RSS

Ε-mail: taxydrom@gmail.com - Τηλέφωνο: 26810 77302 - FAX: 26814 00062

Τελευταία νέα ανά κατηγορία

  1. Πολιτισμός
  2. Κοινωνικά
  3. Αθλητικά
  4. Οικονομία
  5. Πολιτική

Με άρωμα καφέ

Με άρωμα καφέ

Το λαϊκό το καφενείο/ έχει μια πόρτα που όλο τρίζει/και από το τζάμι μπαίνει κρύο/ που μας θερίζει. Λευτέρης Παπαδόπουλος-Λαϊκό καφενείο 1980.

Λέμε να πάμε στα χρόνια τα παλιά, να πάρουμε κάμποσες γουλιές νοσταλγίας. Να βρεθούμε σε μια κρίση ρομαντισμού, να κόψουμε στα κρυφά ένα γαρίφαλο αμάραντο, από του καφενείου την ατμοσφαιρική αισθητική. Να βάλουμε να ξαναπαίξει σε ψηφιακή πλέον μορφή, το ασπρόμαυρο φιλμάκι της αξεπέραστης Γεωργίας Βασιλειάδου «Οι περιπέτειες της καφετζούς» και να την απολαύσουμε ως πρώην πλύστρα, προαχθείσα σε καφετζού! Να κάνουμε ένα μικρό ταξίδι μνήμης στην ιστορία του καφενείου και να πιούμε ένα φλιτζάνι βαρύ γλυκό, ή ελαφρύ, ή μέτριο, ή σκέτο, εκεί στον αυθεντικό του χώρο, με το ραδιάκι και την ασπρόμαυρη τηλεόραση, προτού μετονομασθεί σε καφετέρια με μουσική που παραπέμπει παγίως σε κλαμπ. Στο σεργιάνι αυτό του χθες να ακουμπήσουμε λίγο τους ψάλτες της ζωής, καθισμένους γύρω από μια ξυλόσομπα. Ανθρώπους... πολίτες και όχι πελάτες.
Έχει στεριώσει μέσα μου η ισχυρή πεποίθηση ότι αυτά τα ανθρωπομάγαζα στα ανθρωποχώρια και τις ανθρωπoπόλεις, θα διεγείρουν συναισθήματα που θα ανταγωνισθούν τη γλώσσα των ματιών, που με νοσταλγία εστιάζουν σε προηγούμενους καιρούς, κι έτσι θα μπορέσουμε να κάνουμε ένα άλμα στους ουρανούς της νεότερης ιστορίας μας και του βιωμένου χρόνου μας.
Οι ρίζες αυτών των γλυκομάγαζων, με τα μικρά τραπεζάκια και τον μικρόκοσμο της τρυφερότητας και του απέριττου, λέγεται ότι απλώνονται στον 15ο αιώνα και ότι τον 17ο μόνο η Θεσσαλονίκη είχε κάποιες εκατοντάδες που σύχναζαν από κοινού, Έλληνες και Τούρκοι. Ο Παπαδιαμάντης λέει ότι στα μέρη μας ήλθαν μετά το 1760. Το όνομα καφενές προήλθε από το καφέ-χανέ στα Τούρκικα. Στη ζωντανή αυτή κοινωνία άργησε η γυναίκα να ενταχθεί κι αυτό συνέβη στη δεκαετία του 1960.
Ανθρώπινες, λοιπόν, εκείνες οι εποχές με τα βασικά χρώματα. Η καλημέρα, η καλησπέρα, το καλό βράδυ δεν ήταν απλά λόγια να λέγονται από συνήθεια, αλλά μέρα και νύχτα δημιουργικής ζωής. Φυσικά, ο καφές «ελληνικός» και στο βάθος η εθνική έξαρση... Άλλο αν η προέλευσή του είχε την Βραζιλία ή την Αραβία!
-Κόκαλα έχει ο καφές γκαρσόν;
(από το Γαλλικό).
-Έφτασεεεε! Το καλό πράμα αργεί!
Στους περασμένους αιώνες το κόψιμο και το ψήσιμο γινόταν εκεί, επί τόπου. Αργότερα ήλθε ο «Λουμίδης», ο «Παπαγάλος», ο «Μπράβο» στον ανταγωνισμό και το άρωμα. Φιλόξενος ο χώρος, θαλπωρή, ξύλινο το πάτωμα, καπνισμένο το ταβάνι, το «Τζουκ Box» να παίζει λαϊκούς καημούς, η εφημερίδα να αλλάζει χέρια και να χάνεται σε καμιά βαθιά τσέπη και η χόβολη να περιμένει να δεχθεί το μπακιρένιο μπρίκι. Οι θεριακλήδες πάντα παρόντες να θολώνουν τον δικό τους κόσμο, αλλά και τον ελάχιστο ορίζοντα του διπλανού τους, εγκλωβισμένοι στην ψευδαίσθηση ότι έτσι θα ξεθολώσουν του νου τους τις έγνοιες.
Όλο το μαγαζί μια μεγάλη παρέα. Διάλογοι, πότε σοβαροί και αυστηροί και πότε εύθυμοι, σαν μουσικές νότες. Πολιτιστικά και εκλογικά κέντρα, μικρή αγορά του Δήμου, μικρή Βουλή, χώρος λήψης αποφάσεων, λύσιμο διαφορών, κλείσιμο συμφωνιών, κάνα προξενιό και κάνα χαρτάκι... Και τι δεν ήταν ακόμη στα μέρη μας! Τοπικός ΟΑΕΔ, σταθμός ή προορισμός συγκοινωνιακός, ταχυδρομείο, κουρείο, τοπική τράπεζα για δανεικά και διευκολύνσεις... Χωροταξικά πάντα στο κέντρο και στις πλατείες. Μνημεία που υπερβαίνουν και διασχίζουν το χρόνο και τη συλλογική μνήμη.
