι γυναίκες ως εδώ.

Ερ. Η Ήπειρος ήταν σκληρή προς τη γυναίκα, συνεχίζει να είναι;
Απ. Όχι μόνο η Ήπειρος, όλες οι περιοχές που βασίζονταν και βασίζονται πάνω στα πατριαρχικά πρότυπα, οδηγούν σε αδιέξοδο τη ζωή της γυναίκας. Η γυναίκα θεωρεί ως δεδομένη αυτή την ηγεμονία του άνδρα και την αναπαράγει και τη νομιμοποιεί ασυνείδητα και μέσω των σημερινών της πρακτικών.

επιστροφή στην κορυφή

Επικοινωνήστε μαζί μας...

TAXY LOGO1

Γραφεία: Κομμένου 30 (γωνία με οδό Μουργκάνας) - ΑΡΤΑ, ΤΚ 47132

Ε-mail & Διαφήμιση: taxydrom@gmail.com

Τηλέφωνο: 26810 77302

FAX: 26814 00062

Συνδρομή στην εφημερίδα: 50 ευρώ/έτος

Σαν σήμερα...

Ειδήσεις ανά ημερομηνία

« Νοέμβριος 2018 »
Δευ Τρί Τετ Πέμ Παρ Σάβ Κυρ
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30    

|| Όροι χρήσης & Σχόλια αναγνωστών ||

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ. Το σύνολο του περιεχομένου και των υπηρεσιών του www.taxydromosartas.gr διατίθεται στους επισκέπτες αυστηρά για προσωπική χρήση. Απαγορεύεται η χρήση ή επανεκπομπή του σε οποιοδήποτε μέσο, μετά ή άνευ επεξεργασίας, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια του εκδότη.

ΣΧΟΛΙΑ. Το παρόν διαδικτυακό μέσο ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρει περί των επωνύμων ή ανωνύμων σχολίων που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ' αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας ή με e-mail έτσι ώστε να αφαιρεθεί.