Οι πολιτευτές είχαν εκ περιτροπής την τιμητική τους. Αμίμητο και αξεπέραστο το συμβάν σ’ ένα απ’ αυτά με αποδέκτη κάποιον πολιτευτή. «Να λείπει το Βύσσινο»! Ακύρωση παραγγελίας-κέρασμα από θαμώνα γιατί δεν ικανοποιούσε ρουσφέτι που του ζητήθηκε. Φυσικά ο τζίρος του Μπεζαχτά δεν ήταν μόνο από καφέ. Είχαμε και το ούζο, το εσαεί διωκόμενο τσίπουρο, το λουκούμι και άλλα της εποχής γλυκίσματα. Στα μικρά και στα μεγάλα αστικά κέντρα κάπως διαφοροποιημένο το ύφος ως προς την διακόσμηση, το σέρβις και το πελατολόγιο, γιατί η κάθε κοινωνική τάξη επέλεγε και επέβαλλε το δικό της χώρο. Ωστόσο κι εκεί μόνιμος πελάτης, η μαγεία!
Τα λιγοστά εναπομείναντα σήμερα παραδοσιακά κρατούν ταυτότητα και είναι μια πρόταση και μια πρόκληση για να υποκύψει «ο πελάτης» στην ομορφιά τους, να τα απολαύσει και να χαθεί μέσα σ’ αυτά, γυρνώντας με σύγχρονες ταχύτητες στο παρελθόν. Το πιο αντιπροσωπευτικό αυτών είναι «Η Ωραία Ελλάς», στο Μοναστηράκι των Αθηνών.
Εξέλιξη, θα λέγαμε, όλων αυτών των λαϊκών καφενείων οι σημερινές πολυτελείς καφετέριες. Χώροι με ανατριχιαστικά «άγριο» κόσμο στην αμιλησιά και την απομόνωση. Κόσμος με τα μάτια στραμμένα και καθηλωμένα στην οθόνη των κινητών τους παραδομένοι στην ακινησία, τα likes, και την προστασία του ψηφιακού τους ίχνους. Ευπρόσωπες θηλυκές παρουσίες στην εξυπηρέτηση και ο espresso με τον frappe για να ισορροπούμε και ως Ευρωπαίοι δυτικοί....
Καταφύγια ερωτικής αναπλήρωσης και ορθάδικα πολλές φορές με κατακόρυφους πελάτες σαν σε ειρηνική εκδήλωση διαμαρτυρίας. Αυτοκαταργήθηκε η επικοινωνία και χαλάρωσε επικίνδυνα η αξεπέραστη πανανθρώπινη ανάγκη για κοίταγμα στα μάτια. Κορμιά αγάλματα, ελεύθερα σε λίγα τετραγωνικά. Η δύναμη των ανεξέλεγκτων ντεσιμπέλ, κυρίαρχη. Ταλανίζονται οι νέοι μέσα εκεί, πνιγμένοι στα χρέη, την ανεργία, τα ανεκπλήρωτα όνειρα, τις σπουδές που υποβαθμίζονται, την απειλή της ξενιτιάς, το φαρμάκι της βιομέριμνας. Κάνουν ότι απολαμβάνουν όλη αυτή την ατμόσφαιρα, αλλά στην ουσία ξηλώνουν ένα-ένα τα κουμπιά της Ελληνικής παράδοσης και του πολιτισμού μας. Ευρωπαϊκά μαγαζιά με ξένη αισθητική, ξένη και μόνο μουσική, εφήμερα και όχι διαχρονικά, που εξοντώνουν τους ιδιοκτήτες τους με τις συνεχείς αναγκαστικές ανακαινίσεις.
Καφές! Της χαράς και της πίκρας. Διαχρονικό θα λέγαμε το άρωμά του και η καφεΐνη χωρίς ημερομηνία λήξης. Ουσία που προκαλεί ένα σφιχτό εναγκαλισμό του χρόνου. Με μια διαφορά. Πριν οι άνθρωποι στο μικρό μυστηριακό χώρο του καφενέ, ερωτεύονταν το δικό τους χρόνο και η ομορφιά σαν σε καθημερινή παρέλαση στην αθώα τους ζωή. Σήμερα στήριγμα στην εσωτερική τους μοναξιά και κινητήριος δύναμη στην ανάπτυξη...
Φρονώ ότι κανείς άνεμος δεν μπορεί να ξεριζώσει αυτές τις βαθιές ρίζες του λαϊκού στοιχείου, στο χρόνο και τον τόπο. Πάντα θα φτάνουν οι μοσχοβολιές του αχνιστού καφέ, στα πρωινά και τα απογευματινά του Έλληνα. Δική μας η επιλογή να κρατήσουμε σε υψηλά επίπεδα την αισθητική τους στην κοινωνίας μας, και να κάνουμε πιο γοητευτική και ενδιαφέρουσα την καθημερινότητά μας σε χώρους με χρώμα, γιατί ο χρόνος μας είναι ιερός και φευγαλέος.

επιστροφή στην κορυφή

Επικοινωνήστε μαζί μας...

TAXY LOGO1

Γραφεία: Νόρμαν & Σκουφά - ΑΡΤΑ, ΤΚ 47100

Ε-mail & Διαφήμιση: taxydrom@gmail.com

Τηλέφωνο: 26810 77302

FAX: 26814 00062

Συνδρομή στην εφημερίδα: 50 ευρώ/έτος

Σαν σήμερα...

Ειδήσεις ανά ημερομηνία

« Ιούνιος 2017 »
Δευ Τρί Τετ Πέμ Παρ Σάβ Κυρ
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30    

Όροι χρήσης & Σχόλια αναγνωστών

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ. Το σύνολο του περιεχομένου και των υπηρεσιών του www.taxydromosartas.gr διατίθεται στους επισκέπτες αυστηρά για προσωπική χρήση. Απαγορεύεται η χρήση ή επανεκπομπή του σε οποιοδήποτε μέσο, μετά ή άνευ επεξεργασίας, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια του εκδότη.

ΣΧΟΛΙΑ. Το παρόν διαδικτυακό μέσο ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρει περί των επωνύμων ή ανωνύμων σχολίων που φιλοξενεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ' αυτών, επικοινωνήστε μέσω της φόρμας επικοινωνίας ή με e-mail έτσι ώστε να αφαιρεθεί.